III SA/Gd 307/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi K.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia 18 maja 2007 r. po rozpatrzeniu odwołania K. J. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 kwietnia 2007 r. orzekającej o odmowie wymeldowania M. J. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul.[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 139 poz. 993) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał m.in., że z wnioskiem o wymeldowanie M. J. wystąpił ojciec wymienionej – K. J., wskazując, iż M. J. nie zamieszkuje w lokalu, ponieważ wyjechała za granicę - do N. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że M. J. od września 2004 roku uczy się w N. Jej pobyt tam jest czasowy, związany z nauką, a zainteresowana zamierza powrócić do Polski po zakończeniu szkoły średniej w 2008 roku, aby rozpocząć tutaj studia. Decyzją z dnia 3 kwietnia 2007 roku organ I instancji orzekł o odmowie wymeldowania M. J. ze wskazanego lokalu. Od decyzji odwołał się K. J. W odwołaniu podniesiono, że córka nie dokłada się do opłat związanych z utrzymywaniem lokalu. Centrum życiowe córki odwołującego się jest przy matce, która mieszka za granicą. Ponadto odwołujący się wskazał, że córka od wielu lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji mając na uwadze, że przyjmowany za podstawę decyzji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że przedmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Nie ulega wątpliwości, że M. J. nie przebywa w przedmiotowym lokalu, o czym świadczy, między innymi przesłuchanie K. J. oraz oświadczenie M. J. - w aktach spawy. Skarżący zeznał, że córka od połowy 2004 roku przebywa u swojej matki w N., nie poinformowała skarżącego o swoich planach życiowych ani o terminie ewentualnego powrotu. Brat M. J. – S., zeznał, że M. J. wyjechała do N. na czas nauki w szkole średniej lecz ma zamiar powrócić na studia do Polski. Analizując materiał dowodowy sprawy organ ocenił, że nie można uznać, by nastąpiło trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu przez M. J. W aktach znajduje się zaświadczenie ze szkoły potwierdzające naukę oraz potwierdzenie zameldowania M. na pobyt czasowy za granicą do dnia 31 lipca 2008 roku. Art. 8 ustawy wskazuje na okoliczności uzasadniające pobyt czasowy w danym miejscu bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. Są to m. Inn. okoliczności związane z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych. Takim powodem jest również pobieranie nauki przez M. J. Zatem nie można uznać, by została spełniona przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i decyzja o odmowie wymeldowania wymienionej z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] jest faktycznie i prawnie uzasadniona. Inne względy nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia (nieregulowanie opłat za lokal). K. J. zaskarżył decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i zażądał jej uchylenia. Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że decyzje oparte zostały na fałszywych dowodach stworzonych przez Urząd Miejski [...], w tym – notatce służbowej o nieprawdziwej treści; zarzucił: - wydanie decyzji pozostającej w sprzeczności z zebranymi dowodami; - wydanie decyzji na podstawie artykułów innych, niż art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych; - odstąpienie przez urzędy od przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, co spowodowało niewystarczające wyjaśnienie i rozpatrzenie sprawy i miało istotny wpływ na jej wynik ; - powołanie przez Urząd Miejski [...] art. 15 ust. 1 ustawy, podczas gdy przy wyjeździe za granicę ewidentnie ma zastosowanie art. 15 ust. 3 ustawy. Organy orzekające nawet nie zażądały od M. dowodów na potwierdzenie możliwości faktycznych i finansowych powrotu do Polski i pobytu w 55 - metrowym mieszkaniu przy ul. [...], w sytuacji pozostawania bez żadnych praw do lokalu oraz nie zażądano, by M. przedstawiła świadków na okoliczność, że jej pobyt w N. ma charakter czasowy. Zlekceważono potrzebę wyciągnięcia z materiału dowodowego sprawy właściwych wniosków, orzeczono na korzyść M., lekceważąc przy tym pisma, argumenty i wnioski dowodowe skarżącego. W obszernym uzasadnieniu do zarzutów skargi K. J. podniósł, że decyzje odmawiające wymeldowania córki M. są autorytarne, oparte o niewiarygodne oświadczenia M. i S. J., a niekorzystne konsekwencje decyzji ponosi skarżący. Piszący zarzucił, że pracownicy urzędów nie poinformowali skarżącego o istocie i wadze art.8 ustawy o ewidencji, przez co skarżący został pozbawiony możliwości właściwego prowadzenia swojej sprawy. Skarżący stanowczo zaprzeczył, jakoby zrezygnował z możliwości przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, a notatkę na ten temat sporządzono bez wiedzy skarżącego i wbrew Jego intencjom. Przecież skarżący sprzeciwiał się opóźnieniu w przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej. Zdaniem skarżącego nie można zasadnie twierdzić, że ma się "centrum życiowe" w mieszkaniu, którego nie jest się w stanie utrzymać, a taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie. To, że M. J. faktycznie w lokalu nie mieszka, jest powodem niemożności przeprowadzenia sprawy o eksmisję, a urzędy nie chcą M. wymeldować z lokalu. Skarżący pisał również o złych stosunkach rodzinnych. W tej sytuacji K. J. uważa skargę za uzasadnioną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest niezasadna. Powołując się na wcześniej wyrażone w tej sprawie poglądy, Sąd ponownie wyjaśnia, co następuje: zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm ). Powołany w decyzjach obu organów przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. W ocenie Sądu w toku rozpoznaniu sprawy przez organy ewidencyjne kwestie te wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości. Stanowisko skarżącego co do trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez M. J. lokalu przy ul. [...] nie zostało poparte żadnym dowodem i jest – w okolicznościach sprawy – gołosłowne. Z oświadczeń M. J. i S. J. wynika, że M. J. opuściła lokal w związku z pobieraniem nauki w szkole średniej w N. (k-6,23,34 akt adm.). Twierdzenie to zostało poparte zaświadczeniem o pobieraniu nauki w szkole (k-53 akt adm.).Z zaświadczenia wynika, że przewidywany termin zakończenia przez M. J. nauki w szkole to 30.06.2008 r.(j.w.). Zgromadzone w sprawie dowody zostały wszechstronnie przeanalizowane i rozważone, szczególnie przez organ II instancji. Wynika to z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Tym samym organy słusznie uznały, że w sprawie brak jest faktycznych i prawnych podstaw do podjęcia decyzji o wymeldowaniu M. J. z miejsca stałego pobytu. Zatem za nieuzasadnione - w okolicznościach sprawy – należy uznać te zarzuty, które zmierzały do wykazania, że zachodziła potrzeba poszerzania materiału dowodowego sprawy. Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na postawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, korzysta przy tym z prawa swobodnej oceny dowodów i – o ile ocena ta nie nosi cech dowolności, brak jest podstaw do jej kwestionowania w postępowaniu sadowoadministracyjnym. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze ocenianym decyzjom nie można skutecznie postawić zarzutu nie wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, stronniczości i braku oparcia decyzji na ustalonych faktach. W postępowaniu o wymeldowanie, którego istotą jest, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, wyjaśnienie czy prowadzona ewidencja odzwierciedla stan istniejący, nie ma znaczenia, czy osoba odnośnie której toczy się postępowanie o wymeldowywanie ma środki finansowe na dopłacanie do kosztów utrzymania lokalu, nawet nie ma znaczenia, czy legitymuje się uprawnieniami do przebywania w lokalu, z którego ewentualnie ma zostać wymeldowana. Ta ostatnia okoliczność może mieć znaczenie jedynie przy zameldowaniu osoby. Stosownie do wyżej cytowanego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, należy wydać po ustaleniu, że osoba ta opuściła – trwale i dobrowolnie - miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do treści zeznań złożonych przez świadków i innych zebranych dowodów, prawidłowo omówił treść mających zastosowanie przepisów prawa i ich zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego. Można ponadto wskazać na uzasadniony zarzut skarżącego, o naruszeniu przez organy przepisów o postępowaniu dowodowym, a w szczególności - art.78 kpa, stanowiącego, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy i , że organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Jednak w stanie faktycznym sprawy okoliczności dotyczące odstąpienia przez organ od przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, nawet jeśli uznać je za naruszające przepisy postępowania, nie miały, w ocenie sądu, wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie sądu dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, nie miało również znaczenia prawnego orzeczenie przez sąd powszechny o eksmisji z lokalu S. J. Z opisanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nie orzeczono wobec braku wniosku.