II SA/Wa 918/09

WyrokWSA w Warszawie2009-08-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Obrony Narodowej miał podstawę prawną do odmowy uchylenia orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, które stwierdziło niezdolność żołnierza do zawodowej służby wojskowej?
Ratio decidendi
Minister Obrony Narodowej miał podstawę prawną do odmowy uchylenia orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, ponieważ postępowanie nadzorcze może zakończyć się zarówno uchyleniem orzeczenia, jak i jego utrzymaniem w mocy, jeśli nie jest ono sprzeczne z prawem ani wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Skierowanie żołnierza na badania było uzasadnione pogorszeniem jego stanu zdrowia, a wyniki badań wystarczyły do stwierdzenia niezdolności do służby.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej, która utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej stwierdzające jego całkowitą niezdolność do zawodowej służby wojskowej (kategoria "N"). Skarżący kwestionował zasadność skierowania na badania, sposób oceny jego stanu zdrowia oraz naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych. Wcześniejsze orzeczenie WSA stwierdzające nieważność decyzji zostało uchylone przez NSA, który przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na dopuszczalność wszczęcia postępowania nadzorczego na wniosek strony.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Protokolant Katarzyna Ciacharowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowa uchylenia orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z § 35 ust. 1 rozporządzenia z Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2007 r. nr [...], odmawiającą A. S. uchylenia orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...]. W motywach uzasadnienia organ wskazał, że wymienionym wyżej orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska po ustaleniu schorzeń A. S. uznała go za całkowicie niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - kategoria "N" i zaliczyła do [...] grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. A. S. wystąpił do Przewodniczącego Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z wnioskiem o zbadanie w trybie nadzoru orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2007 r., które jego zdaniem nie odzwierciedlało stanu jego zdrowia i było powierzchowne. Zarzucał również, że przytoczenie w orzeczeniu lekarskim jego chorób spowodowało ujawnienie tajemnicy lekarskiej. Rozpoznając powyższy wniosek Przewodniczący Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, a następnie Minister Obrony Narodowej uznali, że analiza stanu zdrowia A. S. wskazuje, iż zasadnie przyznano mu kategorię zdrowia "N". Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2007 r. stała się przedmiotem skargi A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 5 ust. 3 pkt 2 i ust 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) oraz § 13 ust. 1, § 16 i § 23 powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 10 maja 2004 r. oraz naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 6-11, art. 15, art. 75, art. 77, art. 80 i 127 k.p.a. Podniósł też, że w sprawie doszło do naruszenia postanowień ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., nr 101, poz. 926 z późn. zm.). W uzasadnieniu skargi podkreślił, że skierowanie go na komisję lekarską nastąpiło bez podstawy prawnej. Kwestionował również wnioski, ustalenia komisji lekarskiej co do stanu jego zdrowia. Wskazał, że nie skierowano go na niezbędne badania, a organy wybiórczo odniosły się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zarzucił, że w dacie skierowania go na badania w obrocie prawym znajdowało się zaświadczenie lekarskie z dnia [...] września 2006 r. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania obowiązków na danym stanowisku służbowym. Wniósł o stwierdzenie nieważności orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na swoje wcześniejsze ustalenia faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 101/08 stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej. Sąd wskazał, że zgodnie z § 35 ust. 1 i 2 powoływanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r., Minister Obrony Narodowej oraz Przewodniczący Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej mogą w trybie nadzoru uchylić każde orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej sprzeczne z prawem lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Podkreślił, że z treści przytoczonego przepisu wynika, iż właściwy organ w trybie nadzoru może wydać jedynie decyzję o uchyleniu orzeczenia komisji lekarskiej, a zatem zaskarżone rozstrzygnięcie o odmowie uchylenia orzeczenia zostało wydane bez podstawy prawnej, co uzasadniało stwierdzenie jego nieważności. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2008 r. został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 1 czerwca 2009 r. sygn. I OSK 1004/08 przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji podkreślił, że § 35 cyt. rozporządzenia z dnia 10 maja 2004 r. nie ogranicza możliwości wszczynania postępowań o stwierdzenie nieważności orzeczeń wojskowych komisji lekarskich tylko z urzędu. Dopuszczalne jest również wszczynanie takiego postępowania na wniosek, a zatem ewentualne rozstrzygnięcie sprawy nie zawsze musi prowadzić do uchylenia kontrolowanego orzeczenia, gdyż organ może również odmówić jego uchylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana jest związany wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga podlega oddaleniu. Na wstępie należy skarżącemu wyjaśnić, że stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Z powyższego wynika, że podstawową formą, w jakiej sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, jest wymierzanie sprawiedliwości przez wiążące rozstrzyganie sporów o prawo. Badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów (M. Masternak-Kubiak, T. Kuczyński, Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Komentarz, LEX, 2009). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że Sąd rozpoznając skargę bada czy wojskowa komisja lekarska, a następnie organy nadzoru, nie naruszyły przepisów proceduralnych w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia oraz czy w prawidłowy sposób zastosowano rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 z późn. zm.). Jednocześnie Sąd nie weryfikuje badań lekarskich, nie kontroluje trafności postawionych przez lekarzy diagnoz dotyczących stanu zdrowia skarżącego oraz nie ocenia zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Zdaniem Sądu skarżący prawidłowo został skierowany na badania lekarskie. Wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się żołnierza zawodowego z urzędu lub na jego wniosek. Stosownie natomiast do art. 5 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się z urzędu żołnierzy zawodowych jeżeli w ich stanie zdrowia nastąpiło pogorszenie uniemożliwiające lub utrudniające wykonywanie zadań służbowych. Z uzasadnienia skierowania skarżącego do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] marca 2007 r. wynika, że nie przystąpił on do rocznego egzaminu ze sprawności fizycznej. Zasadnie organ podnosi, że obowiązkiem każdego żołnierza zawodowego jest stałe utrzymywanie określonego stopnia sprawności fizycznej, niezależnie od zajmowanego stanowiska służbowego, a jeżeli dowódca uzna, że żołnierz tego wymogu nie spełnia, powinien skierować go do wojskowej komisji lekarskiej w celu określenia jego zdolności do zawodowej służby wojskowej, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Obowiązek dowódcy skierowania żołnierza do komisji lekarskiej wynika bezpośrednio z § 13 ust. 1 cyt. rozporządzenia z dnia 10 maja 2004 r. zgodnie z którym w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 2-4 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organ określony w art. 5 ust. 5 tej ustawy kieruje żołnierza zawodowego do wojskowej komisji lekarskiej. W świetle powyższych rozważań podkreślić trzeba, że nieistotny dla sprawy jest podnoszony przez skarżącego fakt, że w dacie orzekania o stanie jego zdrowia przez wojskową komisję lekarską istniało inne wcześniej wydane zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania obowiązków na danym stanowisku służbowym. Zgodnie bowiem z § 23 cyt. rozporządzenia z dnia 10 maja 2004 r. orzeczenie lekarskie wydawane jest na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej, informacji i innych wskazanych w tym rozporządzeniu dokumentów, a zatem nie jest wykluczone, że na podstawie aktualnych badań komisja lekarska odmiennie niż wcześniej oceni stan zdrowia skarżącego. Nie ma racji skarżący stwierdzając, iż w jego sytuacji wystarczyłoby zwolnić go z egzaminu sprawnościowego, co pozwoliłoby mu dalej pełnić służbę na danym stanowisku. Niezasadnie również skarżący podnosi, że organy nie wzięły pod uwagę całokształtu dokumentacji medycznej dotyczącej stanu jego zdrowia i nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego. Słusznie organ wskazuje, że wojskowa komisja lekarska brała przede wszystkim pod uwagę dolegliwości zgłaszane przez skarżącego i w znacznej mierze na tej podstawie ustaliła zakres badań diagnostycznych oraz konsultacji. Wyniki przeprowadzonych badań wystarczyły, by uznać skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Reasumując, zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organy nadzoru w sposób prawidłowy oceniły, że orzeczenie Wojskowej Komicji Lekarskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nie jest sprzeczne z prawem, nie zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych, a zatem brak było przesłanek do jego uchylenia. Jednocześnie dodać należy, że zarzuty dotyczące naruszenia przez organy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 z późn. zm.) wykraczają poza zakres niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło