I OZ 1083/09

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. D. i W. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 346/09 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi M. D. i W. D. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 346/09, odmówił M. D. i W. D. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienia braków formalnych tej skargi na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] czerwca 2009 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie trzech odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Wezwanie zostało doręczone w dniu [...] lipca 2009 r. dozorcy - administracji domu, co wynikało z opisu na odwrocie zwrotnego potwierdzenia odbioru. Pismem procesowym z dnia [...] lipca 2009 r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnili, że przebywali w tym czasie poza adresem korespondencyjnym (sezon urlopowy). Wezwanie zaś odebrała osoba opiekująca się domem, która przekazała im korespondencję dopiero po ich powrocie, w dniu [...] lipca 2009 r. W związku z czym, w ocenie skarżących, nie mogli oni uzupełnić braków skargi w terminie. Do wniosku dołączono trzy odpisy skargi oraz potwierdzenie uiszczenia wpisu. Sąd, powołując art. 72 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznał, iż wezwanie zostało skutecznie doręczone dozorcy – administracji domu i powstało domniemanie, że dotarło do adresata. W ocenie Sądu powołane przez skarżących okoliczności nie obalają tego domniemania, a tym samym brak było podstaw do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienia jej braków formalnych. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. D. i W. D., podnosząc, że osoba opiekująca się ich domem odebrała przesyłkę, jednakże z uwagi na ich nieobecność związaną z urlopem, przekazała ją z kilkudniowym opóźnieniem, co spowodowało brak możliwości wykonania wezwania w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przedmiotowej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienia jej braków formalnych podano pobyt na urlopie. Wskazać jednak należy, iż na zwrotnym poświadczeniu odbioru wezwania do dokonania tych czynności widnieje adnotacja listonosza, iż korespondencja została doręczona dozorcy oraz podpis tego dozorcy. Mamy tu więc do czynienia z doręczeniem zastępczym określonym w art. 72 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Taki sposób doręczenia pisma stronie nie uniemożliwia podniesienia zarzutu, iż uchybienie terminu jest następstwem okoliczności związanych z tym doręczeniem, ani także obalenia domniemania doręczenia pisma stronie. Strona może w szczególności wykazywać, że doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią przepisu art. 72 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), albo też pismo w ogóle nie dotarło do rąk adresata. Mając na uwadze szczególny charakter doręczenia zastępczego, jego funkcje, a także okoliczność, iż doręczenie zastępcze nie może stanowić zamknięcia drogi do sądowej ochrony interesów strony, Sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności związane z prawidłowością doręczenia dokonanego w sposób zastępczy, a w szczególności, zbadać czy i kiedy pismo dotarło do rąk adresata. W rozpoznawanej sprawie jakkolwiek doręczenie nastąpiło zgodnie z treścią art. 72 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to należy uznać iż skarżący uprawdopodobnili, iż pismo dotarło do ich rąk dopiero w dniu [...] lipca 2007 r., tj. po ich powrocie z urlopu. W świetle powyższego, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy skarżących w niedokonaniu czynności w wyznaczonym terminie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.