I SA/Ol 425/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.), Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r., sprawy ze skargi P.M., na decyzję Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia "[...]" r., nr "[...]", , w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, 1) Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzje organu I instancji w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności, obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę,, 2) Zasądza od Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego, 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego., W dniu 27 marca 2008r. P.M. złożył wniosek o przyznanie na rok 2008 płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej do powierzchni 26,04 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do powierzchni 10,53 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych do powierzchni 14,83 ha. Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, powołując się na art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), przyznał wnioskodawcy na rok 2008 płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 8.835,63 zł i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości 2.835,94 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca, deklaracja JPO-TUZ). W uzasadnieniu organ wskazał, że płatność JPO i UPO zostały przyznane do całości zadeklarowanego żądania, tj. do powierzchni 26,04 ha i 10,53 ha. Odnośnie przyznania płatności zwierzęcej organ I instancji podał, że beneficjent zadeklarował do objęcia przedmiotową płatnością powierzchnię 14,83 ha. Jednakże na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych i w rejestrze koniowatych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 0,00 DJP. Wnioskodawca nie spełnił zatem warunków do przyznania płatności zwierzęcych na rok 2008 określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 44, poz. 265). Od powyższej decyzji wnioskodawca złożył odwołanie, w którym podniósł, że nie zgadza się z odmową przyznania mu płatności zwierzęcej na rok 2008. Wyjaśnił, że w 1996r. na podstawie umowy darowizny otrzymał od swojego ojca gospodarstwo o pow. 11,05 ha i od tego momentu wraz z ojcem prowadził gospodarstwo rodzinne. Następnie w dniu 5 grudnia 2005r. ojciec przeszedł na rentę strukturalną i przekazał mu gospodarstwo wraz ze zwierzętami. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskodawca w poprzednich latach ubiegał się o przyznanie płatności do gruntów rolnych, a zatem do przyznania płatności zwierzęcych zastosowanie mają przepisy § 5 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 44, poz. 265). Określone w § 5 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia warunki przyznania płatności zwierzęcej muszą występować łącznie: - rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni; - zwierzęta w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. Zdaniem organu, z konstrukcji § 5 ust. 1 pkt 1 powyższego rozporządzenia nie wynika możliwość alternatywnego stosowania przesłanek warunkujących przyznanie płatności zwierzęcej. Zastosowany w przepisie spójnik "lub" dotyczy sytuacji, kiedy zwierzęta zostały alternatywnie wpisane do rejestru lub zgłoszone do rejestru. Organ II instancji wskazał, że skarżący w okresie referencyjnym, tj. od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. nie posiadał w swoim gospodarstwie zwierząt wpisanych lub zgłoszonych przez siebie do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru koniowatych. Z treści oświadczenia wnioskodawcy, którego wpłynęło do organu w dniu 27 września 2007r. wynika, że zwierzęta znajdujące się w gospodarstwie ojca zostały przepisane do jego gospodarstwa w dniu 13 kwietnia 2006r., czyli po wskazanym okresie referencyjnym. Fakt zgłoszenia do Biura Powiatowego ARiMR zwierząt po ww. okresie potwierdzają także druki przemieszczenia bydła, z których wynika, że powyższe miało miejsce w dniu 13 kwietnia 2006r. Zatem wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,00 DJP. Tym samym wnioskodawca nie spełnił jednego z warunków do przyznania płatności zwierzęcej, gdyż nie posiadał zwierząt w wymaganym okresie referencyjnym. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji w sposób prawidłowy naliczył płatność JPO do powierzchni 26,04 ha i UPO do powierzchni 10,53 ha za 2008r. Na powyższą decyzję P.M. wniósł skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez: 1. błędną wykładnię przepisu § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez przyjęcie, że w okresie referencyjnym skarżący nie posiadał w swoim gospodarstwie zwierząt wpisanych lub zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich; 2. niewłaściwą interpretację art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca, deklaracja JPO-TUZ). W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zwierzęta były cały czas w gospodarstwie, a zatem przysługuje mu prawo do płatności zwierzęcej. W dniu "[...]" na podstawie umowy darowizny otrzymał od ojca gospodarstwo rolne o pow. 11,05 ha i od tej chwili wspólnie z nim prowadził gospodarstwo rodzinne. Ojciec w dniu 5 grudnia 2005r. przeszedł na rentę strukturalną i przekazał mu całe gospodarstwo wraz z inwentarzem. W okresie referencyjnym spełnił zatem wymóg posiadania zwierząt. Zdaniem skarżącego, postanowienia zawarte w § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. odnoszą się do posiadania bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru zwierząt koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Ustawodawca nie zawarł dodatkowych wymogów spełnienia powyższego obowiązku, lecz stanowi najpierw o posiadaniu zwierząt. W odpowiedzi na skargę Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa potrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodność z prawem oznacza przy tym zarówno zgodność z prawem krajowym jak i prawem wspólnotowym, w szczególności w sytuacji, gdy akty prawa krajowego wprost oparte są, bądź wynikają z przepisów prawa wspólnotowego które, co do zasady mają bezpośrednie zastosowanie do praw i obowiązków obywateli Wspólnoty. Zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej i uzupełniającej (oraz innych płatności) reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. z 2008r., Dz.U. nr 170, poz. 1051 ze zm.) – zwana dalej "ustawą o płatnościach". W art. 1 ustawa ta powołuje się na akty prawne Unii Europejskiej: – rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników ... (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze zm.) – zwane dalej "rozporządzeniem nr 1782/2003", – rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ... (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.) – zwane dalej "rozporządzeniem nr 796/2004", – rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004, str. 1, ze zm.), stanowiąc dalej, że regulacje krajowe dotyczą kwestii nieokreślonych w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 44, poz. 265) – zwane dalej "rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r.", wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit a oraz art. 24c ustawy o płatnościach. Zgodnie z § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka; 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006r., rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Na podstawie § 6 przedmiotowego rozporządzenia, w przypadku, gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka. Ponadto § 7 rozporządzenia stanowi, że płatność zwierzęca przysługuje również rolnikowi, który występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, jeżeli: 1) nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie: a) § 5 ust. 1 albo § 6 ust. 1 lub b) § 4 ust. 1 albo § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności; 2) w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka. W przedmiotowej sprawie skarżący podnosi, że w 1996r. na podstawie umowy darowizny otrzymał od ojca gospodarstwo rolne o pow. 11,05 ha i od tej chwili wspólnie z nim prowadził gospodarstwo rodzinne. Z akt administracyjnych wynika, że ojcu skarżącego od kwietnia 2006r. została przyznana renta strukturalna (decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]"), a w dniu 4 kwietnia 2006r. skarżący w drodze darowizny otrzymał od rodziców zabudowaną nieruchomość rolną o powierzchni 8,24 ha, udział wynoszący szesnaście setnych części w zabudowanej nieruchomości rolnej o powierzchni 3,59 ha, niezabudowaną nieruchomość rolną o powierzchni 9,07 ha oraz niezabudowaną nieruchomość rolną o powierzchni 2,43 ha (Akt notarialny Repertorium A nr "[...]"). Zwierzęta znajdujące się w gospodarstwie ojca zostały przekazane do gospodarstwa skarżącego po okresie referencyjnym wskazanym w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r., gdyż nastąpiło to w dniu 13 kwietnia 2006r. (fakt ten potwierdza zgłoszenie przez skarżącego przemieszczenia bydła oraz oświadczenie skarżącego, które wpłynęło do organu 27 września 2007r.). Powyższe okoliczności są istotne w świetle § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r., gdyż przepisy te umożliwiają otrzymanie płatności zwierzęcej niezależnie od kwestii posiadania zwierząt w okresie referencyjnym wymienionym w § 5 ww. rozporządzenia, związane są one bowiem z nabyciem całości gospodarstwa rolnego przez rolnika oraz wprowadzają sposób wyliczenia tej płatności. Z tym, że § 6 cyt. rozporządzenia normuje warunki przyznania płatności zwierzęcej rolnikowi, który nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, a przepis § 7 –rolnikowi, który występował już z wnioskiem o przyznanie takich płatności. Z uregulowań zawartych we wspólnotowych aktach prawnych stanowiących realizację wspólnej polityki rolnej wynika, że wsparcie finansowe rolników i wszelkie dopłaty do produkcji rolnej z założenia mają charakter przedmiotowy. Odnoszą się przede wszystkim do gospodarstwa rolnego i produkcji rolnej. Stąd uprawnienia do dopłat idą w ślad za gospodarstwem. Obowiązujące w tym zakresie przepisy - vide art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz odpowiadające mu art. 21 i 22 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego expresis verbis regulują sytuacje, w których do przekazania gospodarstwa rolnego dochodzi po złożeniu wniosku o przyznanie płatności. W przypadku gdy przekazywane jest całe gospodarstwo przez jednego rolnika na rzecz drugiego po złożeniu wniosku pomocowego przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, przekazującemu nie przyznaje się żadnej pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa. W przypadku gdy wniosek o pomoc zostanie złożony po wykonaniu czynności niezbędnych dla przyznania pomocy, a gospodarstwo przekazywane jest w całości przez jednego rolnika na rzecz drugiego po rozpoczęciu tych czynności, lecz przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, pomoc może zostać przyznana przejmującemu, pod warunkiem że warunki ust. 3 lit. a) i b) zostały spełnione. W takim przypadku stosuje się ust. 4 lit b). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego po okresie referencyjnym wskazanym w § 5 ust. 1 pkt 1 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r., uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej w 2008r. oceniane być powinny na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru, przynależnych przekazanemu gospodarstwu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien ustalić, czy osoba przekazująca skarżącemu gospodarstwo była w posiadaniu zwierząt wpisanych do rejestru , a następnie rozważyć wniosek skarżącego w oparciu o § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008r., bowiem skarżący, jak wynika z akt administracyjnych, składał już wcześniej wniosek o przyznanie mu płatności bezpośrednich. Sąd pierwszej instancji, w przypadku uwzględnienia skargi na ostateczną decyzję, jest uprawniony wydać orzeczenia przewidziane w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) nie tylko w stosunku do zaskarżonej decyzji, lecz również powinien objąć zakresem orzekania decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, jeżeli jest ona obarczona wadami przewidzianymi w tym przepisie (II FSK 603/06 wyrok NSA W-wa 2007.04.19 LEX nr 354653). Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organy są obowiązane rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, w tym również co do konieczności prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny może być stanowić podstawą subsumcji prawa materialnego. Mając na .uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a, c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania sadowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 i 209 p.p.s.a. ( pkt II wyroku).