II FSK 329/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-07-08

Skład orzekający: Zbigniew Kmieciak, Stanisław Bogucki, Sławomir Presnarowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził bezskuteczność egzekucji z majątku spółki w celu orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, jako przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe, może nastąpić na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, a nie tylko formalnego postanowienia organu egzekucyjnego. W niniejszej sprawie, mimo prób sprzedaży akcji spółki, nie udało się zaspokoić należności Skarbu Państwa, co potwierdzało bezskuteczność egzekucji.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "I." nie zapłaciła podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. Po bezskutecznej egzekucji z majątku spółki, organ podatkowy orzekł o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu, M. W., za zaległości podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. W. na tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez M. W., w której zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od M. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę 2.426 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA del. Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 349/09 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 7 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę 2.426 (dwa tysiące czterysta dwadzieścia sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 349/09, oddalił skargę M. W., dalej powoływany również jako: "skarżący", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 7 marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. Podstawą prawną powyższego orzeczenia Sądu I instancji był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), określanej dalej, jako p.p.s.a. Ze stanu faktycznego podanego w zaskarżonym wyroku wynika, że Spółka z o.o. "I." nie wywiązała się z obowiązku zapłaty zadeklarowanego podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. w kwocie ogółem 38.160 zł wykazanego w zeznaniu podatkowym CIT-8. Zgodnie z odpisem rejestru handlowego dział B nr 646 i następnie pod nr 7209 obowiązki członka zarządu Spółki z o.o. "I." pełnili: Pan S. H. (od 11.07.2000 r.) i Pan M. W. (od 26.05.2000 r.). Zaległość podatkową Spółki objęto administracyjnym postępowaniem egzekucyjnym wszczętym w dniu 06.06.2003r. tytułem wykonawczym nr [...]. W toku postępowania egzekucyjnego wyegzekwowano część zaległości, tj. 7.992,39 zł z należnymi odsetkami za zwłokę oraz zaspokojono koszty upomnienia i koszty postępowania egzekucyjnego. Pan S. H. (prezes zarządu Spółki) poinformował organ podatkowy o wniesieniu aportem całego przedsiębiorstwa Spółki "I." do Spółki Akcyjnej "E." w zamian za jej akcje, braku jakichkolwiek ruchomości i majątku trwałego oraz o posiadanych rachunkach bankowych. Powyższe potwierdził również Pan M. W.. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny przystąpił do zajęcia rachunków bankowych Spółki. Podjęte czynności nie przyniosły jednak pozytywnych rezultatów z uwagi na wypowiedzenie umowy o prowadzenia rachunku przez Bank [...] S.A. O/ S., brak środków na rachunku bankowym prowadzonym przez [...] Bank. W toku postępowania egzekucyjnego ustalono, iż Spółka nie wywiązywała się z umów leasingu (umowa nr [...], nr [...]), co w efekcie doprowadziło do przelewu wierzytelności, przewłaszczenia i sprzedaży części składników majątku. Ustalono także, że Spółka nie prowadzi działalności od 2001 r., nie posiada środków na rachunkach bankowych ani majątku ruchomego, jak i nieruchomego (majątek został wniesiony aportem do Spółki Akcyjnej "E." w zamian za akcje). Akcje Spółki zostały zajęte przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S.w dniu 28.06.2005 r. Niniejsze potwierdził Skarżący w protokole z dnia 01.09.2005 Po dokonaniu zajęcia praw majątkowych, tj. odcinka zbiorowego akcji serii B (B-000001) :od nr 1001 do nr 151.000 organ egzekucyjny zlecił w dniu 3.11.2005r. wycenę akcji biegłemu skarbowemu. Przedmiotowe akcje wyceniono na łączną kwotę 3.603.000,00 zł (cena 1 akcji wynosi 24,02 zł) Przy wycenie akcji uczestniczył Pan M. W. Biegły przy ocenie wartości akcji uwzględnił sytuację finansowo - majątkową Spółka Akcyjna "E.". Organ egzekucyjny przystąpił do licytacji 150.000 akcji Spółki Akcyjnej "E.". Pierwsza licytacja odbyła się w dniu 11.04.2006 r., a druga w dniu 18.04.2006 r. Z uwagi na brak osób zainteresowanych zakupem akcji, nie doszło do ich zbycia. Przystąpiono, więc do sprzedaży akcji z tzw. "wolnej ręki", ale nie złożono żadnej oferty zakupu. Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki nie przyniosło wymiernych efektów w postaci likwidacji zaległości podatkowych Spółki. W związku ze stwierdzeniem bezskuteczności prowadzonej egzekucji administracyjnej i pozostającą do zaspokojenia zaległością podatkową Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia 04.07.2007 r., znak: [...], wszczął wobec Pana M. W. postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z o.o. "I." w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. po przeprowadzonym postępowaniu podatkowym w dniu 21.11.2007 r., znak: [...]), wydał decyzję o solidarnej odpowiedzialności Pana M. W., jako członka zarządu Spółki z o.o. "I.", za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. w kwocie ogółem 48.340 zł, w tym należność główna 30.168 zł i odsetki za zwłokę 18.172 zł. Odrębną decyzją organ podatkowy orzekł również o solidarnej odpowiedzialności Pana S. H. W dniu 05.12.2007 r. Pan M. W. złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. W odwołaniu Strona zarzuciła naruszenie treści przepisu art. 188 w związku z art. 121, art. 122, art. 123 i art. 125 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60, ze zm.), dajej jako "o.p.". Dodatkowo Pan M.W. w piśmie z dnia 4.03.2008 r. podtrzymał poprzednie stanowisko informując, że należność objęta niniejszym postępowaniem uległa przedawnieniu z uwagi na upływ 5 lat. Dyrektor Izby Skarbowej w S. po przeanalizowaniu stanu faktycznego w oparciu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, mając na uwadze przepisy prawa, decyzją z dnia 07.03.2008 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na treść art. 116 § 1 i 2 o.p. wskazał, że w sprawie wystąpiły wszystkie wymagane przepisami prawa pozytywne przesłanki uzasadniające orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki, natomiast skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych. W szczególności mając na uwadze zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z upływem 5 lat od jego powstania (art. 70 § 1 o.p.) Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż należy zauważyć, że w przypadku odpowiedzialności podatkowej osób trzecich należy stosować przepis art. 118 § 1 o.p. W niniejszej sprawie "I." Spółka z o.o. zobowiązana była do uiszczenia podatku wynikającego ze złożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za rok podatkowy 2002 r. do końca trzeciego miesiąca następnego roku, tj. do końca marca 2003 r, a zatem okres 5 lat należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa - 2003 r. W świetle powyższego organ podatkowy zasadnie wydał decyzję o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. W skardze z dnia 11.04.2008 r. Pan M. W. podtrzymał dotychczasową argumentację. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie treści art. 188 w związku z art. 121, art. 122, art. 123 i art. 125 o.p. przez: (1) prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niewnikliwy i niedokładny; (2) nie podjęcie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego (odmowa przeprowadzenia dowodu mogącego wskazywać na istotną przesłankę negatywną, zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki); (3) uniemożliwienie czynnego działania stronie w postępowaniu (brak przeprowadzenia dowodu z wyceny majątku Spółki Akcyjnej "E." - wniosek o ponowne powołanie biegłego rzeczoznawcy celem wyceny majątku oraz przesłuchanie biegłego skarbowego Pana F. K. – wniosek o umożliwienie stronie zadawania pytań biegłemu). Wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, dalej określany jako WSA, oddalając skargę na opisaną na wstępie decyzję w szczególności podkreślał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż wbrew jej argumentacji nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. WSA wywodził, że sporne jest w niniejszej sprawie było, czy prowadzone postępowanie egzekucyjne, przeciwko tejże spółce w zakresie ściągnięcia należności podatkowych okazało się bezskuteczne. W tym miejscu WSA zauważał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istniała rozbieżność, w jaki sposób organ powinien stwierdzić bezskuteczność egzekucji. Pierwszy pogląd zakładał, że stwierdzenie bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 1 o.p. powinno być dokonane na podstawie formalnego aktu procesowego wydanego przez organ egzekucyjny po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Drugi pogląd oparty był na stanowisku, że ustalenie wspomnianej bezskuteczności może nastąpić na podstawie każdego dowodu. Spór ten zakończyła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II FPS 6/08, zgodnie, z którą stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji o której mowa w art. 116 § 1 o.p. powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, i ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Oznacza to, że aby stwierdzić bezskuteczność egzekucji nie musi być wydane postanowienie, wystarczy, gdy organ udowodni tą okoliczność innymi środkami dowodowymi. Z okoliczności sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości objęte niniejszym postępowaniem zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 6 czerwca 2003 r. W konsekwencji podjęte czynności pozwoliły zaspokoić należność tylko w niewielkiej części. W toku postępowania egzekucyjnego ustalono, iż Spółka nie prowadzi działalności oraz, że nie posiada jakiegokolwiek majątku albowiem całe przedsiębiorstwo zostało wniesione w zamian za objęcie akcji tejże Spółki do "E." S.A. Ustalono także, iż akcje te są jedynym majątkiem spółki z o.o. "I.". Wobec powyższego organ egzekucyjny dokonał zajęcia praw majątkowych przez odbiór dokumentów. Niestety próba sprzedaż akcji zarówno w drodze licytacji jak i z wolnej ręki nie doszła do skutku wobec braku osób zainteresowanych. A zatem wbrew twierdzeniom skarżącego, postępowaniem egzekucyjnym objęto całość majątku Spółki. W ocenie Sądu stwierdzić, zatem należy, fakt niemożności zaspokojenia roszczeń Skarbu Państwa, wynika niezbicie ze zgromadzonego materiału dowodowego. Spółka nie miała majątku, z którego wierzyciel mógł uzyskać zaspokojenie swoich należności. Tym samym została spełniona przesłanka bezskuteczności egzekucji warunkująca podjęcie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej. Wszystkie przesłanki pozytywne zostały spełnione. Przechodząc do analizy przesłanek negatywnych należy wskazać, że skarżący w ogóle nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości jak również nie wykazał, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło nie z jego winy. Sąd nie podzielił oceny dokonanej przez skarżącego, iż brak rzetelnej oceny majątku spółki "E." S.A., a co za tym idzie rzetelnej oceny wartości posiadanych akcji wyklucza możliwość przeniesienia odpowiedzialności za zaległości spółki "I." sp.z o.o. W odniesieniu do wskazanych akcji została przeprowadzona egzekucja i nie doprowadziła do zaspokojenia należności Skarbu Państwa. W skarżonej decyzji organ wskazał na złą sytuację majątkową spółki E. S.A. i zestawił to ustalenie z możliwością zbycia akcji w toku postępowania egzekucyjnego. Ta ocena nie budziła zastrzeżeń WSA. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie WSA w imieniu skarżącego M. W., na mocy udzielonego mu pełnomocnictwa, wniósł adwokat zaskarżając wyrok w całości. Wskazanemu wyrokowi zarzucono: (1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 116 § 1 o.p., poprzez wadliwe przyjęcie podstaw odpowiedzialności i nie uwzględnienie okoliczności zwalniających i przemawiających za brakiem winy, jak i tym, iż w okresie sprawowania funkcji członka zarządu stan majątkowy spółki nie uzasadniał złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki oraz nie uwzględnienie solidarnego charakteru odpowiedzialności członków zarządu spółki; (2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: (a) art. 123 § 1 o.p., tj. zasady bezstronności oraz zasady pogłębiania zaufania do organów publicznych; (b) art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 180, art. 187 i art. 188 ustawy o.p., poprzez nie zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, bezzasadne nie uwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego oraz dokonanie oceny sprawy bez całokształtu materiału dowodowego. Wskazując na powyższe wnoszono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione jej zarzuty. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdza się, aby zaistniały przesłanki dające podstawę do unieważnienia zaskarżonego wyroku. Oznacza to związanie sądu kasacyjnego zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku. Zgodnie zaś z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Natomiast unormowania art. 174 p.p.s.a. wskazują, iż skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ( pkt 1 ) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( pkt 2 ). Oceniając pod tym względem skargę kasacyjną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż odpowiada ona wymaganiom ustawowym, chociaż nie wszystkie jej zarzuty mogą być poddane kontroli sądu kasacyjnego, co do istoty. W myśl unormowania art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznaje wywiedzione na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuty naruszenia unormowań postępowania, tj. unormowań art. 123 § 1 o.p., art. 180, art. 187 i art. 188 o.p. jak również przepisów art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przechodząc do oceny tych zarzutów, należy stwierdzić, że wnoszący skargę kasacyjną powołał przepisy postępowania podatkowego (administracyjnego). W uzasadnieniu tejże skargi skarżący nie wskazał natomiast, naruszenia przez Sąd administracyjny I instancji jakiegokolwiek z przepisów omawianej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w oparciu o który wydano zaskarżony wyrok. Dlatego też, należy stwierdzić, iż powołanie przepisów postępowania podatkowego, w oderwaniu od będących podstawą zaskarżonego wyroku przepisów postępowania sądowego, nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli w postępowaniu kasacyjnym, stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a., jest bowiem orzeczenie sądu ( więcej na ten temat zob. wyrok NSA z 23 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1595/06, nie publikowany; wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt FSK 181/04 opublikowany w: ONSA i WSA 2004, Nr 2, poz. 36; zob. B. Gruszczyński w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 377 i n; B. Gruszczyński, Jak uniknąć błędów przy składaniu skarg kasacyjnych, Prawo i Podatki, 2005 r., Nr 1 i Nr 2. ). W ustawie p.p.s.a. można podać przykłady wielu przepisów, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 174 pkt 2 p.p.s.a. ). Najczęściej jednak zarzut naruszenia przepisów postępowania opiera się na niewłaściwym zastosowaniu przez sąd administracyjny I instancji przepisów uwzględniających skargę ( art. 145-150 p.p.s.a. ), zamiast unormowania o oddaleniu skargi ( art. 151 p.p.s.a. ). Niewątpliwie w taki sposób przygotowana skarga kasacyjna, powinna również zawierać właściwe powiązanie powołanych regulacji p.p.s.a. z odpowiednimi przepisami o.p. ( zob. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2008, s. 357. ). W rozpatrywanej sprawie należało zatem zakwestionować ustalenia stanu faktycznego sprawy dokonane przez organy podatkowe, uzasadniając naruszenie, na przykład przepisu art. 151 p.p.s.a. w związku z przepisami art. 123 § 1 o.p., art. 180, art. 187 i art. 188 o.p. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do skutecznego podważenia przyjętych przez WSA ustaleń faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny jest zatem, związany ustaleniami zaskarżonego wyroku ( zob. zdanie ostatnie art. 188 p.p.s.a. ). W skardze kasacyjnej wskazano także na podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. ( naruszenie prawa materialnego ). Jednakże należy stwierdzić, że zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 116 § 1 o.p., poprzez wadliwe przyjęcie podstaw odpowiedzialności i nie uwzględnienie okoliczności zwalniających i przemawiających za brakiem winy, są nieusprawiedliwione. Przechodząc do treści tak sformułowanego zarzutu należy wnioskować, że autor skargi kasacyjnej miał na myśli błędne zastosowanie przepisów art. 116 § 1 o.p. w rozpatrywanej sprawie. Naruszenie prawa materialnego, może bowiem polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Błędna wykładnia to nic innego, tylko mylne zrozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie, to tzw. błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Mając na uwadze istotę tak sformułowanego zarzutu należy zauważyć, że w myśl przepisu art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości oraz niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy, jak też nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Stosownie do treści § 2 art. 116 § 1 o.p., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r., odpowiedzialność członków zarządu obejmowała zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Nie ulega zatem wątpliwości, że przy obciążeniu osoby trzeciej odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki, na podstawie art. 116 § 1 i § 2 o.p. jest ustalenie, że w okresie w którym powstała zaległość osoba ta pełniła funkcję członka zarządu oraz że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna. W niniejszej sprawie słusznie zauważał WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że członkami zarządu Spółki z o.o. "I.", w okresie w którym powstała zaległość podatkowa objęta niniejszym postępowaniem, byli Pan S. H. (od 11.07.2000 r.) i Pan M. W. (od 26.05.2000 r.). Nie sporny był również fakt istnienia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2002 r. W związku z powyższym za zaległości podatkowe spółki z o.o. "I." organy podatkowe w odrębnych decyzjach pociągnęły do solidarnej odpowiedzialności, jako tzw. osoby trzecie wszystkich ówczesnych członków zarządu spółki, a więc zarówno Pana M. W. jak i Pana S. H.. Zastosowano się tu do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt I FPS 4/08 (zob. opublikowana w: Lex nr 486211.) Również zasadnie podnosił WSA, że postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości objęte niniejszym postępowaniem zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 6 czerwca 2003 r. W konsekwencji podjęte czynności pozwoliły zaspokoić należność tylko w niewielkiej części. Z kolei próba sprzedaż akcji zarówno w drodze licytacji, jak i z wolnej ręki nie doszła do skutku wobec braku osób zainteresowanych. A zatem wbrew twierdzeniom skarżącego, postępowaniem egzekucyjnym objęto całość majątku Spółki. Zasadnie zatem stwierdził WSA, że brak niemożności zaspokojenia roszczeń Skarbu Państwa, wynika niezbicie ze zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżąca spółka nie miała majątku, z którego wierzyciel mógł uzyskać zaspokojenie swoich należności. Niewątpliwie zatem spełniona została przesłanka bezskuteczności egzekucji, warunkująca podjęcie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej. Tym samym powyższy zarzut naruszenia przepisu art. 116 § 1 o.p., przez niewłaściwe jego zastosowanie, oparty o tzw. błąd subsumcji, nie może zostać uznany za skutecznie wywiedziony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną, jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tejże ustawy - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło