II GSK 393/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-05

Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Janusz Zajda, Krystyna Czajecka-Szpringer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności obszarowych i nałożył sankcje, wykluczając z wniosku działki rolne, których posiadanie przez wnioskodawczynię nie zostało jednoznacznie potwierdzone, a które były zgłoszone również przez innego rolnika?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił legalność decyzji organów administracji. Sąd podkreślił, że producent rolny ubiegający się o płatności obszarowe musi być posiadaczem deklarowanych działek i prowadzić na nich działalność rolniczą. W przypadku stwierdzenia znaczących rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a faktycznie posiadaną, organ ma prawo odmówić przyznania płatności i nałożyć sankcje zgodnie z przepisami unijnymi i krajowymi.
Stan faktyczny
H. G. złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. W trakcie postępowania ustalono, że część zadeklarowanych przez nią działek była również zgłoszona przez innego rolnika, P. G., lub była przez niego dzierżawiona/użyczona. W związku z tym organy administracji odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcje z powodu przekroczenia dopuszczalnej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną podczas kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę H. G., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jej skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Rz 753/09 w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych i nałożenia sankcji oddala skargę kasacyjną Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Rz 753/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalił skargę H. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 rok. W dniu [...] maja 2007 r. H. G. złożyła do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. wniosek o przyznanie jej płatności do gruntów rolnych na rok 2007 z tytułu jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych, płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz płatności do upraw roślin energetycznych. We wniosku zadeklarowała 21 działek rolnych kwalifikujących się do przyznania jednolitej płatności obszarowej, 12 działek rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych, 3 działki rolne co do których wnioskowała o przyznanie płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) oraz jedną działkę zadeklarowała do płatności do upraw roślin energetycznych. W oświadczeniu złożonym w dniu [...] sierpnia 2007 r. zrezygnowała z płatności do upraw roślin energetycznych w stosunku do działki rolnej D nr 33/3 o powierzchni 3,98 ha. W toku postępowania ujawniono, iż niektóre ze zgłoszonych przez skarżącą działek, zostały zgłoszone również przez innego producenta rolnego – P. G. do płatności z tytułu "ułatwiania startu młodym rolnikom". Ustalono, iż P. G. jest właścicielem oraz użytkownikiem działek ewidencyjnych nr 3061/2, 3409, 3431, 3433, 3434/1, 3434/2, 3443, 3457, 3500, 6771/2, a jako właściciel działek 3431, 3433, 3434/1 i 3434/2 wydzierżawił je od 15 listopada 2006 r. do 30 września 2008 r. A. N., co potwierdziła skarżąca w oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2008 r., w którym podała również, iż użytkownikiem i właścicielem działki nr 2941 jest A. N. Ustalono także, iż działka nr 3471, o powierzchni 0,99 ha, której właścicielami są H. i S. G., na podstawie umowy z dnia [...] kwietnia 2007 r. została użyczona P. G. w całości. Wobec ustalenia w toku postępowania wyjaśniającego, iż działka nr 2941 - obręb N. oraz działki nr 3061/2, 3409, 3431, 3433, 3434/1, 3434/2, 3443, 3457, 3471, 3500 i 6771/2 - obręb H. są w posiadaniu P. G. i A. N., organ I instancji wykluczył je z wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 rok złożonego przez H. G. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. odmówił przyznania skarżącej płatności do gruntów rolnych na rok 2007 oraz nałożył sankcje z uwagi na to, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej wniosku przekroczyła 50%, w przypadku jednolitej płatności obszarowej wyniosła 129,53%, a w przypadku uzupełniających płatności obszarowych - 76,79%. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w R. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podstawą do obliczenia płatności w rozpoznawanej sprawie była powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do objęcia płatnościami do gruntów rolnych (4,91 ha) stanowiąca różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (11,27 ha) a powierzchnią działek rolnych, na których stwierdzono nieprawidłowości (6,36 ha). Przekroczenie przez skarżącą powierzchni zadeklarowanej we wniosku do jednolitej płatności obszarowej o 129,53 % oraz o 76,79 % we wniosku o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze uprawianych na trwałych użytkach zielonych skutkowało odmową przyznania tych płatności oraz nałożeniem sankcji. Organ odwoławczy podniósł, że producent rolny ubiegający się o przyznanie płatności do gruntów rolnych powinien być posiadaczem deklarowanych działek rolnych i prowadzić na nich działalności rolniczą utrzymując grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. W ocenie organu, w toku postępowania jednoznacznie stwierdzono, iż skarżąca nie była w posiadaniu działki nr 2941 - obręb N. oraz działek nr 3061/2, 3409, 3431, 3433, 3434/1, 3434/2, 3443, 3457, 3471, 3500 i 6771/2 - obręb H., wobec czego działki te zostały wykluczone z płatności. Odnosząc się do kwestii wykluczenia z płatności działki 3471, organ odwoławczy podkreślił, iż działka ta na podstawie umowy została użyczona synowi wnioskodawczyni – P. G., a zatem w 2007 roku to on, a nie skarżąca, był posiadaczem tejże nieruchomości, uprawnionym do otrzymania dopłat. Organ odwoławczy stwierdził, że H. G. składając korektę wniosku wpisała jedynie działki rolne D (UPO, RS rzepak ozimy) i R (UPO, RS pszenica jara) podając taką samą powierzchnię jak we wniosku, nie dokonała przy tym żadnych innych poprawek dotyczących pozostałych deklarowanych działek rolnych. Gdyby wniosła poprawki dotyczące działek, w których wykryto nieprawidłowości, o których została poinformowana, nie mogłyby zostać uwzględnione z uwagi na treść art. 15 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., Nr 141, str. 18, dalej: rozporządzenie Nr 796/2004). Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. powołał przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007r. Nr 35, poz. 217 ze zm.), zgodnie z którym płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Sąd wskazał, że skarżąca we wniosku zadeklarowała 21 działek rolnych kwalifikujących się do przyznania jednolitej płatności obszarowej o łącznej powierzchni 11,27 ha, 12 działek rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych o łącznej powierzchni 7,35 ha oraz 3 działki rolne kwalifikujące się do przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca o łącznej powierzchni 0,80 ha). Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego i kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE L z dnia 21 października 2003 r., Nr 270, str. 1, dalej: rozporządzenie Nr 1782/2003), jeżeli między innymi utrzymuje on wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Sąd podkreślił, że wniosek musi odzwierciedlać stan faktyczny w zakresie posiadania i użytkowania zadeklarowanych działek. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe wykazało, że H. G. nie była w posiadaniu działek o numerach: 2941 – obręb N. oraz działek 3061/2, 3409, 3431, 3433, 3434/1, 3434/2, 3443, 3457, 3471, 3500 i 6071/2 obręb H. Na skutek wykluczenia powyższych działek powierzchnia kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej zmniejszyła się i wyniosła 4,91 ha. Wyliczenie procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku która wynosiła 11,27 ha a obszarem zatwierdzonym, który wyniósł 4,91 ha, zamknęła się wielkością 129,53%. W tej sytuacji, gdy obszar zadeklarowany we wniosku przekraczał obszar zatwierdzony, podstawą do obliczenia płatności jest obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., Nr 141, str. 18, dalej: rozporządzenie Nr 796/2004) w zw. z art. 136 rozporządzenia Komisji (WE) 1973/2004 z 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE Nr L z dnia 20 listopada 2004 r., Nr 345, str. 1, dalej: rozporządzenie Nr 1973/2004). Natomiast podstawę prawną do odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożenia sankcji był art. 138 ust. 1 rozporządzenia Nr 1973/2004, który stanowił, że jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia Nr 796/2004, tj. obszarem spełniającym wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy, przekracza 50% wyznaczonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy a rolnik jest wykluczony ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłaty pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu 3 lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego w którym wykryto tę różnicę. Odnośnie zaś uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, to łączny obszar zadeklarowany wyniósł 8,15 ha. Natomiast obszar zatwierdzony po wyłączeniu działek rolnych nie będących w posiadaniu H. G. wyniósł 4,61 ha. Wobec powyższych stwierdzona różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym wyniosła 76,79 % i z tego względu odmówiono H. G. przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych i nałożono sankcję w oparciu o art. 51 ust. 2 rozporządzenia Nr 796/2004, zgodnie z którym jeżeli powyższa różnica przekracza 50% rolnik będzie wyłączony z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 – 5. Kwota ta podlega odliczeniu od płatności pomocowych w ramach jakiegokolwiek systemu wsparcia do których dany rolnik jest uprawniony w kontekście wniosków jakie złożył w ciągu 3 lat kalendarzowych następującym po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. Jeżeli dopłaty nie pozwolą na pełną kompensatę tej kwoty pozostałe saldo zostanie anulowane. Zauważyć należy, że skarżąca składając wniosek w dniu [...] maja 2007 r. złożyła oświadczenie podpisane w dniu [...] maja 2007 r., iż znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętej wnioskiem oraz zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie jaka nastąpi od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, jeżeli taka zmiana dotyczy wykorzystania gruntów rolnych wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na wezwanie w którym poinformowano skarżącą o nieścisłościach w sprawie złożyła ona w dniu [...] grudnia 2008 r. korektę wniosku, w której wpisała jedynie działki rolne D (UPo,Rs rzepak ozimy) i R (UPo, Rs przenica jara) podając taką samą powierzchnię jak we wniosku, nie dokonując żadnych innych poprawek odnośnie deklarowanych działek. Sąd stwierdził, że nawet gdyby wniosła poprawki odnośnie działek co do których wykryto nieprawidłowości nie mogłyby zostać uwzględnione w świetle treści art. 15 ust. 3 rozporządzenia Nr 796/2004, jeżeli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku, to poprawki nie będą zatwierdzone odnośnie działek w stosunku do których wykryto nieprawidłowości. W skardze kasacyjnej H. G. wniosła o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 2 pkt b) rozporządzenia Nr 1782/2003 poprzez pominięcie jego zapisów przy rozpoznawaniu skargi; 2. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi – art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego oraz przy właściwej jego interpretacji mogły przechylić szalę na korzyść skarżącej. W ocenie strony, Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte wyłącznie na jego interpretacji dowodów i świadczące na niekorzyść skarżącej, nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o przesłuchanie właścicieli działek wyłączonych z dopłat, aby bezspornie ustalić kto zarządzał ww. działkami. W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca i P. G. w oświadczeniach podkreślali, że umową dzierżawy objęte były tylko budynki znajdujące się na działce 3471 – obręb H., a nie sama działka. Ponadto umowa ta nigdy nie weszła w życie. Strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła również, że z oświadczeń złożonych na rozprawie administracyjnej, a zwłaszcza z oświadczenia A. N. i P. G. wynika, że to H. G. była zarządcą gospodarstwa rolnego obejmującego wszystkie sporne działki. W ocenie strony, oświadczenie A. N. i P. G. o zrzeczeniu się dopłat na rzecz H. G. potwierdza fakt, że to skarżąca opłacała utrzymywanie produkcji rolnej na poszczególnych działkach, pilnowała, aby deklarowane we wniosku obszary rolne były utrzymywane zgodnie z przeznaczeniem oraz odbywała się na nich odpowiednia produkcja rolna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona skarga kasacyjna jako niemająca usprawiedliwionych podstaw, nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że przedmiotem prowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nie ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Kontrola ta ma zawężony zakres. Jest ona bowiem prowadzona pod kątem zgodności zaskarżonego wyroku z prawem materialnym i mającymi zastosowanie w postępowaniu przed tym sądem przepisami procesowymi (art. 174 p.p.s.a.). Ponadto, zakres tej kontroli wyznaczają granice skargi kasacyjnej, którymi – zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny jest związany, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a., a która w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Pod względem formalnym wniesiona skarga kasacyjna odpowiada przepisom postępowania, gdyż spełnia wymogi pisma procesowego, jak również zawiera sformułowanie zarzutów oraz uzasadnienie, a więc podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Nie mogła natomiast być uwzględniona ze względu na jej bezzasadność merytoryczną. W pierwszym rzędzie trzeba wskazać, że uzasadnienie skargi kasacyjnej nie tyle jest przedstawieniem argumentacji, mającej za zadanie wykazanie uchybień przepisom prawa, jakich miałby się dopuścić Wojewódzki Sąd Administracyjny, co prezentacją przez autora skargi kasacyjnej własnych ocen i własnego wywodu prawnego, luźno, jedynie asocjatywnie związanego z postawionymi zarzutami. Wobec tego, choćby tylko co do samej zasady, należy zwrócić uwagę, że sam fakt odmiennej oceny okoliczności sprawy i przedstawienia własnej interpretacji przepisów prawa nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż zaskarżony wyrok narusza przepisy prawa. Tym bardziej, gdy na innych przesłankach wyjściowych (zgodności z prawem) został oparty wyrok, a z innych przesłanek ("słusznościowych", z powołaniem się na "zasady współżycia społecznego" oraz "ogólne zasady KPA"- co wyeksponowano na stronie 8 uzasadnienia skargi kasacyjnej) wychodzi strona skarżąca przedstawiając swój pogląd. Istota takiego środka odwoławczego, jakim jest skarga kasacyjna, wymaga, aby kasator nie tyle przedstawił swój odmienny pogląd prawny, ale aby wykazał, że stanowisko Sądu nie daje się pogodzić z przepisami prawa wskazanymi w podstawach kasacyjnych. Niezależnie od wadliwości skargi kasacyjnej pod względem jej konstrukcji, to również od strony merytorycznej nie można podzielić stanowiska skarżącej. Jak już wyżej wskazano, rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na obu wymienionych w art. 174 p.p.s.a. podstawach, tj. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2), a zatem w pierwszym rzędzie należało rozpoznać zarzuty procesowe, albowiem rozpoznanie zarzutów naruszenia prawa materialnego co do zasady możliwe jest na tle niewadliwie ustalonego stanu faktycznego. W ramach drugiej podstawy kasacyjnej (naruszenia przepisów postępowania), podniesiony został zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, naruszenie to przejawiało się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego oraz przy właściwej jego interpretacji mogły przechylić szalę na korzyść skarżącej. Ponadto, zdaniem kasatora, Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte wyłącznie na jego interpretacji dowodów i świadczące na niekorzyść skarżącej, nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o przesłuchanie właścicieli działek wyłączonych z dopłat, aby bezspornie ustalić kto zarządzał ww. działkami. Odnosząc się do w ten sposób sformułowanego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, przede wszystkim należy zauważyć, że aby oparty na tej podstawie kasacyjnej (z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) zarzut mógł okazać się skuteczny, należy nie tylko wykazać, że doszło do naruszenia określonych przepisów postępowania, ale i że to naruszenie (uchybienie) mogło mieć (choćby potencjalnie) istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem autor skargi kasacyjnej nawet nie nawiązał do tej przesłanki; nie wykazał, aby doszło do jakiegokolwiek naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, a więc tym bardziej, aby doszło do ich naruszenia w sposób mogący mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Z powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a., który – m.in. zważywszy na treść art. 184 Konstytucji RP – należy odczytywać w powiązaniu z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), jasno wynika, że postępowanie przed sądem administracyjnym polega na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a nie na merytorycznym rozpatrywaniu sprawy administracyjnej. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, co do zasady nie bada (i nie ocenia) kontrolowanej działalności organu pod kątem żadnych innych przesłanek (np. słuszności, celowości, czy też efektywności) poza przesłanką legalności; bada jedynie to, czy działania organu były zgodne z obowiązującym prawem, czy też nie. Z kolei, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji nie "stwierdził" naruszenia przez organ przepisów postępowania, a zatem nie mógł uwzględnić wniesionej przez skarżącą skargi i orzec o uchyleniu skarżonej przez nią decyzji. Natomiast autor skargi kasacyjnej w żadnym razie nie wykazał, aby owa konstatacja Sądu była wadliwa. Przeciwstawił jedynie własne oceny (m.in. twierdząc, że "zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości", oraz że "materiał ten mógłby zostać uzupełniony o przesłuchanie właścicieli działek wyłączonych z dopłat, aby bezspornie ustalić kto zarządzał ww. działkami"), ocenom Sądu I instancji. Dlatego też, wobec wykazanej już wyżej, bezzasadności sformułowanego w pkt II petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania (tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.), Naczelny Sąd Administracyjny władny jest jedynie na marginesie zauważyć, że wyrażoną w zaskarżonym wyroku ocenę Sądu I instancji odnoszącą się do sposobu działania organu w tej sprawie, uważa za prawidłową. Ponadto, również na marginesie, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca też uwagę, że formułując ten zarzut autor skargi kasacyjnej całkowicie pominął specyfikę zawartych w ustawie z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007r. Nr 35, poz. 217 ze zm.) uregulowań, w szczególności zaś treść art. 3 tej ustawy. Odnosząc zawarte w art. 3 uregulowania do sprawy niniejszej oraz sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, przede wszystkim należy podkreślić to, że "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne" oraz to, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej zobligowany jest jedynie "w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy", (a nie go "zebrać" i "rozpatrzyć", jak to ma miejsce w przypadku "zwykłego" postępowania administracyjnego - vide art. 77 § 1 k.p.a.). Odrębności wynikające z ww. ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego całkowicie umknęły uwadze autora skargi kasacyjnej przy formułowaniu podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Z powyższych względów podniesiony w pkt II petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania należało uznać za nieuzasadniony. Równie nieuzasadniony, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest także podniesiony w punkcie I petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2 pkt b) rozporządzenia Nr 1782/2003 poprzez – jak to ujęto w skardze kasacyjnej – pominięcie jego zapisów przy rozpoznawaniu skargi. Odnosząc się do tego zarzutu należy podkreślić, że zarzut oparty na pierwszej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) nie może być konstruowany w oderwaniu od zawartych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przesłanek ("błędnej wykładni" i/lub "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego) i rzeczywistej treści kwestionowanych przepisów (norm) prawa materialnego – co jest podstawowym mankamentem rozpoznawanej skargi kasacyjnej w zakresie podniesionego zarzutu naruszenia prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator nawet nie nawiązuje do określonych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przesłanek, ani do treści art. 2 pkt b) rozporządzenia Nr 1782/2003 i polemizuje głównie z zaakceptowanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny ustaleniami faktycznymi oraz z ocenami organu odwoławczego i Sądu, przeciwstawiając im własne ustalenia i własne oceny. Całkowity brak uzasadnienia tego zarzutu, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie jego prawidłowej kontroli. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego też, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło