II FSK 1977/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-15

Skład orzekający: Zbigniew Kmieciak, Antoni Hanusz, Jan Rudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony przed objęciem przez niego funkcji, a postępowanie upadłościowe zostało zakończone oddaleniem wniosku z powodu braku środków na pokrycie kosztów?
Ratio decidendi
Członek zarządu spółki z o.o. może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeżeli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy. W sytuacji, gdy wniosek o upadłość został złożony przed objęciem funkcji przez członka zarządu, a postępowanie zakończyło się oddaleniem wniosku z powodu braku środków na pokrycie kosztów, nie można przypisać winy nowemu członkowi zarządu w niezgłoszeniu wniosku, co wyłącza jego odpowiedzialność podatkową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności P.B. jako byłego członka zarządu spółki P. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. P.B. twierdził, że jest zwolniony z odpowiedzialności, ponieważ przed objęciem funkcji złożył wniosek o ogłoszenie upadłości, a następnie wskazał wierzytelności spółki. Wniosek o upadłość został oddalony z powodu braku środków na pokrycie kosztów postępowania, a wierzytelności nie pokryły całości długu podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w W. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. B. kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Rudowski, , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 441/09 w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II FSK 1977/09 Uzasadnienie 1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 441/09, uchylił zaskarżoną przez P.B. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 grudnia 2008 roku w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd stwierdził również, że decyzja ta nie może być wykonana w całości. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzjami z dnia 24 marca 2006 określił P. Sp. z o.o. wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych od dokonanych wypłat wynagrodzeń z tytułu stosunku pracy za okres: VI, VIII, X, XII/2003r. IV, V/2004r. w kwocie 21.119,73 zl. Należności wynikające z decyzji nie zostały przez firmę uregulowane, a egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna. Organ podatkowy uznał, że spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst. jedn. - Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zgodnie z którymi za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członkowie zarządu wykażą, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. W toku prowadzonego postępowania, w dniu 20 lipca 2007r. P.B. złożył wniosek dowodowy, w którym poinformował, że nie zachodzą w odniesieniu do niego, jako byłego członka zarządu przesłanki określone w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Wynikać to miało z faktu złożenia w dniu 19 lutego 2002r. wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, a ponadto z faktu, iż w dniu 3 marca 2004r. wskazał Urzędowi Skarbowemu wierzytelności spółki P. w odniesieniu do firmy J.M. Sp. z o.o. W ocenie skarżącego przeprowadzenie egzekucji w stosunku do tych wierzytelności pozwalało na zaspokojenie długu spółki P. w całości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości postanowieniem z dnia 21 września 2004r. został przez Sąd Rejonowy oddalony na postawie art. 13 ust. 1 Prawa Upadłościowego i Naprawczego. Zgodnie z tym przepisem Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Odnośnie zaś wierzytelności przysługujących spółce P. ze strony firmy J.M. Sp. z o.o. organ podatkowy wskazał, iż firma ta dokonała 2 wpłat na kwotę 20.000 zł i na kwotę 30.000 zł. Po przekazaniu ww. wpłat przez wskazanego dłużnika, dokonano ich zaliczenia na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za okres 8 - 12/2002r., 8/2003r. Zatem na koncie firmy P. pozostała zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości wskazanej w niniejszej decyzji. Organ podatkowy w związku z powyższym wskazał, że nie ma podstaw do uznania, że skarżący jest zwolniony z odpowiedzialnością za zaległości ww. spółki powstałe w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu ww. firmy. Decyzją z dnia 18 grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając argumentację organu podatkowego pierwszej instancji. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku przeprowadzenia sądowej kontroli objętej skargą decyzji ocenił, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd wskazał, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena zasadności orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego pełniącego funkcję członka zarządu P. spółki z o.o. za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych. Kwestię sporną w sprawie stanowiło ustalenie zaistnienia przesłanek orzeczenia o odpowiedzialności określonych w art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwana dalej w skrócie O.p., a następnie kontrola prawidłowości zastosowania tego przepisu do ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 116 § 1O.p. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r.) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, oraz że nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Sąd wskazał zatem, że dyspozycja art. 116 O.p. obejmuje zarówno przesłanki pozytywne orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe, oraz przesłanki negatywne, które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności. Sąd argumentował następnie, że przesłankami pozytywnymi, od których przepis uzależnia możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe osoby prawnej jest pełnienie funkcji członka zarządu w czasie powstania zaległości oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko osobie prawnej. Obie w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione, co nie było kwestią sporną. Oceniając wystąpienie przedmiotowej sprawie przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 116 § 1pkt 1 i 2 O.p., które jeżeli zostaną wykazane przez członka zarządu, przeciwko któremu skierowane zostało postępowanie, uwalniają go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła ta, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej. Argumentował, że w zakresie dwóch pierwszych przesłanek istotną okolicznością powodująca odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności za zobowiązania spółki członka zarządu jest sam fakt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. W ocenie Sądu przepis art. 116 O.p. nie uzależnia tego zwolnienia od sposobu rozstrzygnięcia przez sąd wniosku co do jego zasadności, jednakże wniosek ten musi być rozpoznany. Sąd dodał, że pojęcie ,,czasu właściwego" do zgłoszenia wniosku o upadłość nie zostało zdefiniowane w art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Pojęcie to, jak wskazał Sąd, interpretowane było poprzez odwołanie się do treści art. 5 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r., nr 118, poz. 512 ze zm.,) obowiązującego do dnia 30 września 2003 r. ., a obecnie do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 z późn. zwane dalej pr.u.n.). Dodano następnie, że zgodnie z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 i 2 ,4,5,7 pr.u.n. zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, a ta zachodzi gdy dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań w rozumieniu art. 11 pr.u.n. W ocenie Sądu nie można było przyjąć, że każde złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości po upływie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości oznacza bezskuteczność tego wniosku i niemożność zaspokojenia wierzycieli. Sąd następnie argumentował, że członek zarządu, który obejmuje swoją funkcję w momencie, gdy upłynął już termin wskazany w powołanych wyżej przepisach, nie może czuć się zwolniony od obowiązku zgłoszenia takiego wniosku, jeżeli stwierdza, że zachodzą warunki do jego złożenia. W rozpoznawanej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości P. spółka z o.o. został złożony w dniu 19 lutego 2002 r. przez wierzyciela spółki. Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 3 czerwca 2002 r. wniosek ten został oddalony. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że oddala wniosek z uwagi na brak środków spółki nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. W związku z wniesionym zażaleniem wierzyciela Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu I instancji i skierował sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy postanowieniem z dnia 21 września 2004 r. oddalił wniosek o upadłość spółki P. na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego uzasadniając, iż majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania. Jak wynika z rozstrzygnięcia Sądu wniosek o ogłoszenie upadłości złożony w 2002 r. był już spóźniony (gdyż majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego). Jednak wniosek tez został złożony zanim skarżący objął funkcję prezesa zarządu. Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący objęcia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki został dokonany w dniu 14 stycznia 2003 r. a wykreślony w dniu 25 czerwca 2004 r. (z oświadczenia skarżącego wynika, iż pełnił funkcję w zarządzie spółki od 25.10.2002 r. do 17.06.2004 r.). W związku z powyższym w okresie pełnienia funkcji członka zarządu skarżący nie mógł ponownie zgłosić wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, skoro przez cały okres pełnienia przez niego funkcji toczyło się postępowanie sądowe wszczęte na skutek złożonego wcześniej wniosku (przed objęciem funkcji członka zarządu). Zdaniem Sądu w zaistniałym stanie faktycznym spełniona została przesłanka uwalniająca członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p., gdyż skarżącemu nie można przypisać winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości w trakcie pełnienia przez niego kadencji członka zarządu, a jednocześnie nie ponosi on odpowiedzialności za niezgłoszenie wniosku we właściwym czasie w okresie poprzedzającym jego kadencję. Tym samym, w ocenie Sądu, organ podatkowy nie uwzględniając wskazanej przesłanki zwalniającej skarżącego z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki naruszył art. 116 § 1pkt.1 lit. b) Ordynacji podatkowej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. 3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżył wskazany powyżej wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, to jest art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej. Polegać ono miało na przyjęciu, że jeżeli przed objęciem funkcji członka zarządu zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości, to nowy członek zarządu ma prawo wskazywać brak swojej winy w złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości z przekroczeniem właściwego terminu i jednocześnie uwolnić się o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki. W dalszej kolejności wskazano na naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), dalej u.p.p.s.a., poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej w zakresie zgodności z prawem skarżonej decyzji i bezpodstawne uchybienie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, mimo iż w ocenie autora skargi kasacyjnej, takiego naruszenia nie było. Wskazując na powyższe zarzuty, autor skargi kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, jak również zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało ją oddalić. Rozpoznając skargę kasacyjną stosownie do art. 183 § 1 u.p.p.s.a., w granicach podniesionych w niej zarzutów, ich uzasadnienia oraz wniosków, w pierwszej kolejności podnieść należy, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przez Sąd przepisów postępowania, to jest art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), dalej u.p.p.s.a. Do ich naruszenia dojść miało poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej w zakresie zgodności z prawem skarżonej decyzji i uchylenie tej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej. Tymczasem analiza zaskarżonego wyroku oraz akt sprawy prowadzi do wniosku, że Sąd dokonał sądowej kontroli legalności objętej skargą decyzji w sprawie sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 1 § 1 i § 2 u.p.p.s.a. Wynik tego postępowania został ujęty w treści wyroku Sądu, stanowiącym przedmiot skargi kasacyjnej. Natomiast okoliczność, iż rozstrzygnięcie zawarte w wyroku nie odpowiada oczekiwaniom strony postępowania wnoszącej skargę kasacyjną, w szczególności w zakresie oceny zastosowania przez organ w toku postępowania podatkowego norm art. 116 § 1 ust. 1 lit. b) Ordynacji podatkowej, nie oznacza jednak, że Sąd pierwszej instancji uchybił normom art. 1 § 1 i § 2 u.p.p.s.a. Przechodząc z kolei do wskazanego w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a. zarzutu naruszenia przez Sąd art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Ordynacja podatkowa, również należy powiedzieć, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna w całości lub w części, a członek zarządu nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny został ustalony przez organy podatkowe w sposób niewadliwy, co stwierdził Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, a stanowisko Sądu w tym zakresie nie jest przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną kwestionowane. P.B. pełnił funkcję członka zarządu spółki z o.o. P., stosownie do wpisów w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego od dnia 14 stycznia 2003 roku do dnia 25 czerwca 2004 roku, zaś oświadczenia podatnika wskazują, że obowiązki prezesa zarządu spółki pełnił on w okresie od dnia 25 października 2002 roku do dnia 17 czerwca 2004 roku. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko spółce, okazało się zaś bezskuteczne, a podatnik nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiła zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Ponadto bezspornie ustalono, że w chwili gdy rozpoczął on wykonywanie obowiązków członka zarządu spółki, prowadzone było wobec niej postępowanie upadłościowe, na skutek wniosku z dnia 19 lutego 2002 roku złożonego przez jednego z wierzycieli spółki. Postępowanie to zostało zakończone postanowieniem z dnia 21 września 2004 roku oddalającym wniosek na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego. Sąd upadłościowy uznał w tym postanowieniu, iż majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania oraz dodał, że wniosek o ogłoszenie upadłości złożony w 2002 r. był spóźniony, gdyż majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Innymi słowy postępowanie z wniosku o ogłoszenie upadłości spółki zostało wszczęte przed tym jak P.B. objął funkcję członka zarządu tej spółki, zaś zostało zakończone po tym jak funkcję tę przestał już pełnić. Do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. konieczne jest nie tylko ustalenie pozytywnych jej przesłanek, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia przez niego tej funkcji, co ustalono w tej sprawie w pełni prawidłowo, ale także rozważenie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Stosownie do art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej członek zarządu może uwolnić się od tej odpowiedzialności, m.in. jeżeli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości spółki nastąpiło nie z jego winy. W zakresie tej przesłanki podatnik wskazywał organom podatkowym, że w momencie objęcia przez niego obowiązków członka zarządu spółki, spółka była niewypłacalna, jednak prowadzone było już postępowanie ze złożonego wcześniej wniosku o ogłoszenie upadłości, zaś na złożenie go "we właściwym czasie", podatnik nie mógł mieć wpływu. Przy niezakwestionowaniu tych twierdzeń i przyjęciu przez organy podatkowe, że są one zgodne z poczynionymi przez nie ustaleniami, trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wskazany powyżej stan faktyczny sprawy wyłącza odpowiedzialność członka zarządu za zaległości spółki z o.o. z uwagi na brak jego winy w zakresie niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o czym stanowi art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej. Przepis art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i b) Ordynacji podatkowej należy rozumieć w ten sposób, że wyłącza od odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o., wykazanie przez niego, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy. O winie członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit.b) Ordynacji podatkowej można mówić jedynie w przypadku gdy członek zarządu miał wpływ na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego), a w tym zgłoszenie wniosku nie nastąpiło. Odwołanie w ramach tej normy do wykazania braku winy członka zarządu spółki za niepodjęcie określonych w niej działań, a więc okoliczności wolicjonalnych, wskazuje jednoznacznie, że ustawodawca uznał, że członek zarządu nie może ponosić odpowiedzialności za okoliczności, na które nie miał wpływu (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2005 roku I FSK 266/05 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli zatem w momencie gdy członek zarządu spółki z o.o. rozpoczął pełnienie tej funkcji w chwili gdy prowadzone już było postępowanie z wniosku o ogłoszenie jej upadłości, nawet jeżeli wniosek ten okazał się spóźniony i w rezultacie oddalony na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego, to spełniona jest przesłanka wykazania braku winy tego członka za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz niewszczęcie postępowania układowego, w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Ordynacja podatkowa. Z tej przyczyny stanowisko Sądu pierwszej instancji zaprezentowane w zaskarżonym wyroku należało uznać za uzasadnione, a podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Ordynacja podatkowa należało oddalić. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono na podstawie art. 204 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło