II SA/Kr 804/09
WyrokWSA w Krakowie2009-08-26
Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Izabela Dobosz, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżący zrzekli się roszczenia o zwrot nieruchomości, co stanowiło podstawę do odmowy zwrotu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo zinterpretował pisma skarżących jako zrzeczenie się roszczenia o zwrot nieruchomości. Analiza pism nie dawała podstaw do przyjęcia, że zawierały one oświadczenia o cofnięciu wniosku o zwrot. W przypadku niejasności stanowiska strony, organ ma obowiązek je wyjaśnić. Brak jednoznacznego oświadczenia o zrzeczeniu się roszczenia przez wszystkich uprawnionych uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Organ I instancji odmówił zwrotu części działki na rzecz skarżących, uznając, że prawo użytkowania wieczystego na rzecz osób trzecich stanowi przeszkodę. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję w części dotyczącej niektórych osób, a w części dotyczącej skarżących uchylił decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że skarżący zrzekli się roszczenia. Skarżący zarzucili, że nie zrzekli się roszczenia i że organy błędnie zinterpretowały ich pisma.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja / spr. / Sędziowie NSA Izabela Dobosz WSA Renata Czeluśniak Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J.W. , G.A. i Z.R. na decyzję Wojewody z dnia 10 lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję
Sygn. akt II SA/Kr 804/0
UZASADNIENIE
Wojewoda [....] decyzją znak; [....] , z dnia 10.07.2003 r., na podstawie art. 138 §1 pkt l i 2 k.p.a. oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami /tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku nr 46, póz. 543 z późn zm./ - po rozpatrzeniu odwołań H.M. i Z.R. od decyzji Prezydenta Miasta K. miasta na prawach powiatu z dnia 27.02.2003 roku nr [....] o odmowie zwrotu na rzecz J.W. , H.M. , Z.R. , i innych ..., części działki nr [....] obr. [....] odpowiadającej części wywłaszczonej parceli l. kat. [....] położonej w b. gm. kat [....] :
1. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. miasta na prawach powiatu z dnia 27.02.2003 roku nr [....] w części dotyczącej odmowy zwrotu części działki nr [....] obr. [....] odpowiadającej części wywłaszczonej parceli l. kat. [....] poi w b.gm.kat. [....] na rzecz: H.M. , K.R. , S.R. , M.R.
2. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. miasta na prawach powiatu z dnia 27.02.2003 roku nr [....] w części dotyczącej odmowy zwrotu części działki nr [....] obr. [....] odpowiadającej części wywłaszczonej parceli l. kat. [....] poi w b.gm.kat. [....] na rzecz: J.W. , Z.R. , G.A. , A.G. , W.B. , W.O. i w tym zakresie orzekł o umorzeniu postępowania organu l instancji
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [....] wskazał, że J.W. , H.M. , Z.R. , G.A. , i inni..., w dniu [....] 1997 r. wystąpili do Urzędu Rejonowego w K. o zwrot wywłaszczonych parcel l. kat. [....] b.gm.kat. [....].
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 10.12.2001r., nr: [....] orzekło:
1/ zwrocie działek nr [....] o pow. 0,0052 ha, nr [....] o pow. 0,0120 ha, nr [....] o pow. 0,0249 ha, nr [....] o pow. 0,0397 ha, położonych w obrębie [....] , na rzecz J.W. w 12/72 cz., Z.R. w 12/72 cz.. H.M. w 12/72 cz., G.A. w 12/72 cz. , A.G. w 3/72 cz" W.B. w 6/72 cz., W.O. w 3/72 cz., K.R. w 4/72 cz., S.R. w 4/72cz" M.R. w 4/74 cz.,
2/ o nie zobowiązywaniu wymienionych osób do zwrotu odszkodowania z tytułu przejęcia działek na rzecz Skarbu Państwa,
3/ o skutkach prawnych ostatecznej decyzji o zwrocie nieruchomość:,
4/ o odmowie zwrotu części działek nr nr : [....],[....],....etc... położonych w obr. [....] jedn. ewid. [....] odpowiadających częściom wywłaszczonej parceli l. kat. [....], b. gm. kat. [....].
Wojewoda [....] po rozpatrzeniu odwołania Gminy K. decyzją z dnia 04.02.2002 r. nr [....] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 10.12.2001 r. nr; [....] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi ł instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta K. - miasta na prawach powiatu stwierdził, iż decyzją Naczelnika Dzielnicy [....] z dnia 29.11.1980 r., nr [....] została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa parcela l. kat. [....] stanowiąca współwłasność K.M. w 2/8 cz., H.M. w 3/8 cz. oraz W.M. w 3/8 cz. pod budowę osiedla mieszkaniowego [....] przy ulicy [....] zgodnie z decyzją zatwierdzającą miejsce i warunki realizacji budowy ww. osiedla wydaną przez Biuro Planowania Przestrzennego w K. , nr: [....] z dnia 6.02.1980 r.
W oparciu o treść postanowień; Sądu Powiatowego dla [....] z 14.07.1955 r.,/ sygn l Ns 697/55/, Sądu Rejonowego w K. dla [....] z dnia 14.1976 r. /sygn V Ns 1510/76/N, Sądu Rejonowego dla [....] z 30.09.1985 r./sygn l Ns 316/85/N/, Sądu Rejonowego dla [....] z dnia 10.10.1995 r./ sygn l Ns 994/95/N i INs 995/95/N/, Sądu Rejonowego dla [....] z dnia 4.05.1994 r./ sygn INs 91/94/N/, organ l instancji ustalił, że osobami uprawnionymi do występowania z roszczeniem o zwrot wywłaszczonej parceli l.kat [....] są: J.W. , H.M. , Z.R. , G.A. , A.G. , W.B. , W.O. , i inni...
Na podstawie dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w przedmiotowej sprawie organ l instancji ustalił, że wywłaszczona parcela l. kat. [....] wraz z innymi parcelami została włączona do parceli l. kat. [....] ,. która tak powiększona podzieliła się na parcele l. kat. [....] i [....] . Była parcela ł.kat. [....] odpowiada aktualnie działce nr [....] o pow. 0,1353 ha, położonej w obrębie [....] jed. ewid. [....] m. K. Działka nr [....] o pow. 0,1353 ha zabudowana jest blokiem mieszkalnym nr [....] na osiedlu [....] i zgodnie z wpisem w Kw [....] stanowi własność Gminy K. we współużytkowaniu wieczystym właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębną własność. Jak podniósł Prezydent Miasta K. wpisu prawa użytkowania wieczystego działki na rzecz właściciela lokalu nr [....] dokonano w Kw w dniu [....].1989 r.
Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę organ l instancji uznał, iż skoro odpowiadająca wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, działka nr [....] stanowi własność Gminy K. i została oddana w użytkowanie wieczyste osobom trzecim przed dniem l stycznia 1998 roku i prawa te zostały ujawnione w księdze wieczystej, to poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercom, stosownie do art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje.
Prezydent Miasta K. zapowiedział wydanie odrębnej decyzji w stosunku do objętych wnioskiem o zwrot: pozostałej części parceli I. kat [....] a także parcel nr nr [....],[....].
Od decyzji Prezydenta Miasta K. odwołania złożyły Z.R. i H.M.
Z.R. zakwestionowała zawarte w decyzji ustalenia odnośnie osób uprawnionych do występowania z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i wniosła o uwzględnienie treści postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] z dnia 07.12.1979 r sygn l Ns 873/78/S o dział spadku i zniesienie współwłasności.
H.M. w złożonym odwołaniu zauważa, iż w jej ocenie właścicielami parceli l.kat. [....] i powstałej z niej działki [....] nadal są H.M. i spadkobiercy po K.M. oraz W.M. Mając powyższe na uwadze odwołująca kwestionuje dopuszczalność oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste.
Rozpatrując złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie, Wojewoda [....] skonstatował, iż Naczelnik Dzielnicy [....] decyzją z dnia 29.11.1980 roku nr [....] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa parceli l. kat. [....] o pow. 0,0673 ha. Jak wynika z treści tej decyzji wywłaszczona nieruchomość ujawniona była w Iwh [....] ks. gr.gm. kat. [....] jako współwłasność K.M. w 2/8 cz., H.M. w 3/8 cz. oraz W.M. w 3/8 cz.
Prezydent Miasta K. ustalił, iż osobami uprawnionymi do występowania z roszczeniem o zwrot wywłaszczonej parceli l. kat [....] są: J.W. , H.M. , i innych....,
Biorąc pod uwagę zarzut Z.R. zawarty w odwołaniu należy zauważyć, iż zgodnie z treścią pkt. III postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] z dnia 07.12.1979 r sygn l Ns 873/78/S, które uzyskało przymiot prawomocności z dniem wydania postanowienia Sądu Wojewódzkiego z dnia 17.07.1980 roku sygn II Cr 667/80 o odrzuceniu rewizji czyli przed wydaniem przez Naczelnika Dzielnicy [....] decyzji z dnia 29.11.1980 roku nr [....] właścicielami wywłaszczonej tą decyzją parceli l. kat. [....] powstałej z parceli l. kat [....] byli Z.R. , W.M. i S.M. po 1/3 części. Prawa do spadków po W.M. i S.M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] z 30.09.1985 roku /sygn ł Ns 316/85/N/ nabyło rodzeństwo: Z.R. , M.G. , E.R. , J.W. , H.M. ,G.A. Z kolei prawa do spadku po E.R. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] z dni 4.05.1994 r./ sygn, akt l Ns 91/94/N/ nabyli K.R. , S.R. , M.R. , prawa do spadku po M.G. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] z dnia 10.10.1995 r./ sygn l Ns 994/95/N i l Ns 995/95/N/ nabyli A.G. i W.O. po % cz. oraz W.B. w 1/4 części.
Podsumowując Wojewoda zauważył, iż w niniejszej sprawie organ l instancji, pomimo nieuwzględnienia postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] z dnia 07.12.1979 r sygn l Ns 873/78/S, prawidłowo ustalił krąg osób uprawnionych do występowania z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Nieuwzględnienie przez Prezydenta Miasta K. omówionego powyżej postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] z dnia 07.12.1979 r. /sygn l Ns 873/78/S/ prowadzi jedynie do zmiany wysokości części ułamkowych w jakich poszczególne osoby nabyły prawa do spadków po poprzednich właścicielach wywłaszczonej nieruchomości. Wymienione niedociągnięcie nie wpłynęło jednak na treść decyzji w zakresie uzasadniającym jej uchylenie.
Natomiast istotną dla rozstrzygnięcia w sprawie jest kwestia woli odzyskania działki nr [....] pochodząca od wszystkich uprawnionych osób.
Z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 46 póz. 543 z 2000 r. - tekst jednolity ze zm./ wynika, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami formułuje generalną zasadę zwracania wywłaszczonych nieruchomości, które stały się zbędne dla realizacji celu publicznego, ze względu na który zostały wywłaszczone.
Artykuł ten, w sposób precyzyjny określa krąg podmiotów, które mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a więc mają czynną legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym, w sprawie, której przedmiotem jest zwrot nieruchomości i dokonanie rozliczeń z tytułu jej zwrotu. Zgodnie z tym przepisem, legitymację posiada przede wszystkim poprzedni właściciel nieruchomości. Jeżeli wywłaszczona nieruchomość stanowiła przedmiot współwłasności, jej zwrot może nastąpić tylko za zgodą wszystkich współwłaścicieli. W wypadku śmierci poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, legitymację procesową w sprawie o zwrot nieruchomości posiada jego spadkobierca lub spadkobiercy, jeżeli spadkobierców jest kilku, niezbędna jest zgoda wszystkich. Zgodnie z tą zasadą, o zwrot działki nr [....] winni wystąpić wszyscy poprzedni jej współwłaściciele lub wszyscy spadkobiercy tych osób.
W niniejszej sprawie w dniu [....] . 1997 r. z wnioskiem o zwrot parceli l.kat. [....] , z której powstała między innymi działka nr [....] wystąpili wszyscy uprawnieni: J.W. , H.M. i inni ..., Jednak w toku postępowania zwrotowego, co uszło uwadze Prezydenta Miasta K. J.W. , Z.R. G.A. , A.G., W.B. , W.O. ,pismami z [....] 2002 r, [....] .2002 r, 17.07 .2002 r, [....] .2002 r ograniczyli swoje wnioski o zwrot, rezygnując z dochodzenia zwrotu między innymi będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji działki nr [....] . W takiej sytuacji odpadła omówiona wyżej przesłanka materialna postępowania o zwrot nieruchomości w postaci zamiaru odzyskania nieruchomości pochodzącego od wszystkich uprawnionych.
W ocenie organu odwoławczego ten właśnie fakt odstąpienia od udziału w postępowaniu dotyczącym zwrotu działki nr [....] części uprawnionych winien był stanowić podstawę do wydania przez organ l instancji decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości jedynie na rzecz tych osób, które nie odstąpiły od dochodzenia zwrotu przedmiotowej działki tj. H.M. , K.M. , S.R. , M.R.
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 27.02.2003 roku nr [....] orzekł odmowie zwrotu części działki nr [....] obr. [....] odpowiadającej części wywłaszczonej parceli l. kat. [....] pół. w b. gm. kat. [....] na rzecz: J.W. , H.M. , Z.R. , G.A., i innych.... Swoje rozstrzygnięcie organ l instancji podjął ze względu na aktualny stan prawny działki nr [....] tj. ujawnione w księgach wieczystych prawo użytkowania wieczystego i oparł się na treści art. 229 ustawy z dnia 21.08.19 97 r. o gospodarce nieruchomościami.
W świetle powyższego organ l instancji prawidłowo orzekł kwestionowaną decyzją o odmawiając zwrotu na rzecz: H.M. , K.R. , S.R. , M.R. części działki nr [....] obr. [....] odpowiadającej części wywłaszczonej parceli l.kat. [....] pół. w b.gm.kat. [....] . Jak to już wyżej wskazano powodem odmowy zwrotu dziatki nr [....] powinna być omówiona strona podmiotowa niniejszego postępowania, a nie jak przyjął organ l instancji stan prawny nieruchomości. Ze względu na fakt, iż postępowanie o zwrot części działki nr [....] obr. [....] z przyczyn omówionych winno w ocenie organu odwoławczego zakończyć się decyzją o odmowie zwrotu nieruchomości na rzecz: H.M. , K.R. , S.R. ,. M.R. decyzję organu l instancji z dnia 27.02.2003 r. nr [....] należało w tej części utrzymać w mocy, wskazując na inne od przyjętego przez Prezydenta Miasta K. uzasadnienie rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę, iż kwestionowaną decyzją Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie zwrotu części działki nr [....] obr. [....] , odpowiadającej części wywłaszczonej parceli l. kat. [....] pół w b.gm.kat. [....] , na rzecz osób, które zrezygnowały z dochodzenia jej zwrotu tj.: J.W. , Z.R. , G.A. , A.G. , W.B. , W.O. należy uznać podjęcie rozstrzygnięcia w tym zakresie za dotknięte wadą określoną w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. z powodu rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997 roku o gospodarce nieruchomościami nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy na jego wniosek. Prowadzenie zatem postępowania administracyjnego o zwrot nieruchomości wywłaszczonej jest uzależnione od zgody na zwrot tej nieruchomości wyraźnie wyrażonej przez podmiot uprawniony do dochodzenia zwrotu nieruchomości. W niniejszej sprawie wobec braku wymaganej przepisami prawa zgody na zwrot działki nr [....] części osób uprawnionych
niedopuszczalne było wydanie w stosunku do tych osób decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości.
Stosownie do przepisów k.p.a. organ odwoławczy nie może w toku instancji stwierdzić nieważności decyzji organu l instancji w przypadku gdy jest ona obarczona jedną z wad wymienionych w art. 156 §1 k.p.a.. Organ ten obowiązany jest bowiem rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 Kpa, to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej decyzji (patrz: wyrok NSA z 12.03.1'981r. , SA 472/81, ONSA 1981, Nr l, póz. 21). W przypadku uznania przez organ II instancji, iż w stosunku do decyzji organu l instancji zachodzą przesłanki określone w art. 156 §1 k.p.a. dające podstawy _do stwierdzenia nieważności decyzji, organ wyższego stopnia obowiązany jest umorzyć postępowanie organu l instancji. Uwzględniając powyższe okoliczności, a w szczególności z uwagi na ograniczenia formalne wynikające z zakazu stosowania sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym, Wojewoda orzekł jak w osnowie swojej decyzji .
Skarżące; G.A. , Z.R. i J.W. we wniesionych skargach do WSA w Krakowie wniosły o uchylenie całości zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu l instancji.
Skarżąca G.A. zarzuciła; że nigdy nie zrzekła się roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Podniosła, że z jej pisma z dnia [....] . 2002 r, wynika jedynie, że wyraża ona zgodę na "odwłaszczenie parceli nr [....] w całości" Jakkolwiek po zdaniu tym znajdują się cyfry wskazujące na to, że może są to oznaczenia działek ,to z treści tego zapisu oderwanego od poprzedniego zdania nie wynika by zrzekła się ona dochodzenia swych roszczeń względem działki [....] . Jest to dowolna interpretacja organu II instancji pozostająca w jawnej sprzeczności z wolą skarżącej. Ponadto podniosła ona, że organ i instancji nie wyjaśnił czy ustanowione prawo użytkowania wieczystego na działce [....] ograniczające prawo właściciela do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stanowi rzeczywiście przeszkodę zwrotu. W szczególności nie zostało wyjaśnione, czy ta część działki nr [....] , która odpowiada części byłej działki katastralnej [....] nie jest wykorzystywana w sposób sprzeczny z ustalonym w umowie, a tym samym czy nie istnieją przesłanki do jej rozwiązania zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W takim przypadku należałoby postępowanie zwrotowe zawiesić do czasu rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. Brak wyjaśnienia tej okoliczności doprowadził organy do błędnych wniosków.
Skarżąca J.W. podniosła że od wielu lat cierpi na chorobę Parkinsona i pozostaje w stałym leczeniu, jeżeli podpisała oświadczenie o zrzeczeniu się roszczenia, to o treści jaką podawali jej urzędnicy prowadzący postępowanie . Sama nie znała numerów działek i nie dotarła do niej informacja że ma się zrzec zwrotu części działki nr [....] .Ponadto pozostałe jej zarzuty są identyczne, jak skarżącej G.A.
Skarżąca Z.R. zarzuciła, że jej udział wnosi 1/3 działki z nr [....] po poprzednim właścicielu nieruchomości W.M. , po którym dziedziczy z mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7.12.1979 r. i domaga się zwrotu zgodnie ze swoim udziałem 1/3 z działki [....] . W odpowiedzi na powyższe skargi Wojewoda [....] wniósł o ich oddalenie powtarzając argumentację zawartą już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a w szczególności wskazując, że skarżące zrzekły się roszczenia o zwrot działki [....] , co spowodowało utratę materialnoprawnej przesłanki postępowania o zwrotowego. . Wobec faktu zrzeczenia się roszczenia przez skarżące niedopuszczalne było wydanie innej decyzji, niż zaskarżona. W takiej sytuacji można było tylko uchylić decyzję organu l instancji i umorzyć postępowania z uwagi na brak legitymacji do żądania zwrotu przedmiotowej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargi; J.W. , Z.R. i G.A. zważył co następuję:
Zgodnie z przepisem art. 3 par 1 ustawy z dnia 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie . Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzją nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do treści art. 134 par 1 tej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem postępowania i rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości była działka nr [....] obr. [....] w części odpowiadającej wywłaszczonej parceli l. kat. [....] pół. w b. gm kat. [....] , Odnośnie bowiem pozostałych działek powstałych z podziału parceli l. kat [....] Prezydent zapowiedział wydanie odrębnej decyzji. .
Niesporną jest okoliczność w świetle ustaleń organów obu instancji i dokumentów źródłowych, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. znak: [....] , z dnia 26. 03. 1954 r. wydanym na podstawie przepisów art. 20-24 dekretu z dnia 26.04. 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych /DZ.U. Nr 4, poz.31 z 1952 r./, wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa m. in. nową parcelę gruntową nr [....] o pow. 5292m2 stanowiącą własność W.M. s. A. wydzieloną z parceli gr. l. kat [....] o pow. 6006 m2. Pozostała po podziale d. parcela l. kat. [....] o pow. 714 m2 , uzyskała nowe oznaczenie nr [....] i uległa podziałowi na dwie działki [....] o pow. 673 m2 i [....] . Działka nr [....] o pow. 673m2 została wywłaszczona decyzją Naczelnika Dzielnicy [....] znak. [....] z dnia 29.11.1980 r. z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego przy ul. [....] . Jako właściciele tej działki w decyzji wywłaszczeniowej zostali wskazani; zmarła K.M. w 2/8 cz, oraz "domniemani spadkobiercy" W.M. , S.M. , Z.R. , oraz H.M. w 3/8 cz. i W.M. w 3/8 cz.
Następnie wywłaszczona działka nr [....] została włączona do parceli l. kat [....] , a ta z kolei uległa podziałowi na działki nr [....] i nr [....] . Działka nr [....] obecnie ma oznaczenie (po dalszych przekształceniach) nr [....] o pow. 1353 m2. W skład tej działki wchodzi wywłaszczona (w 1980 r.), przedmiotowa działka [....] o pow. 673 m2 , stanowiąca część d. parceli l. kat [....].
Skargom nie można odmówić słuszności.
Konstatacja organu odwoławczego o cofnięciu przez skarżące; J.W. , Z.R. i G.A. wniosku o zwrot nieruchomości w zakresie części działki nr. [....] ( odpowiadającej wywłaszczonej ozn. dawnej parceli kat.....) jest nieuprawniona.
Analiza pism skarżących złożonych w odpowiedzi na skierowane do nich pismo organu z dnia [....] . 2002 r. a to; Z.R. z dnia [....] . 2002 r. /158 i 153/, G.A. /k. 154/, J.W. z dnia [....] . 2002.r. /k. 127/ nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że są w nich zawarte oświadczenia woli o cofnięciu wniosku z żądaniem zwrotu wywłaszczonej, przedmiotowej działki.
Wręcz przeciwnie Z.R. wyraźnie stwierdza, że; "podtrzymuje wniosek o zwrot byłej parceli katastralnej l. kat [....] /k.158/, podobnie stwierdza w swoim piśmie z tej samej daty /k.153A G.A. wyraża " zgodę na odwłaszczenie parceli [....] w całości", przy czym słowo w całości jest skreślone bez omówienia i dopisano również bez omówienia numery nr nr "[....] ". W końcu z pisma J.W. nie wynika, że cofa ona wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, raczej precyzuje, że dotyczył on parceli [....] w obrębie pasa startowego, ale w tej samej dacie oświadczyła, że po rozprawie sądowej w sprawie spadkowej zadecyduje odnośnie dalszego toku postępowania, co wynika z notatki urzędowej sporządzonej przez inspektora S.S. /k.128/. Przypisanie więc autorkom wymienionych pism woli zrzeczenia się roszczenia w zakresie zwrotu działki [....] , jest niezgodne z ich treścią i co podnoszą skarżące z ich wolą. Dopatrzenie się przez organ odwoławczy "rezygnacji z dochodzenia zwrotu części między innymi będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji działki nr [....] " przez skarżące jest dowolną interpretacją tekstu omawianych pism, zwłaszcza, że w nich w ogóle nie ma wymienionej działki ozn. nr [....]. Trzeba stwierdzić, że słusznie organ i instancji nie odniósł się do przedmiotowych pism, gdyż ich treść nie wnosi nic nowego do sprawy; nie tylko bowiem nie dawała podstaw do przyjęcia, że mieści w sobie oświadczenie "o rezygnacji z dochodzenia zwrotu...", ale wręcz przeciwnie pisma te świadczyły o woli dochodzenia żądania objętego wnioskiem. ( cyt. "Podtrzymuję wniosek o zwrot byłej parceli katastralnej l. kat . [....] .." -k. .....).
Z uwagi na doniosłość skutków oświadczenia o cofnięciu wniosku, musi ono być jednoznaczne, tz. z jego treści musi jasno wynikać stanowisko strony odnośnie samego cofnięcia wniosku i jego zakresu. W przypadku niejasności stanowiska strony gdy jest ono niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ ma obowiązek je wyjaśnić, /art. 50 par 1 k.p.a./
Nie jest jasne stanowisko A.G. (pismo z dnia.....2002 r. ) i zgodne z nim stanowisko W.B. oraz W.O. /pismo z dnia ....2002 r / w którym wyrażają zgodę na "ograniczony zwrot dotyczący jedynie działek nr nr [....] pół. w obr. [....] ", co nie przystaje w żaden sposób do ich wniosku, w którym żądali zwrotu dwóch nieruchomości; ozn. l. kat [....] i l. kat [....] .Kwestę tę należy wyjaśnić. W zależności bowiem od tego; czy istotnie wymienieni spadkobiercy poprzednich właścicieli cofnęli (czy też nie) wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości, będzie można dopiero podjąć odpowiednią w treści decyzję, albo rozstrzygającą co do istoty sprawy albo o umorzeniu postępowania.
Trzeba zauważyć, że przepis art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami - przyznaje legitymację procesową w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości; poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercom. Oznacza to, wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości powinien pochodzić od wszystkich uprawnionych z mocy powołanego przepisu podmiotów. W przypadku ich wielości; od wszystkich współwłaścicieli lub ich spadkobierców. Przy brak wniosku wszystkich uprawnionych podmiotów do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości organ nie może merytorycznie rozstrzygać o tym żądaniu, /por. wyrok WSA w Krakowie z dn. 12. 02. 2008 r. IISA/Kr274/07/.
Taka sytuacja ma miejsce również w przypadku skutecznego cofnięcia wniosku przez któregokolwiek z uprawnionych podmiotów. Wtedy wniosek pozostałych stron nie jest już kompletny i nie spełnia wymogów art. 136 ust. 3 u.g.n. Organ administracyjny nie może w takim przypadku rozstrzygać, co do istoty. W takiej sytuacji należałoby umorzyć postępowanie administracyjne, a nie orzekać o merytorycznie o odmowie zwrotu nieruchomości.
Jeżeli organ odwoławczy uznał, że część wnioskodawców cofnęła wniosek o zwrot działki nr [....] to wniosek pozostałych wnioskodawców stał się niekompletny i nie mógł doprowadzić do mrytotycznego rozstrzygnięcia.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdzając naruszenie art. 7 ,77, k.p.a. . orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 par 1 pktl lit "c" prawa o postępowaniu przed sądami administarcyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło