II OSK 1395/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 399/09 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną, 2. zwrócić skarżącemu M. M. uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 (dwieście pięćdziesiąt) zł z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę M. M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący, pomimo wezwania, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia tego wezwania nie uiścił należnego wpisu od skargi. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę, stosownie do art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W skardze kasacyjnej od postanowienia z dnia 12 stycznia 2010 r. skarżący zarzucił bezpodstawne odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu, ponieważ wcześniej został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący podniósł, że znajduje się w bardzo złej sytuacji finansowej i wpis nie został uiszczony z powodu braku środków na ten cel. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, ponieważ nie spełnia wymogów przewidzianych w przepisach prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co oznacza, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zdaniem zostały naruszone (art. 174 i 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wskazanie naruszonych przepisów następuje poprzez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Podstawy kasacyjne mogą dotyczyć zarówno tych przepisów, które sąd wskazał jako przepisy, które miały zastosowanie w toku rozpoznania sprawy, jak też tych, które powinny być zastosowane w toku rozpoznania sprawy, choć nie zostały przez Sąd wskazane. Naruszenie przepisów postępowania może odnosić się zarówno do przepisów regulujących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jak również przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Takie stanowisko wynika nie tylko z wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05 (ONSAiWSA z 2006 r., nr 2, poz. 38), ale przede wszystkim z uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSA i WSA z 2010 r., nr 1, poz. 1). Obowiązek wskazania przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia został powiązany z wymogiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) albo przez osoby wymienione w art. 175 § 2 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, właśnie dlatego, że warunkiem koniecznym dopuszczalności skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych poprzez wskazanie przepisów prawa, które zostały naruszone przez sąd. Wskazanie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów wskazanych w przytoczonych podstawach kasacyjnych. W tym znaczeniu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z przyczyn określonych w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie wnoszący skargę kasacyjną nie wskazał żadnego przepisu prawa, który został naruszony i na czym to naruszenie polegało. Zarzuty podnoszone w skardze kasacyjnej sprowadzają się do twierdzenia, że Sąd I instancji odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu, mimo że wcześniej skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Taka skarga nie odpowiada wymogom określonym w art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie przytacza podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, a więc nie określa granic skargi kasacyjnej, którymi Sąd jest związany. Braki skargi kasacyjnej w tym zakresie, po upływie terminu do wniesienia skargi, nie mogą być uzupełnione, ponieważ strona może przytaczać jedynie nowe (dodatkowe) uzasadnienie podstaw kasacyjnych (art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi). Skarga kasacyjna, która pozbawiona jest podstaw kasacyjnych podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Niezależnie od tego należy wskazać, że twierdzenie skarżącego, iż Sąd pierwszej instancji błędnie odrzucił skargę, ponieważ skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest całkowicie bezpodstawne. W rozpoznawanej sprawie skarżący, stosownie do art. 220 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został wezwany do uiszczenia wpisu. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2009 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnieni od kosztów sądowych. Od tego postanowienia skarżący nie wniósł sprzeciwu. Skarżący mimo wezwania nie uiścił należnego od skargi wpisu. Samo twierdzenie skarżącego, że jest w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie uiszczać kosztów sądowych nie oznacza, iż odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu było wadliwe. Kwestia zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu została bowiem wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2009 r. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 i 180 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej, Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.