II OZ 920/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-26
Skład orzekający: Alicja Plucińska - Filipowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na cele zdrowotne mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, nawet w sytuacji, gdy strona wykazuje, że po ich poniesieniu nie pozostają jej środki na pokrycie pełnego wpisu?Ratio decidendi
Wydatki na cele zdrowotne nie powinny stanowić wyłącznej podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza gdy strona wykazuje, że po ich poniesieniu nie pozostają jej środki wystarczające na pokrycie pełnego wpisu. Sąd pierwszej instancji powinien dokładnie wyjaśnić sytuację finansową strony i nie odmawiać przyznania prawa pomocy w sposób kategoryczny, opierając się jedynie na fakcie ponoszenia wydatków na leczenie.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił mu przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący jest w stanie wygospodarować środki na leczenie sanatoryjne i aparat słuchowy. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 26 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1214/09 odmawiające J. K. przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, odmówił J. K. przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że ze znajdujących się w aktach sprawy materiałów wynika, iż skarżący potrafi z osiąganych dochodów wygospodarować określone sumy pieniężne na konkretne cele, jak leczenie sanatoryjne czy aparat słuchowy. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący J. K.i wyrażając swoje niezadowolenie z powyższego rozstrzygnięcia oraz wnosząc o jego zmianę lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie go do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Orzeczenie w tej sprawie Sąd wydaje na podstawie oświadczeń strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w razie potrzeby przedstawione przez stronę dowody. Sąd I instancji oceniając sytuację majątkową i możliwości płatnicze skarżącego, opierając się na przedstawionych przez skarżącego dowodach, uznał że nie zostały wypełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela dokonanej przez Sąd I instancji oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych skarżącego. Z akt sprawy wynika bowiem, iż sytuacja majątkowa skarżącego kwalifikuje go do przyznania prawa pomocy, chociażby w zakresie częściowym. Z przedstawionej przez skarżącego argumentacji wynika, że po opłaceniu wszystkich należności nie pozostają mu środki w wysokości wystarczającej na pokrycie pełnego wpisu. Sąd I instancji, oparł swoje orzeczenie o okoliczność, że skarżący jest w stanie z osiąganych dochodów wygospodarować określone kwoty na konkretne cele, jednakże zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego to, że skarżący dokonał niezbędnych wydatków na cele zdrowotne nie powinno stanowić okoliczności przemawiającej za odmową uwzględnienia jego wniosku w przedmiocie prawa pomocy. Stanowisko Sądu, niepociągające za sobą żadnych wniosków co do potrzeby dalszego wyjaśnienia źródła pochodzenia środków finansowych na leczenie sanatoryjne czy aparat słuchowy, nie powinno powodować kategorycznej odmowy uwzględnienia wniosku. Zwłaszcza, że w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, poza autorytatywnym stwierdzeniem, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, brak jest uzasadnienia takiego stanowiska.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydatki na cele zdrowotne i wysokość osiąganych przez skarżącego dochodów, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, chociażby w zakresie częściowym.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 w związku z art. 197 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło