II SO/Go 3/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2009 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.B. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. Dnia 30 lipca 2009 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosek W.B. na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Uzasadniając swoje stanowisko wnioskodawca podał, że otrzymuje emeryturę w wysokości 1.450 zł, zaś jego żona pobiera emeryturę w wysokości 1.070 zł. W.B. podał, ze posiada na utrzymaniu syna, który jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. W uzupełnieniu złożonego wniosku wnioskodawca podał, że na zakup leków przeznacza miesięcznie 150 zł i przedłożył dokumenty odnośnie jego stanu zdrowia. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. -dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwraca się także trafnie uwagą w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty podane przez W.B. świadczą o jego trudnej sytuacji materialnej. Dochód na trzy osoby wynosi około 2.500 zł, a same stałe opłaty (bez opłat za energię elektryczną, telefon itp.) z tytułu eksploatacji mieszkania wynoszą około 450 zł miesięcznie. Zważyć trzeba, co potwierdza załączona dokumentacja lekarska, że skarżący jest osobą starszą, schorowaną i z tego tytułu ponosi znaczne koszty zakupu lekarstw oraz leczenia. W świetle zasad doświadczenia życiowego jest zatem oczywiste, iż uzyskiwane środki pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego rodziny. Reasumując należy stwierdzić, że wniosek W.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zawiera usprawiedliwione podstawy. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.