VII SA/Wa 619/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-13
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Izabela Ostrowska, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, która nie graniczy bezpośrednio z działką, na której znajduje się inwestycja, ale znajduje się w zasięgu jej oddziaływania (np. hałas, spaliny), posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej tej inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 Kpa, poprzez błędną wykładnię pojęcia interesu prawnego. Sąd stwierdził, że interes prawny nie ogranicza się jedynie do bezpośredniego sąsiedztwa działek, ale obejmuje również sytuacje, gdy inwestycja może negatywnie oddziaływać na nieruchomość sąsiednią, nawet jeśli nie ma ona wspólnej granicy. Właściwa ocena interesu prawnego wymaga analizy wpływu inwestycji na korzystanie z nieruchomości skarżących i ograniczenia ich uprawnień właścicielskich.Stan faktyczny
Skarżący B. K. i J. K. wnieśli o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej legalności funkcjonowania tartaku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiadają interesu prawnego, ponieważ ich działka nie graniczy bezpośrednio z działką tartaku, a podnoszone uciążliwości (hałas, spaliny) należą do sfery interesu faktycznego, chronionego przepisami Kodeksu cywilnego. Skarżący zaskarżyli tę decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i Prawa Budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję z grudnia 2008 r. Stwierdził, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi B. K. i J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B. K. i J. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] lutego 2009 r na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.127 § 3 Kpa utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2008 r ,którą odmówił wszczęcia na wniosek B. i J. K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2007r. ,odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności funkcjonowania tartaku na działce nr [...] w P. przy ul. [...] .
Zdaniem organu B. i J. K. nie maja interesu prawnego w rozumieniu art.28 Kpa dla skutecznego wszczęcia postępowania nadzorczego.
Działka należąca do wnioskodawców nie sąsiaduje bowiem bezpośrednio z działką nr [...] na której usytuowana jest hala tartaku będąca przedmiotem decyzji objętej wnioskiem .Zarzuty podnoszone we wniosku nie dotyczą wyłącznie tego obiektu lecz ogólnie związane są z funkcjonowaniem tartaku.
Wnioskujący wskazali za uciążliwości związane z funkcjonowaniem tartaku, takie jak: hałas, spalanie niebezpiecznych odpadów , spaliny, dym z suszarni drewna , zanieczyszczenia gleby i wód gruntowych ,wibracje. Zdaniem organu okoliczności te wskazują istnienie wyłącznie interesu faktycznego skarżących , który nie może uzasadniać uznania ich za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli B. i J. K.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. skarżący zarzucili organowi naruszenie art.157 Kpa oraz art. 5 ust 1 pkt 1 i 9 ustawy Prawo Budowlane.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie , podtrzymywał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) , sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji , a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas , gdy Sąd stwierdzi , że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r Nr 153, poz 1270 z późn zm) , przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie takie naruszenia wystąpiły , dlatego skargę należało uznać za zasadną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r odmawiającą wszczęcia na wniosek skarżących postępowania nieważnościowego z uwagi na brak interesu prawnego wnioskujących o którym mowa w art.28 Kpa koniecznego dla skutecznego wszczęcia postępowania nadzorczego. Zdaniem składu orzekającego rozstrzygnięcia organu zostały wydane z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7 i 77 Kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, zaś ich uzasadnienia nie spełniają wymogów z art. 107 § 3 Kpa.
Przedmiotem wniosku skarżących była decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności funkcjonowania tartaku w miejscowości P.
Odnosząc się do kwestii interesu prawnego skarżących w kwestionowaniu tej decyzji organ podając , iż są oni właścicielami działek o nr [...] i [...] uznał, że ponieważ nie sąsiadują bezpośrednio z działką nr [...] na której wybudowano hale tartaku, można uznać, że inwestycja ta nie ogranicza możliwości zabudowy ich działek, a więc nie można przyznać skarżącym przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym legalności tartaku, zaś zarzuty takie jak nadmierny hałas, wibracje, zanieczyszczenie powietrza oraz wód gruntowych są okolicznościami przed występowaniem których chronią przepisy Kodeksu cywilnego.
Dokonując powyższej oceny organ nie wziął pod uwagę faktu , że inwestycja objęta wnioskiem a więc hala tartaku wraz z częścią podziemną należy do tych inwestycji które mogą znacząco oddziaływać na środowisko, a wobec tego bezpośrednie sąsiedztwo nie może być jedynym kryterium dla ustalenia przymiotu strony w postępowaniach administracyjnych dotyczących takiej inwestycji.
W aktach sprawy znajduje się wiele pism skarżących w których wskazują , iż ich nieruchomość zabudowana domem mieszkalnym znajduje się w sąsiedztwie działek inwestora. Właściciel zaś nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki na której ma być prowadzona działalność gospodarcza zagrażająca jego dobru osobistemu lub majątkowemu ma interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej inwestycji.
Przez nieruchomości sąsiednie należy rozumieć nie tylko działki gruntu bezpośrednio ze sobą graniczące ale także nieruchomości nieposiadające wspólnej granicy lecz pozostające w zasięgu swoich wpływów lub w związku gospodarczym.
O interesie prawnym właścicieli nie decyduje bowiem fakt że dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą lecz to że jedna z nich znajduje się w sferze oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na drugiej działce.
Tak więc dla ustalenia czy wnioskujący legitymują się interesem prawym koniecznym dla skutecznego wszczęcia postępowania nadzorczego organ winien ustalić czy inwestycja objęta kontrolowaną decyzją ma wpływ na korzystanie przez skarżących z ich nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem oraz czy nie ogranicza uprawnień właścicielskich skarżących określonych w przepisach Kodeksu cywilnego.
Dopiero dokładne ustalenie przez organ usytuowania działki skarżących względem nieruchomości na której zlokalizowana jest hala tartaku , przeanalizowanie obszaru oddziaływania inwestycji wobec nieruchomości skarżących zabudowanej budynkiem mieszkalnym, a następnie ocena dokonanych ustaleń w aspekcie unormowania art.28 Kpa pozwoli na podjęcie właściwego rozstrzygnięcia.
Wobec powyższych uwag na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c,art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło