II SA/Bd 425/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-08-04
Skład orzekający: Grażyna Malinowska-Wasik, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując sprawę zameldowania na pobyt stały, może wydać decyzję o zameldowaniu na pobyt czasowy, która nie była przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, orzekając reformatoryjnie o zameldowaniu na pobyt czasowy, przekroczył zakres postępowania administracyjnego, które dotyczyło zameldowania na pobyt stały. W ten sposób organ II instancji wydał decyzję pierwszoinstancyjną, naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący, D. i R. F., zaskarżyli decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zameldowaniu J. P. na pobyt stały. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, organ I instancji odmówił zameldowania, a organ II instancji uchylił decyzję odmowną i orzekł o zameldowaniu J. P. na pobyt czasowy. Skarżący zarzucili naruszenie prawa własności i jednostronną ocenę stanu faktycznego. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska- Wasik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi R. F. i D. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących kwotę 100zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta [...], po rozpatrzeniu wniosku J. P., zameldował go na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w I.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli D. i R. F., współwłaściciele budynku przy ul. [...] , zarzucając organowi pierwszej instancji błędne ustalenie stanu faktycznego oraz pominięcie ich wniosków dowodowych.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Zdaniem Wojewody zebrany materiał dowodowy potwierdza, że J. P. faktycznie zamieszkuje przy ul. [...] w I. Okoliczność ta wynika z oświadczenia W. Z., najemcy lokalu nr [...], protokołu oględzin, w trakcie których stwierdzono obecność w mieszkaniu rzeczy osobistych i przyborów toaletowych należących do zameldowanego, notatek sporządzonych przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej oraz protokołu przesłuchania świadków z dnia 11 maja 2007 r. Organ wskazał, iż mieszkający w pobliżu świadkowie: B. W., J. C., G. G., W. B., B. Z., J. K. jak też pracownik socjalny MOPS – D. R. oraz opiekunka MOPS – K. M., w zdecydowanej większości potwierdzili fakt przebywania wnioskodawcy w lokalu. Zeznali, że widują J. P. na klatce schodowej, przed budynkiem, jak i podczas odwiedzin prywatnych oraz służbowych składanych W. Z. w lokalu nr [...]. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, tj. nierzetelności i niewiarygodności zeznań Wojewoda zaznaczył, że świadkowie zostali pouczeni o odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 233 k.k. za zeznanie nieprawdy czy też jej zatajenie. Zwrócił uwagę, że zostało przesłuchanych kilku różnych świadków, wobec czego niesłuszne byłoby zgodzenie się ze stwierdzeniem skarżących, że każda z przesłuchanych osób mówiła nieprawdę. Organ stwierdził, iż wbrew zarzutowi skarżących świadkowie J. C. i G. G. nie zanegowały faktu stałego pobytu J. P. w spornym lokalu; stwierdziły, że na podstawie ich obserwacji zameldowany nie zamieszkuje w lokalu nr [...], ale czasem go tam widują. Wojewoda stwierdził również, iż na rozstrzygnięcie sprawy nie ma wpływu fakt złożenia przez skarżących, w związku z zamieszkiwaniem J. P. w lokalu nr [...], pozwu o eksmisję W. Z.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy D. i R. F., podobnie jak w odwołaniu zarzucili organowi II instancji, iż podjął decyzję o zameldowaniu wnioskodawcy na podstawie błędnych ustaleń faktycznych, ignorując przy tym ich wnioski dowodowe. W tym zakresie podtrzymali swoją argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto zdaniem skarżących decyzja Wojewody nie może rodzić skutków prawnych wobec faktu, iż przed Sądem Rejonowym w I. toczy się obecnie postępowanie o eksmisję W. Z. z lokalu nr [...], któremu wypowiedziano umowę najmu z dniem 31 lipca 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 918/07 uchylił zaskarżoną decyzję, wobec czego sprawa trafiła do ponownego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., Nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
W wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania, Prezydent Miasta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] r. odmówił zameldowania J. P. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w I. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w oparciu o art. 47 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, póz. 993 ze zm.), dotyczące zameldowania na pobyt stały musi dowieść, iż osoba, która ubiega się o takie właśnie zameldowanie faktycznie w danym lokalu koncentruje swoje sprawy rodzinne i osobiste, a mieszkanie to stanowi jej centrum życiowe. W obszernym uzasadnieniu organ jako argumenty przemawiające za odmową zameldowania J. P. w spornym lokalu wskazał m.in.: na stan liczników zużycia wody i gazu, który na przełomie paru miesięcy pozostawał prawie nie zmieniony, brak dokumentacji potwierdzającej regulowanie należności za korzystanie z lokalu, jak i za media, brak w mieszkaniu śladów potwierdzających codzienne jego użytkowanie. Ponadto podniósł, iż podczas kilkukrotnie przeprowadzonych przez pracowników organu meldunkowego kontroli pobytu zainteresowanego w lokalu przy ul. [...] nie udało się zastać go w domu, natomiast często widywany jest pod adresem zamieszkiwania byłej żony i synów tj. przy [...] w I. Organ l instancji uznał, iż sporadyczne przebywanie strony w spornym lokalu, posiadanie w nim tylko rzeczy osobistych, jak i przyznanie się zainteresowanego, iż w przedmiotowym lokalu jedynie nocuje miało na celu stworzenie pozoru przesłanki umożliwiającej zameldowanie. W konsekwencji organ stwierdził, iż w przypadku J. P. nie zostały kumulatywnie spełnione przesłanki warunkujące zameldowanie o jakich mowa w art. 6 ust. l ustawy o ewidencji ludności tj. przebywanie w lokalu i zamiar stałego w nim przebywania.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. P. zarzucił, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] r. jest dla niego krzywdząca, gdyż w spornym lokalu przebywa od ponad 4 lat, posiada w nim swoje rzeczy osobiste do codziennej egzystencji oraz klucze do mieszkania o czym wiedzieli i wiedzą Państwo F. Ponadto odwołujący podniósł, iż uiszcza opłaty za korzystanie z gazu miejskiego, nie płaci czynszu i za wodę, gdyż nie otrzymuje żadnych rachunków, natomiast energia elektryczna została mu odcięta z poręki Pana F. Odnosząc się do uwag świadczących o jego częstym przebywaniu w mieszkaniu przy al. [...] w I. odwołujący podniósł, iż dość często odwiedza swych synów, szczególnie B., który jest obecnie niepełnosprawny po wypadku samochodowym, jakiego doznał 12 kwietnia 2008 r. Swoje relacje z byłą żoną określił jako w miarę pozytywne, zaznaczając jednak, że nie ma szans, aby ponownie tam zamieszkać. J. P. wskazał, iż wszelką korespondencję odbiera osobiście, w mieszkaniu przebywa o różnych porach, gdyż dorabia sobie jako kierowca, być może dlatego pracownicy organu meldunkowego nie zastali go w domu. W odwołaniu J. P. zawarł dodatkowo informację o wydaniu korzystnego dla niego wyroku w sprawie o eksmisję na skutek wniesionej przez niego od wyroku Sądu Rejonowego w I. apelacji.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości, odmówił zameldowania na pobyt stały i orzekł o zameldowaniu J. P. na pobyt czasowy trwający od 20 marca 2009 r. do 20 marca 2010 r. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w I. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż organ gminy dokonał oceny przedmiotowej sprawy głównie w oparciu o brak stwierdzenia śladów ciągłego użytkowania zajmowanego lokalu, oraz brak obecności zainteresowanego w mieszkaniu podczas kontroli meldunkowych dokonanych przez pracowników ewidencji. Według organu odwoławczego wyjaśnić trzeba, że zameldowanie w trybie art. 47 ust. 2 ustawy jest rozwiązaniem prawnym o charakterze wyjątkowym, natomiast art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji (...) dokładnie precyzuje, że osoba przebywająca w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest obowiązana do dokonania zameldowania na pobyt stały, bądź czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Trudno zatem, w ocenie organu byłoby stwierdzić, iż J. P. posiadając klucze do spornego lokalu, a tym samym swobodny dostęp do niego, od prawie 4 lat nie zrealizował założenia zawartego w przytoczonym przepisie. Fakt pobytu został potwierdzony podczas oględzin lokalu, jak i przez świadków w toku całego postępowania. Ponadto organ zwrócił uwagę, iż przedmiotem rozstrzygnięcia jest zameldowanie zainteresowanego w spornym lokalu, a nie jego wymeldowanie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, dlatego nie można wskazywać na dowody świadczące o zrealizowaniu zasady zawartej w art. 10 ust. 1 ustawy i jednocześnie stwierdzać, iż J. P. nie spełnił przesłanek, od których uzależnione jest jego zameldowanie w spornym lokalu. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że okoliczność, czy osoba faktycznie zajmuje lokal mieszkalny należy w razie wątpliwości każdorazowo ocenić w świetle całokształtu jej sytuacji życiowej, a zwłaszcza stosunków rodzinnych oraz możliwości jak i sposobu prowadzenia gospodarstwa domowego, przy czym całodobowe lub nawet dłuższe przebywanie poza lokalem nie musi oznaczać, iż określona osoba w nim nie przebywa. Złe warunki socjalne, brak wygód cywilizacyjnych czy trudności w zastaniu odwołującego w mieszkaniu nie mogą przesądzać o jego niezamieszkiwaniu w spornym lokalu, bowiem jak podniósł organ l instancji, J. P. jest widywany zarówno przy ul. [...], jak i przy [...] w I. w miejscu zamieszkania jego byłej żony i synów i sam odwołujący temu nie zaprzecza, przyznając, rzeczywiście często odwiedza synów, szczególnie B., którego woził na rehabilitacje po ciężkim wypadku samochodowym, a z byłą żoną posiada dobre relacje, nie ma jednak mowy o możliwości powrotu do mieszkania przy al. [...].
Znaczącym, w ocenie organu, jest również fakt, że pomimo uporczywego utrzymywania przez właścicieli lokalu, iż J. P. nie przebywa w lokalu przy ul. [...] to jednak dokonali czynności cywilno - prawnych, takich jak chociażby eksmisja, czy skierowanie do niego pism: (z dnia [...] r. i z dnia [...] r.) wzywających do uregulowania należności z tytułu zaległego czynszu najmu lokalu przy ul. [...] w I., czym niejako potwierdzają fakt jego pobytu w spornym lokalu.
Ponadto w uzasadnieniu wskazano jako na niezwykle istotny w sprawie fakt, że na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w I. z dnia 18 kwietnia 2008 r. (sygn. akt. l C 445/07) wniesionej przez J. P., Sąd Okręgowego w [...] II Wydział Cywilny Odwoławczy wyrokiem z dnia 9 października 2008 r., (sygn. akt II Ca 422/08) orzekł co prawda o eksmisji odwołującego, jednakże zmienił zaskarżony wyrok w taki sposób, że przyznał pozwanemu J. P. uprawnienie do lokalu socjalnego i wstrzymał eksmisję z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w I. do czasu przedstawienia pozwanemu przez Miasto I. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Jak stwierdził w motywach decyzji organ II instancji, będąc związany orzeczeniem sądu cywilnego (na podstawie art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego), nie może tej okoliczności pominąć i zarejestrowanie faktu pobytu odwołującego w spornym lokalu staje się zasadne z przyczyn wymienionych powyżej jak i ze względu na wyrok orzekający o eksmisji.
Organ odwoławczy, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne jakie zaistniały w przedmiotowej sprawie, uznał, iż odmowa zameldowania na pobyt stały jest słuszna, jednakże jedynie z powodu orzeczonej eksmisji, gdyż odwołujący nie może objąć spornego lokalu zamiarem stałego w nim pobytu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy D. i R. F. wyrazili swoje niezadowolenie z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia organu II instancji. Skarżący uznali bowiem, iż decyzja o zameldowaniu J. P. na pobyt czasowy w lokalu stanowiącym ich własność jest bezprawną ingerencją w prawo własności zagwarantowane w art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto organowi II instancji zarzucili jednostronność i brak obiektywnej oceny stanu faktycznego sprawy. Ze swej strony podnieśli, iż działania podjęte przez J. P. w kierunku zameldowania w przedmiotowym lokalu miały na celu wejście w stosunek najmu tegoż lokalu mieszkalnego, a następnie wyłudzenie od Miasta [...] lokalu socjalnego. Strona skarżąca wskazała również, iż J. P. po rozwodzie dobrowolnie zrzekł się prawa do lokalu przy ul. [...], gdzie zamieszkiwał przed rozwodem, a nieoficjalnie zamieszkuje do dziś, która to okoliczności nie została zbadana w przeprowadzonym przez organ postępowaniu. Kolejny zarzut został przez skarżących skierowany w odniesieniu do czasookresu zameldowania J. P. Skarżący uznali bowiem, że skoro Urząd Miasta [...] wskazał, że do końca czerwca br. zaoferuje J. P. lokal socjalny to nieuzasadnione było orzeczenie o zameldowaniu aż do 20 marca 2010 r. Skarżący twierdząc, iż decyzja organu odwoławczego podjęta została z rażącym naruszeniem prawa wnieśli o jej uchylenie przy uwzględnieniu przywołanych w skardze argumentów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym przy ocenie aktu administracyjnego nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej, jak również pokrzywdzenie skarżącego. Badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość zastosowanej przez organ procedury, która doprowadzała do jego wydania.
Nadto sąd rozpatrując skargę nie jest związany jej granicami, to jest zawartymi w niej zarzutami i wnioskami, w związku z czym władny jest reagować także na niedostrzeżone przez skarżącego wadliwości kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które należało wziąć pod uwagę z urzędu.
Zgodnie z art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Tym samym sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji w wyniku wniesienia przez legitymowany podmiot odwołania podlega ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą winien odpowiadać zakresowi rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji. Oznacza to, że organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy. Tak więc w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym za sprawą, która była przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie może wydać merytorycznej decyzji rozstrzygającej o obowiązku lub uprawnieniu strony nie objętym postępowaniem w I instancji, a zwłaszcza zmieniając dodatkowo podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia.
Z drugiej strony zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, iż kompetencje organu odwoławczego nie sprowadzają się jedynie do kontroli zasadności zarzutów stawianych rozstrzygnięciu organu I instancji – obowiązany jest on uwzględnić zarówno zmiany stanu prawnego, jak i faktycznego, jakie zaszły w sprawie na etapie postępowania odwoławczego. Stan faktyczny organ odwoławczy więc ustala w oparciu o materiał zebrany w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, rozszerzając granice postępowania na nowe okoliczności faktyczne.
Jak wynika z akt sprawy, w związku z wnioskiem J. P. z dnia [...] r. prowadzone było w trybie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) postępowanie administracyjne w celu stwierdzenia zgodności z rzeczywistością danych o jego zamieszkiwaniu w lokalu nr [...] przy ul. [...] w I., zawartych w przedłożonym w tym samym dniu w organie ewidencji "zgłoszeniu pobytu stałego."
Zgodnie z art. 10 ust. 1 wymienionej ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż 3 doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. O pobycie zaś stałym, w świetle art. 6 ust. 1 ustawy, można mówić wówczas, gdy zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem połączone jest z zamiarem stałego przebywania tamże. Warunkiem zameldowania na pobyt stały jest potwierdzenie pisemne pobytu w lokalu osoby zgłaszającej w nim pobyt przez podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, zaś w niniejszym przypadku zachodziły wątpliwości co do tegoż tytułu prawnego. W prowadzonym postępowaniu zaistniała konieczność ustalenia, czy w dacie wymienionej w zgłoszeniu J. P. faktycznie w mieszkaniu przy ul. [...] przebywał (zamieszkiwał), zaś pozytywny wynik tego postępowania stwarzał podstawę do zameldowania go tamże na mocy decyzji administracyjnej w dacie złożenia wypełnionego "zgłoszenia pobytu stałego" (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2002 r. III RN 183/01).
Wydając w dniu 31 października 2008 r. z powołaniem się na przepisy art. 47 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 29 ust. 1 i art. 52 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. (Dz. U. z 2006 r., poz. 993 ze zm.), decyzję odmawiającą zameldowania J. P. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w I., Prezydent Miasta [...] dysponował uzyskaną od właścicieli mieszkania D. i R. F. informacją o orzeczeniu nieprawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w I. z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie sygn. I C 445/07 eksmisji wyżej wymienionego z przedmiotowego lokalu bez prawa do lokalu socjalnego. W związku z powołaniem się przez J. P. w wniesionym od decyzji I instancji odwołaniu na złożoną od powyższego wyroku apelację i wydany w jej wyniku korzystny dla niego wyrok, organ II instancji w ramach prowadzonego postępowania uzupełnił materiał dowodowy o tenże wyrok.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 9 października 2008 r. sygn. II Ca 422/08 Sąd Okręgowy w [...] utrzymując w mocy wyrok sądu I instancji w zakresie orzeczonej eksmisji zmienił go w ten sposób, że przyznał pozwanemu J. P. uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego i wstrzymał wykonanie nakazu opuszczenia spornego lokalu do czasu otrzymania od miasta Inowrocławia oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (w uzasadnieniu wyroku m.in. stwierdzono, że J. P. wszedł w posiadanie lokalu za zgodą najemcy W. Z., z którym wiązała go umowa użyczenia). Kierując się powyższym wyrokiem i wskazując, że w związku z wstrzymaniem eksmisji do czasu zapewnienia mu lokalu socjalnego skarżący nie może objąć zamiarem stałego w nim pobytu, co – mimo iż okoliczności sprawy świadczą o faktycznym zamieszkaniu (przebywaniu) w lokalu przy ul. [...] – czyni zasadną odmowę zameldowania go tam na pobyt stały, organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylając decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. i odmawiając zameldowania na pobyt stały orzekł o zameldowaniu skarżącego na pobyt czasowy trwający od 20 marca 2009 r. do 20 marca 2010 r.
Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ odwoławczy powołał się dodatkowo na złożone przez skarżącego do protokołu przesłuchania z dnia [...] r. oświadczenie, iż uwzględniając treść wyroku Sądu Okręgowego w [...] wnosi o zameldowanie go na pobyt czasowy powyżej trzech miesięcy.
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych traktując jako zasadę zameldowanie na pobyt stały, czyli na czas nieokreślony, dopuszcza w art. 8 ust. 1 wyjątki od tej zasady przewidując zameldowanie na pobyt czasowy trwający dłużej niż 3 miesiące w sytuacjach w nim wymienionych, przy czym wyliczanie ich w tym przepisie ma charakter niepełny, na co wskazuje użycie zwrotu: "w szczególności". Zatem zameldowanie na tego rodzaju pobyt czasowy może mieć miejsce również w innych społecznie uzasadnionych okolicznościach.
Jednak orzekając w niniejszym przypadku reformatoryjnie organ II instancji zmienił przedmiot dotychczas prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, skoro było nim zameldowanie na pobyt stały, wobec czego organ I instancji nie rozpatrywał przesłanek do zameldowania na czas powyżej 3 miesięcy, którego podstawę stanowią odrębne przepisy materialnoprawne – art. 8 i art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności.
Ze względu na to, że orzekając o zameldowaniu na pobyt czasowy organ II instancji rozstrzygnął w kwestii nie będącej przedmiotem postępowania i rozstrzygnięcia organu I instancji, jego decyzja w tej części nie może być traktowana jako wynik kontroli prawidłowości ustaleń oraz oceny zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego przez podległy organ i stanowi niejako decyzję pierwszoinstancyjną, pozbawioną możliwości wniesienia od niej przez strony zainteresowane odwołania, co godzi w wynikającą z art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego znajdującą podstawę w art. 78 konstytucji RP.
Dodatkowo zauważyć należy, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji II instancji jedynym będącym w dyspozycji organu ewidencji zgłoszeniem, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie zgłaszania i przyjmowania danych niezbędnych do zameldowania i wymeldowania... (Dz. U. Nr 236, poz. 1999 ze zm.) było dokonane przez J. P. "zgłoszenie pobytu stałego" na formularzu wg wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do tego rozporządzenia, mogące stanowić podstawę do zameldowania tylko w dniu zgodnym z widniejącym na tym zgłoszeniu, nie zaś w przyjętym w decyzji dnia 20 marca 2009 r. Ewentualne nadto ustalenia czynione przez organ w trybie art. 8 ust. 2 ustawy musiałby dotyczyć okresu związanego z datą zgłoszenia na pobyt czasowy.
Wobec przedstawionych wyżej ustaleń i wniosków uznając, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej mającym istotny wpływ na jej treść, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł o jej uchyleniu.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien dokonać oceny zebranego materiału dowodowego w odniesieniu do przesłanek zameldowania skarżącego w lokalu przy ul. [...] w I. na pobyt stały, zgodnie z wiążącymi wskazaniami zawartymi w wyroku sygn. II SA/Bd 918/07 z dnia 29 stycznia 2008 r. (zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie i sąd i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia).
W razie cofnięcia przez skarżącego wniosku z dnia [...] r. (karta 16 akt I instancji) i wystąpienia o umorzenie postępowania w przedmiocie zameldowania na pobyt stały, zasadne będzie wydanie decyzji określonej w art. 138 § 1 pkt 2 (część końcowa) w związku z art. 105 § 2 kpa. Kwestia natomiast zameldowania skarżącego na pobyt czasowy powyżej 3 miesięcy winna być rozpatrzona przez organ ds. ewidencji I instancji w odrębnym postępowaniu w razie podtrzymania w tym zakresie przez niego wniosku złożonego do protokołu przesłuchania w Wydziale Spraw Obywatelskich i
Cudzoziemców [...] KW w [...] z dnia [...] r.
G. Saniewski G. Malinowska-Wasik R. Owczarzak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło