I SA/Wa 422/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi M.G. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości oddala skargę. I SA/Wa 422/09 U Z A S A D N I E N I E Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2008 r. nr [...] o przekazaniu Wojewodzie [...] według właściwości wniosku M. G. o zmianę w trybie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]. Postanowienie Ministra Infrastruktury zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia stanu faktycznego oraz ocenę prawną sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Starosta L. orzekł o odmowie zwrotu na rzecz M. G. 6 samodzielnych lokali mieszkalnych zlokalizowanych w budynku frontowym nieruchomości położonej w L. przy Pl. [...], oznaczonej jako działka nr [...], o pow. [...] ha oraz orzekł o odmowie zwrotu zaplecza tej nieruchomości, obejmującego oficyny lewą i prawą oraz garaże. Wojewoda [...] w następstwie rozpoznania wniesionego przez M. G. odwołania, ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] uchylił w całości ww. decyzję Starosty L. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji. Pismem z dnia 17 września 2008 r. M. G. wniósł do Ministra Infrastruktury o uchylenie, na podstawie art. 154 k.p.a., decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2008 r. i orzeczenie o zwrocie całej wywłaszczonej nieruchomości położonej przy Pl. [...] w L. Postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury przekazał ten wniosek do rozpoznania zgodnie z właściwością Wojewodzie Łódzkiemu podnosząc, że skoro organ wojewódzki prowadził postępowanie w trybie zwykłym, to również ten organ właściwy jest do zbadania przesłanek uchylenia lub zmiany swojej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Podkreślił przy tym, że decyzja wydawana w trybie art. 154 k.p.a. ma charakter uznaniowy, a zatem organ wyższego stopnia, czyli w niniejszej sprawie Minister Infrastruktury, nie może wkraczać w regulowane tym przepisem uprawnienia organu wojewódzkiego. W następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy, na wniosek M. G., Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymał swoje rozstrzygnięcie z [...] października 2008 r. w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powtórzył uprzednio podniesioną argumentację oraz dodatkowo podniósł, iż podjęcie rozstrzygnięcia co do uchylenia lub zmiany w trybie art. 154 k.p.a. decyzji wymaga gruntownego zbadania wystąpienia niezmienionego stanu faktycznego i prawnego sprawy przy udziale tych samych stron. Zatem to organ wojewódzki, jako organ który jako ostatni rozpatrywał sprawę jest uprawniony do jej rozpatrzenia w ww. trybie, zaś Minister Infrastruktury nie powinien wkraczać w regulowane tym przepisem uprawnienia organu wojewódzkiego. Na powyższe postanowienie M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że uważa przytoczoną przez Ministra argumentację za krzywdzącą, ponieważ to właśnie organ wojewódzki, a konkretnie Wojewoda [...] w rozpoznanych postępowaniach odwoławczych nie przeprowadził żadnej wizji lokalnej na terenie wywłaszczonej nieruchomości, która od 1975 r. jest użytkowana niezgodnie z celem, dla którego orzeczono o jej wywłaszczeniu. Takie zaś działanie wojewody skarżący uznał za niezgodne z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazał ponadto na wprowadzoną ustawą z dnia 9 stycznia 2009 r. korzystną dla niego nowelizację art. 137 ust. 2 ustawy gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury, podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawna. Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2009 r. jak również poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] października 2008 r. nie naruszają prawa. Na wstępie podnieść należy, że przedmiotem żądania zwartego we wniosku M. G. z dnia 17 września 2008 r., przekazanym przez Ministra Infrastruktury według właściwości Wojewodzie [...] było żądanie uchylenia na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. ostatecznej decyzji tegoż Wojewody z dnia 28 sierpnia 2008 r. Przepis ten reguluje jeden z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Stanowi on, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron. Istotą tego postępowania będzie więc wyłącznie ustalenie czy na podstawie badanej decyzji, strony nie nabyły prawa i czy za jej zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Wydane zaś w tym trybie rozstrzygnięcia będą miały, jak trafnie podniósł Minister Infrastruktury, charakter uznaniowy. Zważyć przy tym należy, że weryfikacji w oparciu o art. 154 k.p.a. podlegają zarówno decyzje prawidłowe pod względem prawnym jak również decyzje obarczone wadami prawnymi, ale w stopniu niekwalifikowanym. Zgodnie bowiem z zasadą niekonkurencyjności nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych, w przypadku gdy decyzja administracyjna obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną jej weryfikacja odbywa się (w zależności od rodzaju tej wady ) bądź w trybie wznowienia postępowania - art. 145 § 1 k.p.a, bądź w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - art. 156 § 1 k.p.a. Omawiany przepis przewiduje, iż organem właściwym do przeprowadzenia postępowania jest zarówno organ, który wydał podlegającą weryfikacji decyzję ostateczną jak również organ wyższego stopnia. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że właściwym w sprawie przeprowadzenia nadzwyczajnego postępowania, objętego żądaniem strony zwartym w we wniosku z dnia 17 września 2008 r. jest zarówno Wojewoda [...] – jako organ, który wydał w II instancji ostateczną decyzję, jak również (w ramach postępowania nadzorczego) Minister Infrastruktury będący, zgodnie z art. 17 pkt 2 k.p.a., organem wyższego stopnia w stosunku do Wojewody. Minister Infrastruktury, wskazując na uznaniowy charakter decyzji wydawanych w trybie art. 154 k.p.a. oraz mając na uwadze zakres postępowania wyjaśniającego jakie winno być przeprowadzone przed podjęciem w tym trybie decyzji ocenił, iż organem właściwym do merytorycznego rozpoznania wniosku strony jest Wojewoda [...]. Przekazanie Wojewodzie ww. wniosku nastąpiło w trybie przewidzianym w art. 65 § 1 k.p.a., który stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. W ocenie składu orzekającego, Minister Infrastruktury rozstrzygając w zaskarżonym postanowieniu o przekazaniu wniosku M. G. organowi, który wydał ostateczną decyzję (weryfikacji której domaga się wnioskodawca), nie wykroczył poza ramy instytucji procesowej uregulowanej w art. 65 § 1 k.p.a. Mając bowiem na uwadze to, że celem tej regulacji jest doprowadzenie do załatwienia sprawy objętej podaniem strony przez organ właściwy, dopuszczalne było w ocenie Sądu skorzystanie z niej także wówczas gdy organ przekazujący podanie (będąc formalnie organem właściwym w sprawie), ze względu na specyfikę i zakres postępowania określonego w art. 154 k.p.a. przekazał je do rozpoznania organowi, który kwestionowaną przez stronę decyzje wydał i w świetle ww. uregulowania jest również właściwy do rozpoznania żądania strony. Uwzględniając specyfikę postępowania prowadzonego w trybie art. 154 § 1 k.p.a. oraz wskazaną w tym przepisie właściwość organów - określoną z jednej strony zgodnie z dawną formułą tzw. remonstracji (instytucji odwołalności decyzji przez organ, który ją wydał), a z drugiej strony w ramach nadzorczego działania organu wyższego stopnia - Sąd podzielił pogląd Ministra, iż w realiach niniejszej sprawy, uzasadnione jest by wniosek strony rozpoznał Wojewoda [...], który w zwykłym trybie rozstrzygał ostatecznie sprawę i by to on jako organ właściwy (po zbadaniu przesłanek określonych w art. 154 § 1 k.p.a.) rozstrzygnął o zgłoszonym przez stronę żądaniu. Jest to tym bardziej uzasadnione, że wydawana w tym postępowaniu decyzja ma charakter uznaniowy i w przypadku uwzględnienia żądania strony prowadzić będzie do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy zakończonej uprzednio podjętą przez ten organ ostateczną decyzją. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z [...] października 2008 r. nie naruszają prawa w stopniu, który uzasadniałby ich uchylenie, a zwłaszcza nie naruszają one art. 65 § 1 k.p.a. Nie były natomiast przedmiotem rozważań sądu zarzuty skargi odnoszące się do postępowania organu wojewódzkiego jakie miało miejsce w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy o zwrot nieruchomości zakończonej ostateczna decyzją z dnia 28 sierpnia 2008 r., jako wykraczające poza granice sprawy, w rozumieniu art. 134 p.p.s.a., podlegającej rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.