I SA/Wa 807/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-26
Skład orzekający: Bogdan Wolski, Elżbieta Sobielarska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Związek [...] posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] maja 1991 r., pomimo utraty tytułu prawnego do nieruchomości, na której opierał swoje roszczenia cywilnoprawne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Związek [...] nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny w sprawach dotyczących nieruchomości wiąże się z aktualnym posiadaniem tytułu prawnego do rzeczy będącej przedmiotem postępowania. Związek utracił tytuł prawny do nieruchomości, a jego roszczenia cywilnoprawne, choć mogą stanowić podstawę do dochodzenia ich w odrębnym postępowaniu (cywilnym lub odszkodowawczym), nie tworzą przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Związek [...] złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 1991 r., która stwierdziła nieważność wcześniejszego orzeczenia odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Minister Infrastruktury odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że Związek nie posiada interesu prawnego, ponieważ utracił tytuł prawny do nieruchomości. Związek zarzucił naruszenie przepisów Kpa i prawa materialnego, wskazując na swoje roszczenia cywilnoprawne (zwrot nakładów, odszkodowanie) jako podstawę interesu prawnego. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi Związku [...] w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Minister Infrastruktury, po rozpoznaniu wniosku Związku [...] z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] maja 1991 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1952 r., nr [...] odmawiającego przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy;
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 1991 r. stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1952 r., odmawiającego przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., na skutek wniosku Związku [...] z siedzibą w W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] maja 1991 r. wskazując, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego we wszczęciu przedmiotowego postępowania.
Od powyższej decyzji Związek [...] w W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przede wszystkim podnosząc, że Związkowi przysługuje interes prawny, o którym mowa w art. 28 Kpa, a wynika on z przepisów prawa cywilnego, tj. roszczeń cywilnoprawnych o zwrot nakładów (art. 226 § 1 w zw. z art. 224 § 1 Kc), z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 Kc), o zwrot opłat rocznych za użytkowanie wieczyste, o odszkodowanie za spowodowanie szkody przez wydanie decyzji administracyjnej (art. 4171 § 2 Kc).
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej organ obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy wniosek pochodzi od strony.
Minister zauważył, że Związek [...] był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] maja 1991 r. Takie działanie organu było wynikiem niezawinionej omyłki organu nadzoru, który uznał Związek [...] za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1952 r. na podstawie dołączonej do akt sprawy umowy zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 16 stycznia 1984 r., którą ustanowiono na rzecz Centralnego Związku [...] prawo użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...]. Jednakże Sąd Rejonowy dla W. , wyrokiem z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] stwierdził nieważność ze skutkiem ex tunc umowy z dnia 16 stycznia 1984 r. o oddanie w użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości.
Zdaniem Ministra, nie można zgodzić się ze stanowiskiem wnioskodawcy, który uzasadnia swój interes prawny zdarzeniem przyszłym i niepewnym, tj. korzystną dla siebie decyzją administracyjną. Istotę interesu prawnego w związku z badaniem przymiotu strony w odniesieniu do złożonego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] maja 1991 r. należy upatrywać w kontekście postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji. W tym stanie rzeczy przesłanką niezbędną do przyznania przymiotu strony w tym postępowaniu jest wykazanie się aktualnym prawem własności lub ograniczonym prawem rzeczowym do przedmiotowej nieruchomości.
Organ podał, że z akt sprawy nie wynika, aby Związek [...] legitymował się takim tytułem prawnym.
Minister podkreślił, że kwestia dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych związanych z dokonanymi przez wnioskodawcę nakładami na terenie przedmiotowej nieruchomości nie tworzy przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
Jednocześnie Minister wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1118/07 zajął stanowisko, że z uwagi na stwierdzenie przez sąd powszechny nieważności umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste działki gruntu położonej w W. przy ul. [...], zawartej w dniu 16 stycznia 1984 r., pomiędzy Skarbem Państwa, a Centralnym Związkiem [...], skarżący utracił prawo do przedmiotowego gruntu i posadowionych na niej budynków, a tym samym na skutek utraty praw strony brak jest podstaw do wszczęcia postępowania z wniosku Związku [...].
Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2006 r. Związek [...] w W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. celem wszczęcia przez Ministra Infrastruktury postępowania na podstawie art. 157 § 1 i 2 Kpa i merytorycznego rozpatrzenia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] maja 1991 r. oraz zasądzenia na rzecz Związku [...] w W. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 28 Kpa poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że przesłanką niezbędną do przyznania skarżącemu przymiotu strony w postępowaniu z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji z 1991 r., jest wykazanie się aktualnym prawem własności lub ograniczonym prawem rzeczowym do nieruchomości, art. 6 i 7 oraz art. 12 § 1 Kpa poprzez brak aktywnego prowadzenia przez Ministra Infrastruktury działania zmierzającego do ustalenia prawdy obiektywnej we wnioskowanej przez skarżącego sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z 1991 r., a w szczególności poprzez brak wszczęcia z urzędu postępowania na podstawie art. 157 § 1 i 2 Kpa w celu przeprowadzenia postępowania administracyjnego, w tym dowodowego, aby rozstrzygnąć wiele podniesionych przez skarżącego argumentów wskazujących na to, że decyzja z 1991 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 226 § 1 Kc w zw. z art. 224 § 1 Kc i art. 7 Kc oraz art. 4171 § 2 Kc w zw. z art. 417 § 1 Kc poprzez ich błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że nie dotyczą one interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kpa, stanowiące naruszenia przepisów prawa, które miały wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w latach 1984-2006 Związek [...] był użytkownikiem wieczystym gruntu przy ul. [...] w W., a obecnie jest posiadaczem nieruchomości, któremu przysługują określone roszczenia cywilnoprawne związane z dokonanymi nakładami na jej terenie. Skarżący podał że Związek utracił tytuł prawny do nieruchomości w wyniku uprawomocnienia się orzeczenia Sądu Okręgowego w W. V Wydział Odwoławczy z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt [...], który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla W. VI Wydział Cywilny z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...], stwierdzający nieważność umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste działki gruntu położonej w W. przy ul. [...] , zawartej w dniu 16 stycznia 1984 r. pomiędzy Skarbem Państwa, a Centralnym Związkiem [...] (poprzednikiem prawnym skarżącego). W dniu 23 stycznia 1992 r. Związek [...], działając w dobrej wierze, dysponując tytułem prawnym do nieruchomości, tj. prawem użytkowania wieczystego gruntu i prawem użytkowania znajdujących się na nim budynków, zawarł z Domem Handlowym [...] S.A. umowę dzierżawy budynku posadowionego na nieruchomości na okres do 16 stycznia 2024 r. W związku ze stwierdzeniem nieważności wyżej wymienionego aktu notarialnego, ustanawiającego tytuł prawny Związku [...] do nieruchomości, Związek [...] jego dochodów, nadto poniesie szkodę wynikającą z roszczeń odszkodowawczych dzierżawcy, związanych z koniecznością opróżnienia przez niego nieruchomości i likwidacji prowadzonej w budynku działalności gospodarczej przed terminem upływu umowy dzierżawy.
Skarżący zauważył, że Związek [...] w . był jedną ze stron postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 1991 r., uczestniczył w rozprawie administracyjnej w dniu 20 listopada 1990 r., jak i doręczono mu tę decyzję. Zgodnie zaś ze stanowiskiem NSA, zawartym w wyroku z dnia 12 stycznia 1994 r. (II SA 2164/92) i z dnia 15 września 2000 r. (IV SA 2328/99) stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpoznawania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się następnie dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji w trybie zwykłym i w trybach nadzwyczajnych oraz kontroli sądowej (J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, wyd. IV , str. 725).
W ocenie skarżącego, Minister Infrastruktury dokonał błędnej i bezpodstawnie zawężającej wykładni art. 28 Kpa. Przyznając w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., że interes prawny, o którym mowa w art. 28 Kpa może wynikać nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, lecz także prawa cywilnego. Minister Infrastruktury pominął, że interes prawny, o którym mowa wart. 28 Kpa należy interpretować szeroko, w tym że: 1) może wynikać nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego, lecz także z prawa cywilnego (np. wyrok NSA z dnia 8 marca 2005 r., OSK 682/04, wyrok NSA z dnia 13 października 2003 r., OSA 4/03, ONSA 2004, nr 1 poz.3, wyrok SN z dnia 13 grudnia 2002 r., III RN 128/02 czy też uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r., OPS 6/03, ONSA 2004 nr 1, poz.10), a ponadto; 2) znajduje swe oparcie również w przepisach prawa procesowego (z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994 r., III ARN 64/94, OSNIAPiUS 1995, nr 10, poz.118: ,,( ... ) przymiot strony w jej aspekcie procesowym, tj. zdolności do występowania w postępowaniu w takim charakterze, uzyskuje każdy, kto wystąpi z odpowiednim procesowym żądaniem. Z kolei ten, kto na skutek swego żądania uczestniczy w tym postępowaniu w charakterze strony, nie traci tego procesowego statusu tylko dlatego, że w decyzji organu administracyjnego zostanie ustalone (rozstrzygnięte), że nie przysługuje mu żadna ochrona. Negatywna dla strony decyzja administracyjna nie kończy procesowego bytu strony, która może kwestionować takie rozstrzygnięcie m.in. w ramach zwykłego postępowania odwoławczego, w ramach nadzwyczajnych środków kontroli decyzji ostatecznych ( ... ) a wreszcie poprzez zaskarżenie decyzji do sądu administracyjnego. O szerokiej interpretacji pojęcia interesu prawnego wspominają również przedstawiciele doktryny (J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, wyd. IV, str. 211 i 225).
W ocenie skarżącego, skoro Minister Infrastruktury przyjął formalistyczną i zawężającą interpretację art.28 Kpa, w wyniku czego stwierdził, że po stronie Związku [...] w W. brak jest interesu prawnego i przymiotu strony w rozumieniu tego artykułu, to odmawiając wszczęcia postępowania na żądanie skarżącego powinien był to uczynić z urzędu, a wniosek Związku [...] z dnia 12 sierpnia 2008 r. powinien potraktować wówczas jako zawiadomienie, że decyzja z 1991 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ administracji publicznej ma bowiem obowiązek stania na straży praworządności w myśl art. 7 Kpa, a ponadto pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Organ ma też obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 Kpa). Biorąc pod uwagę tę zasadę, ograniczenie się przez Ministra Infrastruktury do dwukrotnej odmowy wszczęcia postępowania skutkuje przewlekłością postępowania.
Zdaniem Związku [...], zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 r., sygn. akt I SA 258/82 - ONSA 1982, z.1, poz. 54), a oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie tych przepisów oznacza rażące naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1983 r., sygn. akt I SA 355/83 - ONSA 1983, z.1, poz. 40).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego Związek wskazał, że postępowanie zakończone kwestionowaną w postępowaniu nadzorczym decyzją toczyło się w latach 1990-1991, kiedy skarżący dysponował prawem użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, a decyzja z 1991 r. została mu doręczona. Związek zauważył, że argumentacja uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej nie zawiera uzasadnienia prawnego, z przytoczeniem przepisów prawa, do czego organ administracji wydający decyzję jest zobowiązany w myśl art. 107 § 3 Kpa. Minister Infrastruktury nie wskazał przepisu prawa, na podstawie którego przytaczane przez skarżącego przepisy prawa cywilnego nie mogą stanowić oparcia dla interesu prawnego skarżącego, w rozumieniu art. 28 Kpa w przedmiotowej sprawie.
W ocenie skarżącego, roszczenia cywilnoprawne związane z dokonanymi przez skarżącego nakładami na terenie nieruchomości uzasadniają interes prawny skarżącego we wszczęciu postępowania w tej sprawie. Chodzi o roszczenia: 1) o zwrot nakładów koniecznych i innych na podstawie art. 226 § 1 Kc w zw. z art. 224 § 1 Kc i art. 7 Kc; 2) wobec Skarbu Państwa na podstawie art. 4171 § 2 Kc w zw. z art. 417 § 1 Kc o odszkodowanie za szkody spowodowane skarżącemu wydaniem ostatecznej decyzji z 1991 r. rażąco naruszającej prawo. Związek zauważył, że o ile w pierwszym przypadku dochodzenie roszczeń nie jest uzależnione od stwierdzenia nieważności decyzji z 1991 r., to zgłoszenie roszczeń wobec Skarbu Państwa w trybie art. 4171 i § 2 Kc w zw. z art. 417 § 1 Kc można żądać na podstawie art. 160 Kpa, po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem decyzji z 1991 r. Związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy interesem prawnym Związku [...] w kwestii wszczęcia i zakończenia przedmiotowego postępowania, a bezpośrednim i koniecznym wymogiem prawa z art. art. 4171 § 2 Kc, aby skarżący mógł skutecznie wystąpić o odszkodowanie na tej podstawie nie budzi wątpliwości.
Skarżący podniósł, że bez decyzji z 1991 r. nie doszłoby do kolejnych zdarzeń prawnych, zainicjowanych przez spadkobierców byłego właściciela Nieruchomości, które doprowadziły do: 1) pozbawienia skarżącego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego oraz 2) wydania przez Prezydenta W. w dniu [...] kwietnia 2008 r. decyzji nr [...], ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego na gruncie na rzecz Domu Towarowego "[...]" S.A.
Zdaniem Związku, oczywistym jest, że nakłady skarżącego na terenie nieruchomości dokonywane przez niego w latach 1984-2006 były wydatkami dokonanymi w dobrej wierze, ponieważ skarżącemu przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości. Bezspornym też jest, że tracąc swoje prawo do gruntu, w wyniku wydanych przez Państwo oraz jednostki samorządu terytorialnego orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych, w tym decyzji z 1991 r., skarżący ma roszczenie odszkodowawcze wobec Skarbu Państwa na podstawie art. 4171 § 2 Kc. Nie budzi też wątpliwości, że proces odszkodowawczy związany z wydaniem ostatecznej decyzji z 1991 r. musi być poprzedzony stwierdzeniem "we właściwym postępowaniu" jej niezgodności z prawem. Właściwym postępowaniem w rozumieniu art. 4171 § 2 Kc jest w stosunku do decyzji administracyjnych wznowienie postępowania administracyjnego oraz stwierdzenie nieważności decyzji.
Związek uważa, że bezpośrednim źródłem szkody skarżącego jest decyzja sanująca tj. eliminująca z obrotu prawnego decyzję wadliwą (wydane z naruszeniem prawa orzeczenie Prezydium Rady Narodowej z 1952 r.) przez stwierdzenie jej nieważności. Decyzja wadliwa jest pośrednią przyczyną szkody, albowiem związek przyczynowy występuje bezpośrednio między decyzją sanującą, a powstałą szkodą.
Związek [...] w W. uważa, że ma interes prawny również dlatego, że dla złożenia uzasadnionego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. VI Wydział Cywilny z dnia [...] września 2004 r. (sygn. akt [...]) i rewizję tego wyroku skarżący musiałby uzyskać decyzję stwierdzającą nieważność decyzji z 1991 r.
Skarżący stoi na stanowisku, że art. 226 § 1 c w zw. z art. 224 § 1 Kc i art.7 Kc oraz art. 4171 § 2 Kc w zw. z art. 417 § 1 Kc stanowią materialnoprawną podstawę roszczeń odszkodowawczych skarżącego, powstałych wskutek wydania decyzji z 1991 r. i tym samym oparcie dla jego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa, czego nie zauważył Minister Infrastruktury ani w zaskarżonej decyzji ani w poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., pomijając prawne uzasadnienie dla poparcia swojego stanowiska.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
W przypadku, gdy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało zainicjowane wnioskiem, organ wyższego stopnia obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy żądanie w tym przedmiocie zostało wniesione przez podmiot będący stroną danego postępowania, bowiem tylko wniosek strony może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji i do wydania w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia, w oparciu o przesłanki z art. 156 Kpa. Obowiązek ustalenia tej przesłanki dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzorczego wynika jednoznacznie z treści art. 157 § 1 Kpa.
Z kolei zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony może być więc wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z konkretnej normy prawnej, która stanowi podstawę do ustalenia istnienia interesu lub obowiązku danego podmiotu. W sprawach dotyczących nieruchomości interes prawny wiąże się z posiadaniem przez określony podmiot tytułu prawnego do rzeczy, która stanowi przedmiot postępowania. Interes prawny tak pojmowany musi być interesem aktualnym w dacie wydania przez organ decyzji administracyjnej.
Tymczasem z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika że Związek [...] nie legitymuje się interesem prawnym, o jakim mowa wyżej. Jak wynika z akt sprawy grunt przy ul. [...] (dawna nieruchomość hipoteczna nr hip. [...]), oznaczony jako działka nr [...] jest własnością Miasta W. (decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] października 1991 r., nr [...]). Ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] Prezydent W. ustanowił na rzecz Domu Towarowego "[...]" S.A. z siedzibą w W. na 99 lat prawo użytkowania wieczystego na przedmiotowym gruncie, w trybie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.).
Natomiast Związek [...] w dniu wydania zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej nie był uprawionym rzeczowo do przedmiotowego gruntu, skoro na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] utracił tytuł prawny w postaci prawa użytkowania wieczystego ze skutkiem ex tunc. Z przedłożonych w postępowaniu administracyjnym dokumentów wynika, że Związek jest jedynie samoistnym posiadaczem przedmiotowego gruntu wraz z budynkiem (pismo Spółki Dom Towarowy "[...]" S.A. z dnia 10 listopada 2008 r. i 13 marca 2009 r., pismo Związku z dnia 25 listopada 2008 r. i skarga).
W tej sytuacji Minister Infrastruktury prawidłowo przyjął, że Związek [...] nie był legitymowany do wszczęcia postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] maja 1991 r., ponieważ skutki prawne tej decyzji nie oddziaływają na sferę prawną skarżącego, a jedynie na jego sferę faktyczną.
Nie można się przy tym zgodzić ze skarżącym, że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 1991 r. interes prawny Związku opiera się na przepisach art. 226 § 1 w zw. z art. 224 § 1 i art. 7 Kc oraz art. 4171 § 2 w zw. z art. 417 § 1 Kc. Powoływane przepisy prawa będą bowiem stanowić podstawę prawną interesu prawnego Związku, ale odpowiednio w sprawie cywilnej o zwrot nakładów bądź w sprawie o odszkodowanie. Sąd nie podziela stanowiska skargi, co do tego, że źródłem interesu prawnego Związku są powoływane przez skarżącego w skardze roszczenia cywilnoprawne. W orzecznictwie sądowym dotyczącym spraw dekretowych przyjmuje się bowiem, że roszczenia posiadaczy gruntu [...] nie świadczą o ich interesie prawnym w postępowaniu opartym na art. 7 ust. 2 dekretu (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1110/06, LEX nr 362467). Istotne jest też to, że opisane w skardze roszczenia mają charakter przyszły i niepewny. Materiał dowodowy sprawy nie potwierdza, aby roszczenia te były dochodzone wobec ich adresatów.
Minister Infrastruktury zasadnie więc uznał, że postępowanie nadzorcze, o którym mowa wyżej nie mogło być wszczęte na wniosek skarżącego.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło