I OZ 559/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 315/09 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2010 r. akt IV SA/Wr 315/09 odrzucające zażalenie S.K. w sprawie ze skargi S.K. na Prezydenta Miasta B. w przedmiocie odmowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. postanawia: oddalić zażalenie. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarządzeniem z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 315/09 wezwał J.Z.K. - pełnomocnika skarżącej S.K. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 (sto) złotych od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2010 r. akt IV SA/Wr 315/09 odrzucające zażalenie S.K. w sprawie ze skargi S.K. na Prezydenta Miasta B. w przedmiocie odmowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. Jako podstawę prawną wezwania wskazał art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193). Powyższe zarządzenie stało się przedmiotem zażalenia pełnomocnika skarżącej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podnosząc, że w/w zarządzenie nie odpowiada prawu, wniósł o jego uchylenie. Poza tym, zwrócił się o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie zgodności przepisów na podstawie, których wydano zaskarżone zarządzenie z Konstytucją RP oraz Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Ponadto, zaznaczył, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub wpis stały. Pismami wszczynającymi postępowanie w sprawie są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania - art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a. W myśl art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast wysokość wpisu sądowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym określona jest przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193). Stosowanie do treści § 2 ust. 1 pkt 7 omawianego rozporządzenia wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych wynosi 100 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zatem uznać, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Ubocznie należy natomiast wyjaśnić, że jeżeli sytuacja skarżącej jest tego rodzaju, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, to może ona wystąpić o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, składając w tym celu stosowny wniosek na urzędowym formularzu. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie jednak zwrócić uwagę, że zawarte w treści zażalenia twierdzenia dotyczące braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych odnosiły się do J.Z.K., a nie S.K. Nie dotyczyły one zatem skarżącej, lecz jej pełnomocnika. Z kolei, odnosząc się do wniosku dotyczącego przedstawienia przez Naczelny Sąd Administracyjny Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193) z Konstytucją RP i Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, wyjaśnić należy, iż instytucja pytania prawnego przewidziana art. 193 Konstytucji RP nie daje skarżącej uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą. Zatem wyłącznie wątpliwości Sądu mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi pytania prawnego dotyczącego konstytucyjności aktu normatywnego. Taką konstrukcję przedmiotowej instytucji podkreśla także treść art. 193 Konstytucji RP w myśl, którego sąd "może" przedstawić pytanie prawne, a więc jest to uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek. Powyższe stanowisko jest powszechnie aprobowane zarówno w judykaturze jak i piśmiennictwie prawniczym (por. wyrok SN z dnia 29 lutego 2008 r. II CSK 463/07 nr LEX 463366; wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r. OSK 971/04 nr LEX 236849; M. Niedośpial glosa do wyroku sądu apelacyjnego z dnia 26 czerwca 2003 r. III AUa 232/02 publ. OSA 2004/12/67). W związku z powyższym, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela wątpliwości pełnomocnika skarżącej dotyczących zarówno konstytucyjności w/w przepisów, jaki i ich zgodności z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 2008 r. sygn. akt SK 11/07 OTK-A 2008/3/47, stwierdził m.in., iż z punktu widzenia prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (prawa do sądu), o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, nie sposób kwestionować samego obowiązku wniesienia opłaty w postępowaniu sądowym. Natomiast w wyroku z 6 maja 2003 r. (sygn. P 21/01), Trybunał Konstytucyjny podniósł, że opłata sądowa nie jest bezzwrotnym świadczeniem pieniężnym, gdyż w zamian wnoszący opłatę otrzymuje swoistą usługę publiczną - świadczoną przez wyspecjalizowaną jednostkę organizacyjną aparatu państwowego, jaką jest sąd - w postaci rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy sądowej (OTK ZU nr 5/A/2003, poz. 37). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.