I OSK 1487/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-08-25
Skład orzekający: Irena Kamińska, Alicja Plucińska-Filipowicz, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samochód osobowy, który został usunięty z drogi z powodu braku polisy OC i stanu nietrzeźwości kierowcy, a następnie nieodebrany przez właściciela w terminie 6 miesięcy, przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa, nawet jeśli właściciel twierdzi, że nie mógł go odebrać z powodu zabezpieczenia jako dowód rzeczowy w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Samochód osobowy, który został usunięty z drogi na podstawie art. 130a ust. 1 i 4 Prawa o ruchu drogowym, a następnie nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy (art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym). Właściciel został prawidłowo poinformowany o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia pojazdu, a jego twierdzenia o niemożności odbioru pojazdu z powodu zabezpieczenia jako dowód rzeczowy okazały się niezasadne, gdyż z akt sprawy wynikało, że pojazd nie stanowił dowodu w sprawie karnej.Stan faktyczny
Policja usunęła pojazd należący do P. P. z drogi z powodu braku polisy OC i stanu nietrzeźwości kierowcy. Pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym. Po upływie 6 miesięcy od usunięcia, Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, co zostało potwierdzone decyzją organu I instancji, a następnie utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę P. P., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. P. P. twierdził, że nie mógł odebrać pojazdu, ponieważ był on zabezpieczony jako dowód rzeczowy w postępowaniu karnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz del.WSA Ewa Kwiecińska Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 225/08 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia (...) listopada 2007 r. nr (...) w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 225/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia (...) listopada 2007 r. nr (...) w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu (...) października 2005 r., w wyniku przeprowadzonej kontroli, Policjant Komendy Powiatowej Policji w Z. działając w trybie art. 130a ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym wydał dyspozycję usunięcia na policyjny parking strzeżony, pojazdu marki Fiat 125p o nr rej. (...), należącego do P. P.. Powodem zatrzymania pojazdu do depozytu był brak polisy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej oraz stan nietrzeźwości, w jakim znajdował się kierujący. Właściciela pojazdu - P. P.- poinformowano pismem z dnia (...) października 2005 r., że zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), pojazd usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się, w związku z czym pojazd przechodzi na rzecz Skarbu Państwa.
Komenda Powiatowa Policji w Z. wraz z pismem z dnia (...) listopada 2006 r. przekazała Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. dokumenty dotyczące usunięcia ww. pojazdu z drogi. Na podstawie przekazanych dokumentów Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. pismem z dnia (...) grudnia 2006 r., w trybie art. 61 § 1 i 4 k.p.a., zawiadomił P. P. o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia samochodu osobowego marki Fiat 125p o nr rej. (...)na rzecz Skarbu Państwa. Zawiadomienie doręczono w dniu (...) grudnia 2006 r. Następnie zawiadomieniem z dnia (...) kwietnia 2007 r., poinformowano stronę o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zawiadomienie to doręczono w dniu (...) kwietnia 2007 r.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., decyzją z dnia (...) maja 2007 r., nr (...), na podstawie art. 130a ust. 1 i 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 21 § 1 pkt 3 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a., orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego marki Fiat 125p, o numerze rejestracyjnym (...) przechowywanego na parkingu depozytowym w Z., będącego własnością P. P..
P. P.odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący w uzasadnieniu odwołania podkreślił, że przedmiotowy samochód został bezprawnie zdeponowany na parkingu depozytowym, bowiem nie zachodziła taka potrzeba, gdyż znajdował się on blisko posesji, na której był parkowany i istniała realna możliwość przemieszczenia go tam przez właściciela pojazdu bez uruchamiania silnika.
Decyzją z dnia (...) listopada 2007 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w całości decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w dniu (...) maja 2007 r. zaskarżonej decyzji odbyło się z zachowaniem zasad uregulowanych w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2002 r., Nr 134, poz. 1133 z poźn. zm.).
Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji uznał, iż skarga jest niezasadna, ponieważ okoliczności sprawy wskazują na spełnienie przesłanki art. 130a ust. 1 i 2, gdyż kierujący pojazdem nie posiadał dokumentu potwierdzającego opłacenie składki ubezpieczenia jak i znajdował się w stanie nietrzeźwości podczas kierowania pojazdem. Przesłanka ust. 4 ww. artykułu również w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie, gdyż dyspozycję do usunięcia pojazdu z drogi wydał policjant. W opinii Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy badając okoliczności wydania decyzji I instancji, prawidłowo oparł się na treści ust. 10 art. 130a cytowanej ustawy, gdyż pojazd nieodebrany w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia przez osobę uprawnioną, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się, wówczas pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż wobec nieodebrania przez skarżącego samochodu marki Fiat nr rej. (...), Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął postępowanie w przedmiocie przejęcia ww. pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Argumenty prezentowane przez skarżącego, że nie posiadał wiedzy o tym, iż nieodebranie pojazdu z parkingu w terminie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia spowoduje przejęcie go na rzecz Skarbu Państwa, nie mogły być według tego Sądu uznane za zasadne. Komenda Powiatowa Policji w Z. powiadomieniem z dnia (...) października 2005 r., poinformowała skarżącego o konsekwencjach nieodebrania pojazdu w przewidzianym ustawowo terminie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. pismem z dnia (...) grudnia 2006 r., w trybie art. 61 § 1 i 4 k.p.a., zawiadomił P. P. o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia samochodu osobowego marki Fiat 125p o nr rej. (...) na rzecz Skarbu Państwa i zawiadomienie to doręczono w dniu (...) grudnia 2006 r. Następnie zawiadomieniem z dnia (...) kwietnia 2007 r., poinformowano stronę o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zawiadomienie to doręczono w dniu (...) kwietnia 2007 r.
Oznacza to w opinii Sądu pierwszej instancji, że spełnione zostały wymogi formalne, przewidziane przez Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów, do podjęcia decyzji o charakterze deklaratoryjnym, potwierdzającej przejęcie pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w momencie wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył, P. P. zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 130a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie, że pojazd został usunięty na koszt właściciela na płatny parking i że nie było możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, podczas, gdy pojazd ten znajdował się w bezpośrednim sąsiedztwie posesji skarżącego i przy pojeździe jego osoby, które mogłyby pojazd odebrać lub też bez uruchamiania silnika mogły go dotoczyć do posesji, oraz naruszenie art. 10a ust. 10 wymienionej ustawy poprzez uznanie, że wystąpiły przesłanki do przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Wyrokowi Sądu pierwszej instancji skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania - art. 174 pkt 2 P.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności usunięcia pojazdu i okoliczności podjęcia decyzji o uznaniu pojazdu za porzucony i przejściu go na Skarb Państwa oraz niezbadanie prawidłowości postępowania w tym przedmiocie.
Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W motywach skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich okoliczności sprawy i swój werdykt oparł jedynie na uzasadnieniach decyzji organów administracji nie odnosząc się do wyjaśnień i zastrzeżeń strony. Wskazał, iż nie mógł odebrać pojazdu w terminie 6 miesięcy gdyż był zabezpieczony jako dowód rzeczowy na cele postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w Z. w sprawie (...) i (...) oraz przed Sądem Okręgowym w R. w sprawie (...).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, która w art. 130a w ust. 1 pkt 2 stanowi, że pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia.
Pojazd zaś, który został usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 cytowanego przepisu i nieodebrany przez uprawnioną osobę terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy (ust. 10 art. 130a ustawy).
Wobec nieodebrania przez skarżącego samochodu marki Fiat 125p o nr rej. (...), Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął postępowanie w przedmiocie przejęcia ww. pojazdu na rzecz Skarbu Państwa i decyzją z dnia (...) maja 2007 r., nr (...), na podstawie art. 130a ust. 1 i 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 21 § 1 pkt 3 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a., orzekł o jego przejęciu na rzecz Skarbu Państwa.
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia prawa materialnego, czyli art. 130a ust. 1 i 10 nie mogły zostać uznane za zasadne. Argumenty prezentowane przez niego w tym zakresie, dotyczące niezaistnienia przesłanek do przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa są całkowicie chybione, gdyż z akt sprawy bezspornie wynika, iż powiadomieniem z dnia (...) października 2005 r. Komenda Powiatowa Policji w Z., poinformowała skarżącego o konsekwencjach nieodebrania pojazdu w przewidzianym ustawowo terminie. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. pismem z dnia (...) grudnia 2006 r., w trybie art. 61 § 1 i 4 k.p.a., zawiadomił P. P. o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia jego samochodu na rzecz Skarbu Państwa i zawiadomienie to doręczono w dniu (...) grudnia 2006 r. Następnie zawiadomieniem z dnia (...) kwietnia 2007 r., poinformowano stronę o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zawiadomienie to doręczono w dniu (...) kwietnia 2007 r.
Oznacza to, że skarżący był w pełni świadomy faktu wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia jego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa i tym samym zostały spełnione wymogi formalne przewidziane przez Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2002 r. nr 134, poz. 1133 ze zm.) do podjęcia decyzji o charakterze deklaratoryjnym, potwierdzającej przejęcie pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w momencie wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy.
Również argument, iż skarżący nie mógł odebrać pojazdu w terminie 6 miesięcy gdyż był zabezpieczony jako dowód rzeczowy na cele postępowania karnego przed Sądem Rejonowym w Z. w sprawie (...) i (...) oraz przed Sądem Okręgowym w R. w sprawie (...) należy uznać za niezasadny. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo Komendanta Powiatowego Policji w Z. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., z którego wynika, iż przedmiotowy pojazd nie stanowił dowodu w sprawie karnej (k. 16 akt administracyjnych).
Zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego także nie mógł zostać uwzględniony. Powołanie się na podstawę skargi kasacyjnej, wynikającą z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wymaga przytoczenia przepisów, naruszenie których zarzuca skarżący. Dla wskazania tych wadliwości konieczne jest uzasadnienie tej podstawy przez wskazanie, które przepisy oznaczone numerem artykułu, paragrafu, ustępu zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i wpływu zarzuconych wadliwości na treść kwestionowanego wyroku. Brak spełnienia tych wymogów w skardze kasacyjnej uniemożliwił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne odniesienie się do przedstawionego zarzutu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło