II SA/Łd 399/09

Dnia 11 sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi I. B. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz I. B. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. LS Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wstrzymał I.B. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5. Powyższe rozstrzygnięcie wraz z pouczeniem o terminie i trybie wniesienia odwołania zostało doręczone w dniu 2 marca 2009 r. synowi I. B. – K. B. W dniu 17 marca 2009 r. I.B. odwołał się do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., wnosząc o przywrócenie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 2 marca 2009 r. w trybie art. 43 k.p.a. synowi odwołującego - K. B. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 16 marca 2009 r. Wniesienie odwołania w dniu 17 marca 2009 r. obligowało Dyrektora do wydania rzeczonego postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I. B. wniósł o przywrócenie pomocy finansowej dla gospodarstw niskotowarowych, wyjaśniając iż w dniu 16 marca 2009 r. jadąc samochodem do W. miał stłuczkę w D. Z uwagi na to, że załatwienie formalności trwało dość długo nie zdążył złożyć odwołania w siedzibie organu I instancji. Odpowiadając na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze, organ wskazał, że argumenty strony nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do złożenia odwołania a skarżący nie złożył prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ podkreślił, że w treści złożonej skargi strona sama przyznaje, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do dokonania tej czynności. Wskazano również, ze skarżący mógł wnieść odwołanie za pośrednictwem poczty a organ II instancji wydając zaskarżone postanowienie dopełnił wszystkich obowiązków na nim ciążących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesione, które Sąd, nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany był wziąć pod rozwagę z urzędu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) powoływanej w dalszej części jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wspomnianej kontroli sąd administracyjny ocenia zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stwierdzenie naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest postanowienie z Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. dnia [...] r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania w oparciu o art. 134 k.p.a. Nie budzi wątpliwości, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości działania, jest bowiem związany treścią art. 134 k.p.a. Nie jest to swobodne uznanie organu lecz bezwzględnie obowiązująca norma prawa. Stwierdzenie uchybienia terminu winno być jednak poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego, co do tego czy strona przekroczyła termin, w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art. 7 i 77 k.p.a. a naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex Nr 29004; wyrok NSA z dnia 21 marca 1997r., sygn. akt I SA/Łd 2990/95, dostępny w LEX Nr 29079; wyrok NSA z dnia WSA z dnia 14 grudnia 2006r., sygn. akt I SA/Wa 1225/06, dostępny w LEX Nr 316765). Z powyższego wywieść należy, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania sprowadza się do badania trafności ustaleń leżących u podstaw tego rozstrzygnięcia, zatem ustaleń co do daty i sposobu doręczenia stronie decyzji organu I instancji oraz daty i sposobu złożenia odwołania. W ocenie sądu ustalenia organu administracji co do daty i sposobu złożenia odwołania nie budzą żadnych wątpliwości, znajdując potwierdzenie w aktach sprawy – skarżący złożył odwołanie w dniu 17 marca 2009 r. Natomiast ustalenia organu co do daty i sposobu doręczenia stronie decyzji organu I instancji nie są prawidłowe, co wpłynęło na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z treści art. 129 § 2 k.p.a. wynika, że odwołanie od decyzji organu administracji I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 2 marca 2009 r. w trybie art. 43 k.p.a. synowi odwołującego - K. B. Art. 43 k.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Wskazany przepis normuje tzw. doręczenie zastępcze, czyli takie, w którym odbiera je inna osoba niż adresat. Doręczenie takie uznaje się za skuteczne, o ile zachowane zostają przesłanki wynikające z treści tego przepisu. Jedną z tych przesłanek jest doręczenie przesyłki dorosłemu domownikowi. W systemie prawa nie budzi wątpliwości kogo uznaje się za dorosłego. Pojęcie "dorosły", w rozumieniu art. 43 kpa, jest tożsame z pojęciem "pełnoletni", użytym w art. 10 § 1 k.c. w związku z art. 30 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r., sygn. akt II SA 447/99, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex Nr 46791, wyrok NSA z dnia 18 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA/Lu 1405/97, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex Nr 37658, wyrok NSA z dnia 15 lipca 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1332/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex Nr 37581, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1996 r., sygn. akt I SA/Wr 2029/95, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex Nr 26725, postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 1993 r., sygn. akt SA/Po 1931/93, ONSA 1995/2/53). Z treści odwołania wynika, że w czasie doręczenia decyzji organu I instancji, skarżący sam sprawował opiekę nad 3 dzieci w wieku szkolnym min. K.B. uczęszczającym do gimnazjum. Tak więc zdaje się być oczywistym, że uznanie za skuteczne doręczenia decyzji w dniu 2 marca 2009 r. do rąk K.B., nastąpiło z naruszeniem art. 43 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. B.C.