II OSK 1788/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA – Włodzimierz Ryms (spr) po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2009 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 33/09 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. K. na bezczynność Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie niewydania decyzji administracyjnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. K. na bezczynność Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie niewydania decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, ponieważ wniesienie skargi na bezczynność organu jest możliwe dopiero po wniesieniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Skarżący nie wniósł stosownego zażalenia, a zatem jego skarga podlega odrzuceniu. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia skarżący zarzucił naruszenie art. 133 §1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) z uwagi na wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi przed dostatecznym wyjaśnieniem stanu sprawy. Skarżący podniósł, że Sąd wadliwie przyjął, iż skarżący wniósł skargę na bezczynność Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, podczas gdy w istocie skarga dotyczyła decyzji tego organu z dnia [...] kwietnia 2009 r. o uchyleniu swojej uprzedniej decyzji i umorzeniu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach, w szczególności uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący naruszenie to wiąże z wadliwym ustaleniem stanu faktycznego, bowiem z akt sprawy wynika, że skarżący w istocie zaskarżył decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2009 r., natomiast Sąd przyjął, że skarżący wniósł skargę na bezczynność tego organu. Stosownie do art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek ocenić stan faktyczny wynikający z akt sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł osobiście sporządzoną skargę, w której wskazał, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie ustosunkował się do pism i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 50/08, co stanowi "wyraźną bezczynność organu". Jakkolwiek skarżący podniósł, że takie postępowanie organu stanowi "wyraźną bezczynność", to ze skargi wynika, iż skarżący wiąże to stwierdzenie z niezaliczeniem przez organ okresu pobytu w obozie pracy przymusowej. Mając na uwadze treść skargi a także to, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się ostateczna decyzja o umorzeniu postępowania Sąd powinien był w pierwszej kolejności wyjaśnić co jest przedmiotem skargi. Nie można pominąć także faktu, iż skarżący jest osobą starszą, o złym stanie zdrowia i jak wynika z akt sprawy nieporadną w zakresie formułowania wniosków składanych w postępowaniu, na co zwrócił już wcześniej uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym przez skarżącego wyroku z dnia 28 maja 2008 r. Zatem przyjęcie, iż skarżący wniósł skargę na bezczynność organu było wadliwe, gdyż nie uwzględnia rzeczywistego stanu sprawy. O treści skargi i przedmiocie zaskarżenia nie może rozstrzygać użyte przez skarżącego sformułowanie "bezczynność" organu. Wniesiona skarga i odpowiedź na skargę, a także przekazane przez organ akta administracyjne wyraźnie wskazują, iż zamiarem skarżącego było wniesienie skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2009 r. Odrębne zagadnienie stanowi kwestia zachowania terminu do wniesienia tej skargi. Niezależnie od tego należy wskazać, iż zaprezentowane stanowisko, że skarga na bezczynność Kierownika Urzędu do Sprawy Kombatantów i Osób Represjonowanych wymaga wyczerpania środków zaskarżenia poprzez uprzednie wniesienie zażalenia w trybie art. 37 K.p.a. do organu wyższego stopnia nie jest trafne. Warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod warunkiem, że środek ten służył stronie. W przypadku bezczynności organu, nad którym nie ma organu wyższego stopnia strona nie ma obowiązku wniesienia zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., przed wniesieniem skargi na bezczynność organu, ponieważ zażalenie to wnosi się do organu wyższego stopnia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.