IV SA/Wa 837/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-04
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Otylia Wierzbicka, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta dobrowolnie opuściła miejsce zamieszkania, mimo późniejszej próby powrotu i braku rozstrzygnięcia cywilnego w sprawie posiadania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu, jeśli osoba dobrowolnie i trwale opuściła miejsce pobytu stałego. Okoliczności faktyczne, takie jak późniejsza próba powrotu czy brak rozstrzygnięcia cywilnego w sprawie posiadania, nie mają wpływu na spełnienie przesłanek wymeldowania, które opierają się wyłącznie na faktycznym stanie rzeczy, a nie na prawach do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. T. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Organ I instancji ustalił, że E. T. dobrowolnie opuściła nieruchomość i wyjechała za granicę. Organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko, dodając, że mimo prawa do zamieszkiwania do końca 2009 r., skarżąca z niego nie korzystała. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym nierozpatrzenie wszystkich dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -
IV SA/Wa 837/09
UZASADNIENIE
Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego E. T. z nieruchomości przy ul. [...] w W.
Jak wskazał organ I instancji, postępowanie w sprawie wymeldowania w/w osoby zostało wszczęte w dniu 22 sierpnia 2008 r., na wniosek W. T. - właściciela nieruchomości. Z akt sprawy, zdaniem organu, wynika, iż E. T. opuściła dom przy ul. [...] w W. dobrowolnie, wyjechała za granicę i od tamtej pory faktycznie nie zamieszkuje w przedmiotowej nieruchomości. W dniu 13 listopada 2008 r. E. T. złożyła oświadczenie, w którym wyjaśniła, że jej były mąż W. T., nie wyraził zgody na jej wejście do domu nawet w asyście policji i nadal nie może skorzystać z przysługującego jej prawa do zamieszkania w posesji przy ul. [...]. Przesłuchany w dniu 26 września 2008 r. W. T. oświadczył, iż jego była żona nie zamieszkuje w w/w nieruchomości od końca maja 2008 r., wyprowadzając się zabrała większość swoich rzeczy osobistych i oświadczyła, że wyprowadza się na stałe. Kontrola meldunkowa przeprowadzona przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji [...] potwierdziła, że E. T. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. W tej sytuacji organ uznał, iż zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) uzasadniające wymeldowanie E. T. z przedmiotowej nieruchomości, albowiem w dniu wydawania decyzji nie zamieszkiwała w przedmiotowej nieruchomości.
Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się E. T. i wniosła odwołanie do Wojewody [...].
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] marca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko powtórzył ustalenia faktyczne wskazane przez organ I instancji dodając, iż E. T. darowała W. T. udział wynoszący 1/2 części nieruchomości przy ul. [...] w W. W. T. jest jedynym właścicielem spornej nieruchomości, jednakże strony ustaliły, że E. T. uprawniona jest do
IV SA/Wa 837/09
zamieszkiwania w nieruchomości przy ul. [...] do 31 grudnia 2009 r. Dodatkowo wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Sąd Okręgowy w W. rozwiązał przez rozwód związek małżeński zawarty pomiędzy E. T. i W. T. bez orzekania o winie, wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzył obojga rodzicom, ustalając miejsce zamieszkania dziecka w każdorazowym miejscu zamieszkania ojca.
Organ odwoławczy przyjął, iż w tak ustalonym stanie faktycznym należało uznać, iż E. T. opuściła nieruchomość przy ul. [...] w W. w maju 2008 r. Nie podejmowała żadnych kroków prawnych, które pozwoliłyby jej na powrót do przedmiotowego lokalu. Dopiero 12 listopada 2008 r. próbowała powrócić w asyście policji, a dołączony do odwołania pozew o przywrócenie naruszonego posiadania opatrzony jest datą 9 lutego 2009 r. W pozwie o rozwód z dnia 18 sierpnia 2008 r. E. T. wskazała, że to ona podjęła decyzje o odejściu. W tym pozwie, jak również we wcześniejszym o separację wyjaśniła, że ma przyjaciela, z którym chce ułożyć sobie życie. Zgodnie z wolą stron wyrażoną w umowie darowizny, uprawniona jest ona do zamieszkiwania w nieruchomości przy ul. [...] w W. do 31 grudnia 2009 r. jednakże z prawa tego nie korzysta. Wojewoda podkreślił, iż rolą ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja rzeczywistego pobytu osób i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu. W sytuacji, gdy E. T. nie mieszka w nieruchomości przy ul. [...] w W., decyzja o wymeldowaniu jej jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i zasadna.
Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. T.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
* naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez jego zastosowanie mimo braku przesłanek uzasadniających orzeczenie o wymeldowaniu skarżącej z miejsca stałego pobytu z nieruchomości przy ul. [...] w W.;
* naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 77 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez nierozpatrzenie wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności oświadczenia skarżącej, korespondencji mailowej, pisma skarżącej z dnia 18 sierpnia
IV SA/Wa 837/09
r. skierowanego do Sądu Okręgowego w W., pozwu z dnia 12 stycznia
r., jak również niepoddanie ocenie zachowania W. T.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2009 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.).
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). W myśl tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest więc ustalenie - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - okoliczności faktycznych tj. tego
IV SA/Wa 837/09
czy dana osoba trwale oraz dobrowolnie opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały. Inaczej mówiąc, przesłankami wymeldowania są tylko okoliczności faktyczne, nie zaś kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem. Ewidencja ludności służy bowiem jedynie rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego.
Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się więc do rozstrzygnięcia czy E. T. dobrowolnie opuściła nieruchomość przy ul. [...] w W. W ocenie Sądu, organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie miały uzasadnioną podstawę do uznania, iż lokal został opuszczony dobrowolnie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, sama skarżąca nie widząc szans na kontynuowanie małżeństwa z własnej woli wyprowadziła się z nieruchomości przy ul. [...] w W. (wyjechała za granice kraju), stwierdzając, iż ma przyjaciela, z którym chce ułożyć sobie życie. Co prawda w okresie późniejszym tj. dopiero w lutym 2009 r. wniosła pozew o przywrócenie naruszonego posiadania, ale w sprawie niniejszej nie zapadło dotychczas żadne orzeczenie sądu cywilnego. Ponadto okoliczność, iż skarżąca po dobrowolnym wyprowadzeniu się z przedmiotowej nieruchomości chciała ponownie w niej zamieszkać nie ma wpływu na spełnienie się przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazać ponadto należy, iż w przypadku uwzględnienia przez sąd powszechny powództwa i przywrócenia posiadania danego lokalu osobie, która została wcześniej z niego wymeldowana decyzją organu administracji istnieje podstawa do ponownego zameldowania tej osoby w danym lokalu, o ile zamierza ona tam nadal na stałe zamieszkiwać.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż organy nie poddały ocenie zachowania W. T., podnieść należy, że bez wątpienia sytuacja rodzinna skarżącej nie jest łatwa, jednakże wskazywane przez skarżącą okoliczności o znęcaniu się nad nią psychicznie i fizycznie, nie zostały w żaden sposób potwierdzone tj. nie zapadł żaden wyrok sądu karnego uznający winę W. T. Z akt sprawy nie wynika także aby skarżąca zgłaszała jakiekolwiek zarzuty w organach ścigania, ani, że toczyło się bądź toczy jakiekolwiek dochodzenie w tej sprawie. Rozwiązanie małżeństwa nastąpiło bez orzekania o winie stron, o co w pozwie wnosiła skarżąca.
IV SA/Wa 837/09
Przypomnieć należy, iż istotą postępowania w rozpoznawanej sprawie jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu E. T. W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły stan faktyczny w niniejszej sprawie uznając, iż wystąpiły przesłanki wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło