I OZ 1052/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV SO/Gl 9/09 odrzucające wniosek G. W. o wymierzenie grzywny S. Oddziału w K. za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę w przedmiocie informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV SO/Gl 9/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił wniosek G. W. o wymierzenie grzywny S. za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę w przedmiocie informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 6 kwietnia 2009 r. G. W. złożył do Sądu wniosek o wymierzenie S. grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Wnioskodawca wskazał, że wystąpił z wnioskiem o udostępnienie spisu wszystkich umów, jakie zostały zawarte pomiędzy -Urzędem Miasta Katowice, a S. Wnioskujący podniósł, iż organ nie wykonał w terminie zgłoszonego żądania. W tych okolicznościach wnioskujący za pośrednictwem organu, złożył skargę na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej. Jednakże organ nie poczynił żadnych działań skierowanych na nadanie sprawie prawidłowego biegu. W odpowiedzi na wyżej opisany wniosek pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie wniosku o wymierzenie grzywny jako niedopuszczalnego. W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek wskazano, iż S. nie jest objęte zakresem podmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto S. nie jest samorządem zawodowym. Tym samym nie można w jego ocenie przyjąć, iż S. jest zobowiązane do udzielania informacji publicznej. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji uznał, iż wniosek skarżącego o wymierzenie S. grzywny należy uznać za niedopuszczalny. Wymienione S. jest stowarzyszeniem twórczym, zrzeszającym architektów. Celem Stowarzyszenia jest podnoszenie jakości architektury jako dobra wspólnego i ochrona zawodu architekta. Działalność Stowarzyszenia ma charakter działalności naukowej, kulturalnej i chroniącej środowisko. W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu pierwszej instancji, S. nie mieści się w pierwszej kategorii podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej, gdyż nie jest ono "władzą publiczną", czyli organem państwowym lub samorządowym albo innymi podmiotem sprawującym w ich imieniu funkcje publiczne. Brak jest również podstaw prawnych, aby działalność stowarzyszenia utożsamiać z wykonywaniem zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy, skoro działalność stowarzyszenia ogranicza się do realizacji podstawowego celu, jakim jest podnoszenie jakości architektury i rozwój zawodu architekta. Sąd pierwszej instancji uznał za w pełni słuszny i uzasadniony zarzut pełnomocnika organu, iż informacje dotyczące Stowarzyszenia nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 omawianej ustawy. Co za tym idzie, podmiot występujący do stowarzyszenia, która jak to zostało wyżej stwierdzone nie mieści się w katalogu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1, z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, nie może oczekiwać na załatwienie jego sprawy w trybie przepisów tej ustawy. Zwłaszcza błędne byłoby według Sądu pierwszej instancji stanowisko, że S. mogłoby być zobowiązane do wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 16 ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył G. W. zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, polegające na uznaniu, że strona przeciwna - S., nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Mając na uwadze powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W motywach skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż wbrew ustaleniom poczynionym przez Sąd pierwszej instancji, które znalazły swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, z zapisów statutu S. wynika, że strona przeciwna wykonuje zadania publiczne, a powierzenie jej przez Gminę Miasto Katowice przeprowadzenia obsługi otwartych konkursów urbanistyczno-architektonicznych na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej zagospodarowania centrum miasta Katowice (wraz z udzieleniem dotacji ze środków publicznych na sfinansowanie realizacji tego zadania) jest zleceniem realizacji zadania publicznego obejmującego sprawy "ładu przestrzennego". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł ocenić merytorycznie zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, gdyż pełnomocnik skarżącego wniósł błędny środek zaskarżenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2009 r. Od tego rodzaju rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji przysługuje bowiem zażalenie, a nie skarga kasacyjna. Na tle instytucji prawnej uregulowanej w przepisach art. 54 § 2, 55 § 1 oraz 154 § 2 i 6 p.p.s.a., ujawniły się dwa problemy, które doprowadziły do rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz sprzecznych wypowiedzi przedstawicieli piśmiennictwa, dotyczące kwestii pobierania wpisu od wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz środka odwoławczego od postanowienia wydanego w wyniku rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 7 kwietnia 2008 r. uchwałę (sygn. akt II FPS 1/08), w której przyjął, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny, wymieniony w art. 55 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie w rozumieniu art. 63 p.p.s.a., od którego na podstawie art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. pobiera się wpis sądowy, a od postanowienia, o którym mowa w art. 55 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. zgodnie z art. 173 § 1 in fine p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 pkt 10 p.p.s.a. służy stronie zażalenie a nie skarga kasacyjna. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w okolicznościach niniejszej sprawy skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2009 r. zostało doręczone G. W. w dniu 31 sierpnia 2009 r., zatem termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 7 września 2009 r. Skarga kasacyjna od przedmiotowego postanowienia została wniesiona w dniu 29 września 2009 r., co wyklucza przyjęcie jej do rozpoznania jako wniesionego w terminie zażalenia. Z uwagi na błędne pouczenie Sądu pierwszej instancji o przysługującym środku odwoławczym stronie przysługuje jednak wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 269 § 1 p.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, że wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis (por. A. Skoczylas "Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego" C. H. Beck Warszawa 2004, s. 221 i nast.). Uwzględniając zatem art. 269 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, akceptuje w niniejszej sprawie poglądy wyrażone w powyższej uchwale. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 i art. 180 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.