I SA/Wa 700/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Daniela Kozłowska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi [...] Kopalni [...] S.A. w K. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia [...] Kopalni [...] Spółka Akcyjna w K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] zawieszające z urzędu wznowione postępowanie administracyjne dotyczące stwierdzenia na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe [...] Kopalnie [...], z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. przy ul. [...], oznaczonego jako działki nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu tego postanowienia Minister Infrastruktury podał, że [...] Kopalnie [...] w K. wnioskiem z dnia 5 kwietnia 1993 r. wystąpiły o stwierdzenie nabycia prawa wieczystego użytkowania gruntu położonego w K. przy ul. [...], oznaczonego na mapie jako działki nr [...] oraz prawa własności budynków znajdujących się na tym gruncie. Decyzją z dnia [...] czerwca 1993 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. przy ul. [...], oznaczonego jako działki nr [...] i nieodpłatne nabycie prawa własności znajdujących się na nim budynków. Postanowieniem dnia [...] sierpnia 1993 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 1993 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1993 r. Wojewoda [...] zawiesił z urzędu wznowione postępowanie do czasu zakończenia postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. podjął zawieszone postępowanie uwłaszczeniowe. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Wojewoda [...] zawiesił z urzędu wznowione postępowanie uwłaszczeniowe do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, za które uznano rozpatrzenie wniosku M. K. o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [..] lutego 1964 r. orzekającego o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa Z. w K. Na postanowienie to zażalenie wniosły [...] Kopalnie [...] Spółka Akcyjna w K. podnosząc, że w świetle przedstawionych dokumentów brak jest podstaw do podważenia orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] lutego 1964 r. W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury stwierdził, że zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki i inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich, stosownie do art. 200 ust. 4 tej ustawy, a w związku z tym powyższe postępowanie ma na celu wykazanie istnienia przesłanek wymienionych w art. 200 ustawy, lub ich braku według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Jeżeli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, wówczas organ administracji publicznej zawiesza postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Minister Infrastruktury stwierdził, iż z art sprawy wynika, że M. K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 1964 r. w przedmiocie przejęcia na własność Państwa Przedsiębiorstwa Z. w K. wydanej przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, z uwagi na wydanie powyższej decyzji w oparciu o zarządzenie Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 5 listopada 1949 r. w sprawie ustanowienia zarządu przymusowego, wobec którego stwierdzono nieważność decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2002 r. W związku z powyższym Wojewoda [...] słusznie stwierdził, iż od sposobu rozstrzygnięcia wniosku M. K. zależeć będzie sposób rozstrzygnięcia wznowionego postępowania uwłaszczeniowego. Wniosek o wznowienie postępowania należy zatem, zdaniem Ministra Infrastruktury, uznać w tym przypadku za zagadnienie wstępne, które ma wpływ na toczące się postępowanie uwłaszczeniowe. Skargę na postanowienie to do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły [...] Kopalnie [...] w K; zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez mniemające dostatecznego uzasadnienia uznanie, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Ministra budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] lutego 1964 r. orzekającego o przejęciu na własność państwa przedsiębiorstwa Z. w K. stanowi podstawę do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie – domagały się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone, jak również poprzedzające postanowienie nie naruszają prawa. Sąd nie podziela zarzutów skargi. 3. Zaskarżonym postanowieniem Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. zawieszające z urzędu wznowione postępowanie administracyjne dotyczące stwierdzenia nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe [...] Kopalnie [...], z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. przy ul. [...] - na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), uznając, że od sposobu rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 1964 r. w przedmiocie przejęcia na własność Państwa Przedsiębiorstwa Z. w K. wydanej przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych zależeć będzie sposób rozstrzygnięcia wznowionego postępowania uwłaszczeniowego. Zgodnie z tym przepisem, nabycie z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, z 1991 r. z późn. zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie (ust. 1), nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4). Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464), grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego; nie narusza to praw osób trzecich. Z powyższego wynika, że aby mogło nastąpić uwłaszczenie, grunt musiał być własnością Skarbu Państwa lub gminy. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 2109/06, LEX nr 322265, stwierdził, że "W sytuacji, gdy nieruchomość będąca przedmiotem uwłaszczenia stała się własnością Skarbu Państwa w drodze nacjonalizacji, reformy rolnej lub na podstawie innego tytułu została upaństwowiona, postępowanie nadzorcze prowadzone w odniesieniu do decyzji, aktów nacjonalizacji czy wywłaszczenia stanowi zagadnienie wstępne w prowadzonym postępowaniu uwłaszczeniowym. Pogląd powyższy był niejednokrotnie wyrażany w orzecznictwie Sądu Administracyjnego (m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 stycznia 2002 r., I SA 3224/01, publ. LEX nr 81759; z dnia 19 marca 2002 r., I SA 1286/00, publ. LEX nr 81671; z dnia 13 lutego 2002 r., I SA 1742/00, LEX nr 81758). Pogląd ten jest, w ocenie Sądu, aktualny również w odniesieniu do postępowania nadzorczego prowadzonego w sprawie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego. Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności. 5. Wobec powyższego należy zatem podzielić stanowisko Ministra Infrastruktury wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż rozstrzygnięcie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie przejęcia na własność państwa przedsiębiorstwa, należy uznać za zagadnienie wstępne (art. 97 § 1 pkt 4 kpa), które ma wpływ na toczące się wznowione postępowanie uwłaszczeniowe. 6. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.