VII SA/Wa 907/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-04
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, mimo że skarżący złożyli wymagane dokumenty już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, ale przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, działając jako organ reformacyjny, ma obowiązek ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, uwzględniając stan faktyczny i prawny aktualny na datę wydawania przez siebie decyzji. W sytuacji, gdy skarżący złożyli wymagane dokumenty przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, organ ten powinien ocenić, czy termin na uzupełnienie dokumentacji był wystarczający i jaki był skutek jego uchybienia, zamiast jedynie utrzymywać w mocy decyzję organu pierwszej instancji opartą na niezłożeniu dokumentów w terminie.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę wewnętrznej instalacji gazowej. Organ pierwszej instancji nałożył obowiązek uzupełnienia dokumentacji, a po bezskutecznym upływie terminu odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę, podnosząc, że złożyli wymagane dokumenty, ale organ nie rozstrzygnął sprawy przez długi czas, co naraziło ich na szkody finansowe.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi E. S., H. S., A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Sygnatura akt VII SA/Wa 907/09
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. Wojewoda [...] - po rozpoznaniu odwołania E. S., H. S. i A. S. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...].12.2008r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, usytuowanym na działce nr ew. [...] z obrębu [..] przy ul. S.[...] w W.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Dnia [...].10.2008r. E. S., H. S. i A. S. wystąpili z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, usytuowanym na działce nr ew.[...] z obrębu [...] przy ul. S. [...] w W.
Postanowieniem z dnia [...]11.2008r. Prezydent W. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji poprzez przedłożenie dokumentu potwierdzającego udzielenia pozwolenia na budowę lub przyjęcie do użytkowania przedmiotowego budynku, przedłożenie opinii z przeglądów przewodów kominowych, przedłożenie opinii technicznej sporządzonej przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane oraz uzupełnienie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na skutek niewykonania dyspozycji zawartych w w/w postanowieniu decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. Prezydent W. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym.
Od w/w decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożyli E. S., S. i A. S. i w załączeniu przesyłając opinię techniczną dotycząca stanu technicznego budynku przy ul. S. [...] wskazaną w postanowieniu z dnia [...] listopada 2008r.
Po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Przed wydaniem decyzji zezwalającej na budowę organ prowadzący postępowanie sprawdza wypełnienie przez inwestora warunków zawartych w art. 35 prawa budowlanego:
zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
- zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym
techniczno-budowlanymi;
- kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień,
pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,
o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art.
12 ust. 7;
- wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu -lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia [...].11.2008r. Prezydent nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentu potwierdzającego udzielenia pozwolenia na budowę lub przyjęcie do użytkowania przedmiotowego budynku, opinii z przeglądów przewodów kominowych, opinii technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane oraz uzupełnienie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z akt sprawy wynika, że Prezydent wydał decyzje odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ponieważ pomimo
prawidłowego pouczenia o skutkach niewykonania nałożonego obowiązku w terminie wyznaczonym na usunięcie wskazanych nieprawidłowości wszystkie wymagane dokumenty nie zostały złożone. Opinię techniczna dotyczącą stanu technicznego budynku inwestorzy złożyli dopiero w dniu 16.12.2008r. odwołując się od decyzji z dnia [..].12.2009r.
Organ zaznaczył, że wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 35 ust. 3 nie zamyka inwestorowi drogi do ponownego wystąpienia z prawidłową oraz kompletną dokumentacją w celu uzyskania decyzji zezwalającej na budowę.
W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa i zgodna z art. 35ust. 3 Prawa budowlanego.
E. S., H. S. i A. S. złożyli skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie.
W skardze skarżący podnieśli, że złożyli żądane dokumenty, a mimo to organ wydał decyzję odmowną. Wskazali, że udzielono im jedynie 7-dniowego terminu na złożenie dokumentów, tymczasem organ - mimo posiadanych dokumentów nie wydawał żadnego rozstrzygnięcia przez 6 miesięcy. Takie działanie organu naraziło ich na duże szkody finansowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.).
Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.
W niniejszej sprawie należy w pierwszym rzędzie podkreślić, że zgodnie z wyrażoną w art. 15 i 138 kpa zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. "Ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie" oznacza, że organ odwoławczy nie może ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji. Innymi słowy - organ odwoławczy zobowiązany jest na nowo ocenić okoliczności sprawy biorąc pod uwagę aktualny - na datę wydawania przez siebie decyzji - stan faktyczny i prawny. Stanowisko takie prezentowane jest przez NSA, który m.in. w wyroku z dnia 21 czerwca 1988r. (SA/Lu 151/88, ONSA 1988 nr 2 poz. 72) stwierdził, że organ odwoławczy, w ramach swoich uprawnień kontrolnych, ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji organu pierwszej instancji a wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym.
W innym miejscu Sąd ten zajął natomiast stanowisko, że organ odwoławczy jako organ o charakterze reformacyjnym ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji (NSA w wyroku z dnia 7 lipca 1988r. IVSA 451/88, GAP 1988 nr 22 poz. 43.).
W ocenie Sądu decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem w/w zasad postępowania.
Niesporne jest w niniejszej sprawie, iż skarżący postanowieniem z dnia [...].11.2008r. zostali zobowiązani do uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę wewnętrznej instalacji gazowej o dokumenty wskazane w tym postanowieniu - w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Termin ten upłynął bezskutecznie 21 listopada 2008r. W konsekwencji prawidłowo organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. odmówił E. S., H. S. i A. S. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z treścią art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego po bezskutecznym upływie terminu organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
złożenia których skarżący byli zobowiązani. A zatem w dacie wydawania decyzji przez ten organ zmienił się stan faktyczny
Organ odwoławczy winien był odnieść się do tej kwestii.
Uszło natomiast uwadze organu odwoławczego, że termin określony w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nie ma charakteru ani terminu prekluzyjnego, po upływie którego uprawnienie podmiotu wygasa, ani też charakteru terminu ustawowego, po upływie którego dokonana czynność jest bezskuteczna. W orzecznictwie przyjmuje się, że termin ten ma charakter procesowy, (tak m.in. WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 29.04.2008r., IISA/Bk 45/08, LexPolonica 1960571, WSA w Krakowie w wyroku z 4.06.2007r, II SA/Kr 709/2005, LexPolonica 2023373). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela to stanowisko. Należy bowiem dodatkowo zwrócić uwagę, że długość tego terminu nie została określona przez ustawodawcę, w tym zakresie pozostawiono organowi swobodę decyzyjną, co oznacza, że organ sam winien ją określić uwzględniając zakres i rodzaj nieprawidłowości podlegających usunięciu oraz obiektywne możliwości inwestora zadośćuczynienia tym obowiązkom.
Reasumując - skoro organ odwoławczy w dacie rozpoznawania sprawy dysponował dokumentami, których niezłożenie legło u podstaw wydania decyzji odmownej przez organ I instancji winien był odnieść się do tej okoliczności. Obowiązkiem zatem organu była ocena czy termin, który został wnioskodawcom udzielony na uzupełnienie wniosku był terminem wystarczającym do przedłożenia żądanych dokumentów a w związku z tym jaki był skutek uchybienia temu terminowi. Bez znaczenia przy tym pozostaje to czy wnioskodawcy złożyli wniosek o przedłużenie udzielonego im terminu. Tymczasem z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że jedyną przesłanką uzasadniającą utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji było niezłożenie w terminie żądanych dokumentów. Natomiast - co należy podkreślić - organ odwoławczy nie ocenił czy Prezydent W. prawidłowo uznał, że złożony wniosek wymaga uzupełnienia o dokumenty i oświadczenie, o których mowa w postanowieniu z [...].11.2008r. a jeśli tak, czy skarżący w sposób prawidłowy wypełnili nałożone na nich obowiązki.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a to art. 15 i 138, w zw. z art. 7, 77§1 i 107§3
kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji decyzję tę należało wyeliminować z obrotu prawnego.
Rozpoznając ponownie odwołanie organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną. Uznając, że skarżący prawidłowo wykonali nałożone na nich obowiązki a w konsekwencji, że wniosek o pozwolenie na budowę spełnia warunki określone w prawie budowlanym organ oceni czy - wydanie decyzji merytorycznej nie naruszy zasady czynnego udziału ewentualnych innych stron w postępowaniu a przez to również - zasady dwuinstancyjności.
Z tych względów na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło