VI SA/Wa 1028/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-27
Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Jolanta Królikowska - Przewłoka, Pamela Kuraś - Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy załadowca ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jeśli miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia warunków przewozu drogowego, mimo że nie posiadał informacji o zezwoleniach kierowcy ani nie miał wpływu na trasę przejazdu?Ratio decidendi
Załadowca ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, jeśli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Posiadanie wiedzy o przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej (DMC) pojazdu przed jego wyjazdem na drogi publiczne, potwierdzone wagą brutto, jest wystarczające do przypisania odpowiedzialności, nawet jeśli załadowca nie miał wpływu na zezwolenia kierowcy czy trasę przejazdu.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję nakładającą na K. S.A. karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej (DMC) i nacisku na oś. Skarżąca, jako załadowca, twierdziła, że dochowała należytej staranności, zważyła pojazd na wadze pomostowej i działała zgodnie z dyspozycją przewoźnika, nie posiadając wiedzy o zezwoleniach kierowcy ani wpływu na trasę przejazdu. Organy uznały, że skarżąca miała wpływ i godziła się na naruszenie, ponieważ wiedziała o wadze pojazdu po załadunku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2008 r., którą nałożono na K. S.A. z siedzibą w K. (dalej skarżąca) karę pieniężną z przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Do powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] września 2008 r. dokonano kontroli zespołu pojazdów, którym wykonywany był krajowy transport drogowy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy T. L. P. Zespołem tym przewożony był węgiel, załadowany przez załadowcę - skarżącą. Podczas czynności kontrolnych nastąpiło m.in. ważenie zespołu pojazdów, co dowiodło, że nacisk na pojedynczą oś napędową pojazdu (oś druga) wynosił 10,95 t., podczas gdy na tej drodze dopuszczalny był ruch pojazdów o nacisku osi do 10 t. dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, co w konsekwencji spowodowało przekroczenie - po odjęciu błędów pomiarowych, dopuszczalnej masy całkowitej (DMC) o 0,67 t. W toku postępowania administracyjnego ustalono – na podstawie kwitu nr [...] z dnia [...] września 2008 r., że załadowca – skarżąca wydała 28,48 t. kostki cc, a waga brutto zespołu pojazdów wraz z ładunkiem wynosiła 42,800 t. Powyższe ustalenia stały się podstawą do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 1320 złotych, ponieważ ładując kontrolowany pojazd, w sposób powodujący przekroczenie DMC miała wpływ i godziła się na powstanie naruszenia warunków przewozu drogowego. Organ pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita zespołu pojazdów może wynosić 40,0 t. Wobec tego skarżąca dysponowała wskazówką, że po załadunku nastąpiło przekroczenie DMC zespołu pojazdów, w konsekwencji czego nastąpiło przekroczenie nacisków na poszczególne osie pojazdu, a mimo to umożliwiła wyjazd zespołu pojazdów na drogę publiczną.
Od decyzji organu I instancji skarżąca złożyła odwołanie, w którym wnosząc o jej uchylenie wskazała, że w jej ocenie brak jest w niniejszej sprawie przesłanek do uznania, że godziła się ona na powstanie naruszeń warunków przewozu drogowego. Przyznała, że bezsprzecznie kontrolowany zespół pojazdów miał przekroczoną DMC, jednakże podniosła, że dokonując załadunku dochowała należytej staranności w granicach posiadanych możliwości technicznych, poprzez zważenie załadowanego zespołu pojazdów za pomocą wagi pomostowej, która umożliwiła jedynie pomiar wagi całkowitej. Nadto stwierdziła, że załadunek realizowany był według dyspozycji ilościowej podanej przez przewoźnika, który winien – jej zdaniem, zwrócić uwagę na przeładowanie pojazdu, bądź na niewłaściwe rozmieszczenie ładunku i w razie konieczności zażądać usunięcia nadmiary ładunku, bądź jego prawidłowego rozmieszczenia. Wnosząca odwołanie podała także, że jako załadowca nie posiada informacji jakimi zezwoleniami legitymuje się dany kierowca i czy w śród nich znajduje się pozwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym, a ponadto nie ma żadnego wpływu na to, jakimi drogami będzie realizowany przewóz.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wykazywał, że skarżąca miała wpływ i godziła się na powstanie naruszenia warunków przewozu drogowego. Podniósł, że w wyniku dokonanego przez skarżącą - po załadunku, ważenia stwierdzono, iż zespół pojazdów wraz z węglem ważył 42,800 t., podczas gdy DMC przewidziana przepisami prawa wynosi 40 t. i jest taka sama dla wszystkich kategorii dróg. Uzasadniając decyzję Główny Inspektor uznał, że obowiązki załadowcy obejmują dokonanie załadunku w taki sposób, ażeby nie skutkował naruszeniem przepisów prawa. To skarżąca winna czuwać nad prawidłowością załadunku i na wynik niniejszej sprawy nie miały wpływu podniesione przez nią okoliczności, że nie posiadała informacji jakimi zezwoleniami legitymował się kierowca i czy wśród nich znajdowało się pozwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym, a ponadto, że nie miała żadnego wpływu na to, jakimi drogami realizowany był przewóz.
Na powyższą decyzję skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu wskazała, że jej zdaniem zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie wskazuje jednoznacznie, jakoby była odpowiedzialna za naruszenia, za które została na nią nałożona kara pieniężna.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, bowiem jego zdaniem zebrany materiał dowodowy w niniejszej sprawie został w sposób należyty i stosownie do ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa została wymierzona przedmiotowa kara pieniężna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli wydawane i podjęte przez organy administracji publicznej akty i czynności. Kontroli tej dokonuje pod względem zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowane zostały przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez skarżącą skargi, Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem nie ma uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z przepisem art. 61 ust. 1 ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r., Nr 108. poz. 908 z póź. zm) dalej jako u.r.d. ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Według przepisu art. 61 ust. 2 pkt 1 u.r.d. ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi, przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 61 ust. 11 u.r.d.). Zgodnie natomiast z przepisem art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007 r., Nr 19 , poz. 115 z póź. zm.) dalej jako u.d.p. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, określonego ww. przepisami ustawy o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną. Wysokość tej kar określa załącznik nr 2 do ustawy o drogach publicznych (vide: art. 13g ust. 2 u.d.p.). Jak stanowi art. 40c ust. 1 u.d.p., w wypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez wymaganego zezwolenia, Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji, mają prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z ww. art. 13g ust. 2 u.d.p.
Zgodnie z art. 13g ust. 1b u.d.p. karę pieniężną, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, nakłada się na:
1. podmiot wykonujący przejazd;
2. nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Zatem treść tego przepisu dowodzi możliwości nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, bowiem statuuje on odpowiedzialność obydwu ww. podmiotów, przy czym wobec załadowcy tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Przy nałożeniu kary na załadowcę rzeczą organu jest zatem wskazanie okoliczności i dowodów na ich poparcie dla przypisania odpowiedzialności załadowcy. Okoliczności i dowody muszą być jednoznaczne, a więc niewątpliwe.
Jak podano powyżej organy wskazując, że skarżąca jako załadowca dopuściła do wyjazdu na drogi publiczne zespół pojazdów przekraczającego dopuszczalne normy dotyczące DMC, powołały się na istnienie konkretnego dowodu, mianowicie kwitu, z którego wynika, że waga brutto zespołu pojazdów wraz z ładunkiem węgla wynosiła 42,800 t. Zatem trafne jest stanowisko organów, że skarżąca miała pełną wiedzę o masie całkowitej pojazdu wraz z ładunkiem. W konsekwencji przyjmując zlecenie ładunku skarżąca winna brać pod uwagę normy dopuszczalnych parametrów pojazdu.
Należy też zauważyć, że protokół kontroli potwierdza przekroczenie DMC zespołu pojazdów o 0,67 t., co nie jest w niniejszej sprawie sporne i nie kwestionuje tego skarżąca.
Sąd zauważa, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego zespołu pojazdu może być wyłącznie pomiar dokonany w toku kontroli drogowej, na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić nienormatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania. Zatem Inspektorzy Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając wyłącznie urządzeń o ważnej legalizacji.
Mając to na uwadze Sąd uznał, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, że przyrządy pomiarowe użyte w czasie kontroli posiadały legalizację, podobnie jak miejsce, w którym dokonano ważenia, co wyklucza możliwość wystąpienia błędu.
Wobec tego jedyną sporną rzeczą w rozpoznawanym przypadku jest kwestia, czy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie dowodzi, że skarżąca jako załadowca godziła się na przekroczenie DMC kontrolowanego zespołu pojazdu, które potwierdził wynik kontroli drogowej.
Zdaniem Sądu w sprawie bezsprzeczne jest, że skarżąca posiadała wiedzę, że ww. zespół pojazdów przed wyjazdem z jej terenu na drogi publiczne, tuż po załadunku ważył brutto 42,800 t. Wobec tego organ słusznie nałożył na nią karę pieniężną, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dowodzi, że skarżąca jako załadowca godziła się na przekroczenie DMC kontrolowanego zespołu pojazdu, które potwierdził wynik kontroli drogowej.
Jednocześnie nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że na wynik niniejszej sprawy miały jakikolwiek wpływ okoliczności, że nie posiadała ona informacji jakimi zezwoleniami legitymował się kierowca i czy wśród nich znajdowało się pozwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym, a ponadto, że nie miała żadnego wpływu na to, jakimi drogami realizowany był przewóz. Skoro DMC dla pojazdów silnikowych wynosi 40 t., bez względu na kategorię dróg po jakich się poruszają, to nie można skutecznie, jak chciała tego skarżąca uwolnić się od odpowiedzialności, twierdząc, że nie godziła się na powstanie naruszenia prawa, w sytuacji gdy jeszcze przed rozpoczęciem przez ten zespół pojazdów przejazdu wiedziała, iż przekracza on dopuszczalny DMC.
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. i wynika z niej dla organu administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych, mających na celu zgromadzenie całego materiału dowodowego i następnie rozpatrzenie go. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, organ nie uchybił powyższej zasadzie. Nie naruszył także innych przepisów postępowania administracyjnego.
W zaskarżonej decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił też obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym i dowodzą, że skarżąca jako załadowca godziła się na przekroczenie DMC kontrolowanego zespołu pojazdu, które potwierdził wynik kontroli drogowej.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270) sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło