II SA/Kr 744/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala. II SA/Kr 744/09 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. , na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 34 § 1 w zw. z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznał za nieuzasadniony zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym zarzut dotyczący wykonania egzekwowanego obowiązku polegającego na rozbiórce obiektu budowlanego. Organ wskazał, że zobowiązana w zarzucie, który wpłynął w dniu 15 września 2008 r. poinformowała o przystąpieniu do wykonania obowiązku, ale przeprowadzone w dniu 19 września 2008 r. oględziny miejsca usytuowania obiektu tej informacji nie potwierdziły. Zgodnie zaś z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skutecznym zarzutem może być wykonanie obowiązku w całości lub w części. W zażaleniu na to postanowienie J.J. zarzuciła, że zarzut wniosła nie 15, lecz 12 września 2008 r., czynności zmierzające do wykonania obowiązku podjęła wcześniej tj. 8 września 2008 r. , a w dniu 12 września 2008 r. rozpoczęto roboty rozbiórkowe przy użyciu koparki z młotem hydraulicznym. Zdaniem zaś żalącej się, w świetle art. 33 pkt 1 ustawy podstawą zarzutu może być nawet częściowe wykonanie obowiązku. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 123 w zw. z art. 144 kpa, w zw. z art. 18 i art. 23 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w zakresie zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu organ zażaleniowy stwierdził: W sprawie tytuł wykonawczy został sporządzony w dniu 3 kwietnia 2007 r., w tym dniu wydano też postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Po doręczeniu tytułu wykonawczego J.J. złożyła zarzut zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zarzut ten nie został uwzględniony, a stosowne postanowienie organu egzekucyjnego zostało utrzymane w mocy przez organ zażaleniowy w dniu 16 stycznia 2008 r. W piśmie z dnia 9 września 2008 r. zatytułowanym "Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego" J.J. , twierdząc, że przystąpiła do wykonania obowiązku i powołując się na przepis art. 33 pkt 1 ustawy, domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skutkiem uwzględnienia zarzutu jest umorzenie postępowania, natomiast w wypadku uznania zarzutów za nieuzasadnione brak jest podstaw do wydania odrębnego orzeczenia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W przepisie art. 33 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym "podstawą zarzutu może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku", słowo "częściowo" odnosi się tylko do umorzenia obowiązku. Ustawa bowiem nie zna pojęcia częściowego wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Pismo więc J.J. jako niezawierające żadnej z wymienionych w art. 33 podstaw, nie stanowiło w istocie zarzutu i nieprawidłowo jako zarzut zostało rozpoznane, tym bardziej, że wniesione zostało bez zachowania przewidzianego ustawą terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.J. powtórzyła w całości zarzut odwołania. Podała też, że prace rozbiórkowe rozpoczęte 12 września 2008 r. w całości już wykonała. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi odwołując się do stanowiska zawartego w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji rzeczywiście bowiem rozpatrzył zarzut nie uwzględniając faktu, że wniesiony on został bez zachowania terminu o jakim mowa w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uprawnienie do wniesienia zarzutu związane jest z treścią tytułu wykonawczego i z faktem jego doręczenia zobowiązanemu. Istotą zaś zarzutu jest wskazanie takich okoliczności, które już w tym czasie wszczęcie i prowadzenie egzekucji czyniłyby bezprzedmiotowymi lub sprzecznymi z prawem. Zarzut stanowi środek ochrony we wstępnym etapie egzekucji, a nie w jej toku. Zarzutem zatem będzie np. bronił się zobowiązany, który wykonał obowiązek zanim tytuł wykonawczy został wystawiony. Generalnie, stosownie do przepisu art. 34 § 4 ustawy, skutkiem uwzględnienia zarzutu jest umorzenie postępowania egzekucyjnego. Umorzenie to następuje nie dlatego, że w toku postępowania ujawniła się przyczyna uniemożliwiająca dalsze jego prowadzenie, lecz dlatego, że samo wszczęcie egzekucji było wadliwe. Przyczyny umorzenia toczącego się już postępowania wymienione zostały w art. 59. § 1 ustawy. Zgodnie z pkt 1 tego przepisu postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu wówczas, kiedy obowiązek wykonany został przed wszczęciem egzekucji. Wykonanie obowiązku w części czy w całości, ale w toku postępowania egzekucyjnego nie stanowi podstawy umorzenia tego postępowania bez względu na to, czy wykonanie to nastąpiło dobrowolnie, czy na skutek zastosowania środków przymusu. Skarżąca nie domagała się wprost umorzenia postępowania znając zapewne treść cytowanego przepisu, a jako podstawę zarzutu wskazała art. 33 pkt 1, w którym sformułowania "przed wszczęciem postępowania" nie zawarto. To jednak, czy zarzut skarżącej co do meritum byłby uzasadniony, nie ma w sprawie znaczenia. Nie ma też racji organ twierdząc, że pismo skarżącej z dnia 9 września 2008 r. (złożone 12 września 2008 r.) nie było zarzutem. Zarówno jego treść, jak i wyraźnie wskazana podstawa nie pozwalają pismu temu nadać innego znaczenia. Okolicznością rozstrzygającą o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia jest to, że organ I instancji ustosunkował się merytorycznie do zarzutu zgłoszonego bez zachowania ustawowego terminu (daleko po wszczęciu postępowania egzekucyjnego) , a więc podjął czynność bez należytej podstawy. Okoliczności eksponowane przez skarżącą i w zażaleniu, i w skardze do Sądu na ocenę tego stanu żadnego wpływu nie mają. Skoro skarga okazała się nieuzasadniona, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.