I SA/Wa 570/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Joanna Skiba Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. sprawy ze skargi W.Z. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Minister Infrastruktury, postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Powiat [...] nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha, KW nr [...] oraz działka nr [...] o powierzchni [...] ha, KW nr [...], położonej obr. [...] gm. [...], zajętej pod drogę powiatową – ul. [...] w K.. W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury wskazał, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), dotyczące stwierdzenia nabycia przez Powiat [...] z mocy prawa własności w/w nieruchomości, zajętej pod drogę publiczną, do czasu ustalenia praw do spadku po zmarłym D.Z., zobowiązując jednocześnie strony postępowania do dostarczenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym oraz adresów jego spadkobierców. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W.Z.. Minister Infrastruktury rozpoznając sprawę wskazał, że zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu za względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, przesądzają przepisy prawa materialnego. Interes prawny wyrażać się powinien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji do konkretnego podmiotu prawa. Możliwość ta powinna istnieć przy tym aktualnie, a nie w przyszłości wywołanej odrębnym zdarzeniem prawnym. Organ drugiej instancji zaznaczył, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie zaś z art. 100 § 1 kpa organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, ma obowiązek wystąpić równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego albo wezwać stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Minister Infrastruktury podkreślił, że w przedmiotowej sprawie organ wojewódzki zawiesił postępowanie z uwagi na konieczność ustalenia spadkobiercy właściciela nieruchomości, który jest stroną niniejszego postępowania i zgodnie z art. 10 kpa winien mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu. Postępowanie dotyczy bowiem sytuacji odnoszącej się do daty 31 grudnia 1998 r. i na tę datę ustala się właściciela lub jego spadkobierców. Ze zgromadzonych akt wynika, że w księgach wieczystych KW nr [...] i nr [...] obejmujących przedmiotową nieruchomość, faktycznie ujawniony jest jako właściciel W.Z., jednakże nieruchomość nabył on na podstawie aktów notarialnych z dnia [...] grudnia 1999 r. i z dnia [...] lipca 2003 r. Zatem nie posiadał praw własności do przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Zdaniem organu drugiej instancji skoro od rozstrzygnięcia sądu w sprawie nabycia praw do spadku po D.Z. zależy ustalenie wszystkich stron postępowania, którym zgodnie z art. 10 § 1 kpa i art. 61 § 4 kpa organ winien zapewnić możliwość czynnego udziału w postępowaniu, to kwestia ustalenia następców prawnych osoby zmarłej stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa będące przesłanką do zawieszenia postępowania w sprawie. Minister Infrastruktury zaznaczył jednocześnie, że z akt nie wynika, aby toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po D.Z. oraz że zawieszenie postępowania ma charakter proceduralny i nie jest równoznaczne z rozstrzygnięciem w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W.Z. wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podniósł, że D.Z., którego prawo do nieruchomości ujawnione było w księgach wieczystych w dacie 31 grudnia 1998 r., zmarł dopiero w 2008 r., a zatem stanowisko Ministra Infrastruktury, co do konieczności ustalenia kręgu spadkobierców lub właściciela nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. jest niesłuszne i nielogiczne. W.Z. zaznaczył, że – w jego ocenie - spełnia on kryteria przyznania odszkodowania określone w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. oraz że jest jedynym spadkobiercą mającym prawo do nieruchomości. Na dzień dzisiejszy nieruchomość nadal stanowi jego własność – od 2002 r. jest on jedynym hipotecznym właścicielem i wnioskodawcą. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zarówno zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2009 r., jak i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] października 2008 r. nie naruszają prawa. W rozpoznawanej sprawie zawieszone zostało postępowanie administracyjne toczące się na skutek wniosku W.Z. z dnia 24 marca 2005 r. o wydanie w trybie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) decyzji stwierdzającej nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Powiat [...] nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...], KW nr [...] oraz nr [...], KW nr [...], obr. [...] gm. [...], zajętej pod drogę publiczną. Organy obu instancji uznały bowiem, że w sprawie konieczne jest ustalenie prawomocnym postanowieniem sądu następców prawnych zmarłego D.Z. - właściciela wskazanej wyżej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Rozstrzygnięcie w trybie powołanego przepisu następuje według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu 31 grudnia 1998 r. Oczywiste zatem jest, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. powinien brać udział podmiot, któremu w dniu 31 grudnia 1998 r. przysługiwał tytuł własności do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną lub też jego następcy prawni. Przy czym zaznaczyć trzeba, że ustalenie następców prawnych zmarłego właściciela nieruchomości może nastąpić w drodze prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 1025 § 2 k.c.). Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem nieruchomości objętej przedmiotowym postępowaniem był D.Z., który zmarł w dniu 24 kwietnia 2008 r. W.Z. nabył zaś przedmiotową nieruchomość na mocy stosownych aktów notarialnych z dnia [...] grudnia 1999 r., Rep. [...] oraz z dnia [...] lipca 2003 r., Rep. [...]. Oczywiste zatem jest, że nie był on właścicielem nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. Z akt sprawy wynika ponadto, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie przedstawiono prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym D.Z.. Słusznie zatem organy orzekające uznały, że zaistniała przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, uzasadniająca zawieszenie postępowania toczącego się w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, do czasu przedłożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po D.Z. - właścicielu nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Brak powyższego dokumentu uniemożliwia wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie wniosku W.Z. o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], [...] oraz [...], położonej obr. [...] gm. [...], zajętej pod drogę publiczną. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarga jest bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.