I SA/Bk 222/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz (spr.),, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi A. R.- Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego oddala skargę. PSygn. akt I SA/Bk 222/09 U Z A S A D N I E N I E W dniu 20.08.2008 r. Pani A. R. – Ł. działając poprzez pełnomocnika - doradcę podatkowego M. T., złożyła wniosek do Dyrektora Izby Celnej w B. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w B. nr [...] z dnia [...].07.2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] z dnia [...].04.2008 r. określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki N. P., nr nadwozia [...], rok produkcji 1997 w wysokości 6053,00 zł w miejsce zadeklarowanego w wysokości 2,00 zł. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania strona powołała art. 214 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8, póz. 60 z późn. zm.), zwanej dalej O.p., w związku z art. 6 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz. U. Nr 118, póz. 745), dalej zwaną ustawą "zwrotną"). Wniosek zawierał żądanie uchylenia w całości ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. i Dyrektora Izby Celnej w B. oraz zwrot uiszczonego podatku akcyzowego w kwocie 6053,00 złotych wraz z należnymi ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia zapłaty. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony argumentował, iż ustawa o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego daje podstawę do wznowienia postępowania i żądania odsetek od dnia powstania nadpłaty. Z uwagi na fakt, iż strona we wniosku nie wskazała, która z przyczyn wymienionych w art. 240 § 1 O.p. stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, Dyrektor Izby Celnej w B. pismem nr [...] z dnia 05.09.2008 r. wezwał stronę do wypowiedzenia się w tej sprawie. W odpowiedzi udzielonej w dniu 24.09.2008 r. strona wyjaśniła, iż występując z wnioskiem do organu zobowiązana jest do wskazania jedynie okoliczności faktycznych, gdyż to organ dokonuje subsumcji prawnej. Pełnomocnik strony w niniejszym piśmie wskazał, iż przepis art. 155 § 1 O.p. nie ma w sprawie zastosowania, gdyż organ nie może zobowiązać strony lub jej pełnomocnika do wskazania podstaw prawnych swojego żądania. W związku z tym, iż pełnomocnik w odpowiedzi na wezwanie w dalszym ciągu nie wskazał przyczyny do wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 O.p., Dyrektor Izby Celnej w B. na mocy art. 243 § 3 tej ustawy decyzją nr [...] z dnia [...].11.2008 r. odmówił wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. W dniu 24.12.2008 r. pełnomocnik strony wniósł do Dyrektora Izby Celnej w B. odwołanie żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 240 § 1 p. 5 i 9 Ordynacji podatkowej, a w szczególności pkt 11 tego przepisu, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, iż nie zachodzą przesłanki warunkujące wznowienie postępowania. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony podniósł, iż w piśmie z dnia 24.09.2008 r. wskazał również, w akapicie zatytułowanym "WERSJA II", że przesłankę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie stanowi art. 240 § 1 pkt 11 O.p. W związku z powyższym niezrozumiałym jest dlaczego organ zupełnie pominą tę kwestię. W opinii skarżącej twierdzenie organu, iż pełnomocnik strony pomimo wezwania do uszczegółowienia wniosku w żaden sposób nie wskazał przyczyny wznowienia, zawarte w uzasadnieniu decyzji, należy uznać za rozumowanie całkowicie dowolne albowiem strona przejrzyście wskazała, że przesłankę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie stanowi art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Decyzją nr [...] z dnia [...].03.2009 r. Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. Na wskazaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...].03.2009 r. pełnomocnik strony wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę żądając uchylenia decyzji pierwszej jak i drugiej instancji. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 i 9 O.p., a w szczególności pkt 11 tego przepisu, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, iż nie zachodzą przesłanki warunkujące wznowienie postępowania. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż pełnomocnik w piśmie kierowanym do organu wskazał, w akapicie zatytułowanym: "WERSJA II", że przesłankę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie stanowi art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Nadto twierdzenie organu zawarte w uzasadnieniu decyzji należy uznać za rozumowanie całkowicie dowolne - o cechach abstrakcyjnej spekulacji myślowej, albowiem strona przejrzyście wskazała na przesłankę wymienioną w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Według skarżącej logicznym i rozumnym jest, iż również w interesie organu leży wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji podatkowych, których zmianę uzasadnia interes strony, jak również ich ciężkie wady oraz dezorganizacyjny wpływ na stosunki prawne, bowiem w świetle przepisów Ordynacji podatkowej nadpłata w niniejszej sprawie powstała również w wyniku orzeczenia ETS z dnia 18 stycznia 2007 r. Ponadto wskazano, iż w niniejszej sprawie zastosowanie mają obowiązujące od dnia 19 lipca 2008 r. przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego. Zgodnie zaś z orzeczeniem ETS należy traktować jako nadpłatę, podatek akcyzowy uiszczony |z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W dniu 25 sierpnia 2009 r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku pełnomocnik skarżącej wskazał, iż w treści wniosku pojawił się błąd w postaci przestawienia cyfr podstawy Ordynacji podatkowej. We wniosku wskazano art. 214 a powinno być 241 O.p. ponadto wskazał, iż w drugiej części pisma procesowego z dnia 23.09.2009 r. końcowe pół zdania o treści "wskazuję że przesłankę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie stanowi art. 240 § 1 pkt 11" – znajduje się błąd, gdyż ta część zdania została pominięta komputerowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wznowienie postępowania podatkowego - niezależnie od tego, z czyjej inicjatywy zostało ono wszczęte - następuje zawsze w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie. Wydanie tego postanowienia związane jest ze złożonym przez stronę wnioskiem o wznowienie postępowania. W konsekwencji organ zobowiązany jest po jego otrzymaniu wydać omawiane postanowienie, z zastrzeżeniem, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. O tym, czy zachodzą przesłanki do wydania postanowienia z urzędu, organ rozstrzyga w formie działań wewnętrznych. Przedmiotem postępowania na etapie przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest jedynie ustalenie, czy są spełnione przesłanki wznowienia, a więc czy podana jest jakakolwiek przyczyna wznowienia wymieniona w art. 240 § 1 O.p. oraz czy np. wniosek o wznowienie pochodzi od strony. Treść postanowienia, poza wskazaniem tych przesłanek, nie może zawierać ich oceny. Na tym etapie postępowania nie można natomiast rozstrzygać, czy wskazane w podaniu okoliczności są prawdziwe, czy rzeczywiście miały miejsce, czy też nie (wyr. NSA z dnia 1 września 2000 r., III SA 2304/99, ONSA 2001, nr 4, poz. 179). W przedmiotowej sprawie nie można mieć jakichkolwiek wątpliwości, że zarówno wniosek z dnia 18 sierpnia 2008 r. jak też pismo z dnia 23 września 2008 r. (wpłynęło do organu podatkowego w dniu 24 września 2008 r.) nie wskazują żadnej z przesłanek określonych w art. 240 O.p. W pismach tych nie powołano ani wprost ani też pośrednio przepisu będącego podstawą prawną wznowienia. Nie wskazano także w sposób opisowy na jakąkolwiek przesłankę wznowienia postępowania. Samo stwierdzenie we wniosku, iż ustawa o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego daje podstawę do wznowienia postępowania i żądania odsetek od dnia powstania nadpłaty nie może być traktowane jako wskazanie podstawy wznowienia postępowania. Także wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej o rzekomym błędzie drukarskim nie mają w sprawie znaczenia. Otóż działania organów podatkowych Sąd ocenia w perspektywie wniosków składanych przez strony o treści, w jakiej te dokumenty zostały przedłożone tym organom i podpisane przez strony lub podmioty je reprezentujące. W odniesieniu do wniosku o wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ podatkowy nie może dokonywać interpretacji jego treści w sposób sprowadzający się do odgadnięcia, o jaką podstawę wznowienia postępowania chodzi wnoszącemu podanie. W przedmiotowej sprawie organy podatkowe dołożyły nadto należytej staranności, albowiem wystosowały pismo wzywające do wskazania jednej z podstaw wznowienia postępowania z art. 240 O.p. Wezwanie to jednak spotkało się ze zdecydowaną dezaprobatą pełnomocnika. Skoro zatem przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ podatkowy stwierdził, iż wniosek o wznowienie postępowania nie został oparty o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 240 § 1 O.p., zobligowany był na podstawie art. 243 § 3 O.p. wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, kwestionujące zarzut strony, iż w interesie organu leży wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji podatkowych, których zmianę uzasadnia interes strony, jak również ich ciężkie wady oraz dezorganizacyjny wpływ na stosunki prawne. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 O.p., który został wskazany jako podstawa wznowienia w odwołaniu od decyzji o odmowie wznowienia postępowania, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 następuje tylko na żądanie strony, co wynika z treści art. 241 § 2 pkt 2 O.p. Zasady tej nie zmienił także art. 4 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, zgodnie z którym przypadku żądania strony o wznowienie postępowania w związku z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 (Dz. Urz. UE C 56 z 10.03.2007, str. 6) termin, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 O.p., liczy się od dnia następującego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Jak zatem wynika z powyższego, organ podatkowy w dacie złożenia wniosku o wznowienia postępowania podatkowego nie miał legitymacji prawnej do podejmowania czynności wznowienia postępowania z urzędu w przypadku wystąpienia przesłanki określonej w pkt 11 art. 240 § 1 O.p. Niezrozumiały jest też w opinii Sądu zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 240 § 1 pkt 5 i 9 O.p.. Należy jednak podkreślić, iż skarżąca strona nie wskazała na czym naruszenie tych przepisów miało polegać. W opinii Sądu nawet jeżeli przyjmie się założenie, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z nadpłatą w rozumieniu art. 72 O.p. to i tak nie stanowi to podstawy do ominięcia szczególnej procedury związanej ze wznowieniem postępowania podatkowego. W obrocie prawnym pozostawała bowiem ostateczna decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego. Jedynym zaś sposobem jej wyeliminowania było wznowienia postępowania, jednakże przy zachowaniu trybu określonego w art. 240 – 244 O.p. W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).