VI SA/Wa 1132/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. sprawy ze skargi W. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę U A S A D N I E N I E Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., po rozpoznaniu zażalenia W. z siedzibą w W. (dalej W.), od postanowienia Prezydenta m. W. z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie odmowy podjęcia postępowania wszczętego wnioskiem W. z dnia [...] czerwca 2008 r. w kwestii wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie przy ul. S. w W., zawieszonego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r., na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem organ I instancji - po rozpoznaniu wniosku W. z dnia [...] lutego 2009 r. orzekł o odmowie podjęcia postępowania wszczętego wnioskiem w/w z dnia [...] czerwca 2008 r. w kwestii wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie przy ul. S. w W., zawieszonego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, iż postępowanie sądowe o zobowiązanie m. W. do złożenia oświadczenia woli w trybie art. 64 k.c. o ustanowienie na rzecz W. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. S., stanowiącej działkę numer [...] z obrębu [...] o powierzchni 1.863 m kw. oraz o przeniesieniu nieodpłatnie na rzecz W. własności zabudowań na w/w działce nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone po wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] I Wydziału Cywilnego z dnia [...] stycznia 2009 r., sygn. akt [...], który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...]. Powyższe postanowienie zostało doręczone W. w dniu [...] lutego 2009 r. W dniu [...] lutego do organu I instancji wpłynęło zażalenie W. kwestionujące postanowienie z dnia [...] lutego 2009 r. Skarżąca zarzuca w/w postanowieniu: 1. naruszenie prawa materialnego, zwłaszcza art. 252 k.c. polegające na niezasadnym uznaniu, iż skarżąca nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości przy ul. S. podczas gdy "występują w sprawie niekwestionowane przez Sąd Okręgowy w [...] okoliczności, że W. realizuje prawo użytkowania, ponieważ spełnia przesłanki do powyższego ograniczonego prawa rzeczowego; 2. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 6-9, 16, 75,77 § 1, 80,101 § 3 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a., które polegało na: naruszeniu podstawowych zasad K.p.a., a to: praworządności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania do pracy organów administracji oraz udzielania informacji prawnej, a także trwałości decyzji administracyjnych, nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, nieuwzględnieniem faktów, że W. użytkuje przedmiotową nieruchomość i opłaca należne podatki od nieruchomości, niewydanie postanowienia z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego sprawy, błędnym pouczeniu skarżącej, że nie przysługuje jej w niniejszej sprawie zażalenie, lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które nie ustosunkowuje się do okoliczności podawanych przez skarżącą we wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. SKO w [...] stwierdziło, że ustanie przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania rodzi obowiązek organu administracji jego podjęcia. Organ więc z urzędu obowiązany jest do sprawdzenia, czy nie ustały przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. Również strona może żądać po ustaniu przyczyn zawieszenia postępowania jego podjęcia. O podjęciu zawieszonego postępowania organ administracji orzeka w formie postanowienia. W przypadku, gdy z żądaniem podjęcia zawieszonego postępowania wystąpi strona, organ jeżeli ustali, iż przyczyny zawieszenia postępowania nie ustały, wydaje postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, dlatego też organ I instancji zaskarżonym postanowieniem - po rozpoznaniu wniosku W. - orzekł o odmowie podjęcia postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Organ I instancji wskazał w motywach orzeczenia, iż nadal nie zostało prawomocnie zakończone postępowanie sądowe z powództwa W. o zobowiązanie m. W. do złożenia oświadczenia woli w trybie art. 64 k.c. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. S. nr [...], stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 1.863 m kw. oraz o przeniesienie nieodpłatnie na rzecz W. własności zabudowań na w/w gruncie. Sąd Apelacyjny w [...] w wyroku z dnia [...] stycznia 2009 r., sygn. akt [...], którym uchylił wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...], i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpatrzenia, wskazał jakie kwestie powinny zostać wyjaśnione "w dalszym postępowaniu sądowym", aby możliwe było przesądzenie czy roszczenie W. o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania gruntu przy ul. S. nr [...] w W., o powierzchni 1.200 m kw. albo 1.200 m kw. plus 652 m kw. jest zasadne i na jakich "warunkach" może być zrealizowane. Sąd Apelacyjny zwrócił uwagę, iż rozpoznając ponownie sprawę Sąd Okręgowy w pierwszej kolejności powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność dopuszczalności podziału nieruchomości przy ul. S. na dwie działki o powierzchni 1.200 mkw. i 652 m2. W tym celu niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z mapy, na której taki podział zostanie przez geodetę uprawnionego zaprojektowany. Sąd podkreślił też, że podobny podział działki został już zaplanowany, a mapa została przedstawiona przez m. W., jednakże dotyczyła ona nieaktualnego stanu prawnego nieruchomości, albowiem już po sporządzeniu mapy powierzchnia nieruchomości uległa zmianie wobec przeznaczenia jej części (11 m kw.) na drogę. Inicjatywa dowodowa w tym zakresie, zgodnie z regułą wyrażoną w art. 6 k.c. należy do W., jednakże sąd I instancji winien rozważyć ewentualnie skorzystanie z uprawnienia wynikającego z treści art. 232 zdanie drugie k.p.c. Nie można także wykluczyć, iż podział działki nr [...] poprzez wydzielenie działki o powierzchni 1.200 m kw. nie będzie możliwy, co skutkować będzie rozstrzygnięcie sporu już na tym etapie postępowania sądowego. Sąd Apelacyjny podkreślił też, że w przypadku, gdy wydzielenie działki o powierzchni 1.200 m2 będzie dopuszczalne, niezbędne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność wartości prawa użytkowania wieczystego wydzielonej działki w celu ustalenia wysokości opłat rocznych, przy czym kwestia ta nie może być podstawą nieuwzględnienia powództwa. Sąd wskazał także, iż w sprawie niezbędne jest również przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność wartości budynku posadowionego na gruncie oraz wartości nakładów poczynionych przez W., czy nakłady na budynek zostały dokonane ze środków finansowych W., czy też z innych środków. Ta ostatnia kwestia istotna jest jedynie dla rozstrzygnięcia czy przeniesienie własności budynków na rzecz W. nastąpi odpłatnie czy nieodpłatnie lub w jakiej części. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w omówionym zakresie, przy czym ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na powódce (tj. W.), stosownie do treści art. 6 k.c. i dokonaniu ustaleń niezbędnych dla rozstrzygnięcia sporu, Sąd I instancji rozstrzygnie o żądaniu pozwu (W.), mając na uwadze przedstawione wyżej zalecenia. Z powyższego wyroku, jak też materiału dowodowego zawartego w aktach (nadesłanych razem z zażaleniem) wynika, iż postępowanie cywilne dot. nieruchomości przy ul. S. w W. nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone poprzez wydanie wyroku sądowego w przedmiotowej sprawie, zatem zasadnie przyjął organ I instancji, iż nie ustały jeszcze przyczyny uzasadniające podjęcie postępowania zawieszonego z urzędu postanowieniem z dnia [...].08.2008 r. Wynik postępowania sądowego przesądzi kwestię czy W. będzie posiadała tytuł prawny do gruntu nieruchomości przy ul. S. nr [...] w W., jak też do budynku znajdującego się na działce. W chwili obecnej W. nadal nie jest w stanie przedstawić takich dokumentów. A skoro tak, to zdaniem SKO, zaskarżonemu postanowieniu organu I instancji z dnia [...] lutego 2009 r. nie można zarzucić naruszenia prawa, w tym przepisów prawnych wymienionych w zażaleniu skarżącej. Jedyną wadą postanowienia z dnia [...] lutego 2009 r. jest błędne pouczenie strony o prawie wniesienia zażalenia. Błąd ten nie miał jednak wpływu na wynik postępowania, zaś strona wniosła zażalenie w terminie. Gdyby okazało się, że zażalenie zostało złożone po terminie, istniałaby możliwość przywrócenia terminu do jego wniesienia. Skargę na postanowienie SKO w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta m. W. z dnia [...] lutego 2009 r., odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w placówce skarżącej przy ul. S. w W. , wniosła W. Zaskarżając w całości powyższe postanowienie W. oparła skargę na zarzutach : I. obrazy prawa materialnego a to art. 252 k.c., polegającej na nieuwzględnieniu zażalenia z powodu niesłusznego przyjęcia, że nie zachodzą przesłanki materialnoprawne do wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu w placówce handlowej prowadzonej przez skarżącą podczas, gdy brak jest podstaw prawnych do takiego stanowiska przez SKO ; II. obrazy przepisów postępowania, w szczególności art. 6-9, 16, 75, 77 § 1, 80, 97, a także art. 107 § 1 i 3 K.p.a. polegającej na : 1. naruszeniu podstawowych zasad K.p.a. a zwłaszcza praworządności, prawdy materialnej, pogłębienia zaufania do pracy organów administracji a także trwałości decyzji administracyjnych; 2. nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego sprawy poprzez nieuwzględnienie faktu użytkowania nieruchomości przez skarżącą co jest wystarczającą przesłanką spełnienia wymogu tytułu prawnego do nieruchomości i lokalu w którym jest prowadzona działalność handlowa a tym samym kontynuowania postępowania zmierzającego do wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, ponieważ nie istnieje zagadnienie wstępne od którego zależy załatwienie sprawy, 3. nieuwzględnieniu przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia całokształtu materiału dowodowego sprawy, 4. nieprawidłowym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i pominięciu ustosunkowania się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy . W ocenie W., słuszność zarzutów skargi wynika z tego, że Kolegium nie uwzględniło, że w warunkach użytkowania nieruchomości przez W. w poprzednich latach prowadziła ona sprzedaż alkoholu w przedmiotowym sklepie na mocy stosownego zezwolenia na taką działalność. Z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. wynika niewątpliwie, że roszczenie skarżącej o ustanowienie na jej rzecz użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości jest oczywiście uzasadnione. Wynika z tego ponad wszelką wątpliwość, że podstawą takiego wniosku Sądu Apelacyjnego jest uznanie, że: - skarżąca posiada prawo użytkowania nieruchomości oraz, że - spełnia przesłanki z art. 204 ugn do uwzględnienia jej roszczenia. W zaskarżonym postanowieniu SKO w [...] zakwestionowało w istocie powyższe przesłanki, nie ustosunkowując się do powyższych okoliczności. W rezultacie takiego stanowiska oraz nieprawidłowego w konsekwencji ustalenia stanu faktycznego SKO w [...] stwierdziło brak przesłanek do zakończenia postępowania decyzją zgodną z wnioskami W., co skarżąca kwestionuje i wnosi jak w zażaleniu, którego intencje zostały w jego treści wystarczająco przedstawione. Skarżąca popiera w całości pozostałe argumenty zawarte w jej zażaleniu na decyzję Prezydenta m. W. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie. SKO w [...] po zapoznaniu się z argumentami skargi W. nie znalazło podstaw prawnych do weryfikacji zaskarżonych orzeczeń i nadal podtrzymało własne stanowisko w przedmiotowej sprawie, gdyż nie ustały przyczyny, które spowodowały konieczność zawieszenia przez organ I instancji postępowania administracyjnego, wszczętego wnioskiem skarżącej z dnia [...] czerwca 2008 r. Od daty wydania orzeczenia przez SKO w sprawie nie zaszły żadne okoliczności, które organ powinien brać pod uwagę z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie SKO w [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta m. W. z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie odmowy podjęcia postępowania wszczętego wnioskiem W. z dnia [...] czerwca 2008 r. w kwestii wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie przy ul. S. w W., zawieszonego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Postanowieniem Prezydenta m. W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawieszono postępowanie wszczęte na wniosek W. z dnia [...] czerwca 2008 r. w kwestii wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie przy ul. S. w W. W uzasadnieniu stwierdzono, że postępowanie zostało zawieszone w związku z nie dołączeniem do wniosku tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, a także wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...], oddalającym powództwo W. przeciwko m. W. o zobowiązanie do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do w/w nieruchomości oraz złożonej przez W. apelacji. Postanowieniem Prezydenta m. W. z dnia [...] lutego 2009 r., wydanym na podstawie m.in. art. 97 § 2 K.p.a. w wyniku rozpatrzenia zażalenia W. na powyższe postanowienie, odmówiono podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie przy ul. S. w W., prowadzonym przez W. W uzasadnieniu w/w postanowienia wskazano, że Sąd Apelacyjny w [...] w wyroku z dnia [...] stycznia 2009 r., sygn. akt [...], uchylił wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...], ale równocześnie przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpatrzenia, wskazując przy tym jakie kwestie powinny zostać wyjaśnione "w dalszym postępowaniu sądowym", aby możliwe było przesądzenie czy roszczenie W. o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania gruntu przy ul. S. nr [...] w W. jest zasadne. W związku z tym uznano, że stan prawny sprawy pozostał nie zmieniony w stosunku do istniejącego przed wyżej powołanym wyrokiem. SKO w [...] utrzymało powyższe postanowienie Prezydenta m. W. w mocy przytaczając powołane wyżej uzasadnienie. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473, z późn. zm.) sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy (ust. 2), przy czym do wniosku należy dołączyć szereg dokumentów, w tym m.in. dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych (ust. 6 pkt 2). Niewątpliwie zatem w sytuacji W. tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu mającego stanowić punkt sprzedaży napojów alkoholowych jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., przy czym zgodnie z § 2 tego przepisu właściwy organ administracji publicznej może (i powinien) podjąć zawieszone postępowanie gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie. W rozpatrywanej sytuacji przyczyny uzasadniające postępowanie w sprawie nie ustąpiły, stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości nie wyjaśniono, wymaga to jeszcze wielu działań prawnych, i dlatego zaskarżone postanowienie SKO w [...] należy uznać za prawidłowe, tzn. zgodne z prawem. Podniesione przez W. zarzuty wobec zaskarżonej decyzji nie zasługują na uwzględnienie. Sąd w szczególności nie rozumie w jaki sposób w sprawie administracyjnej miałoby dojść do naruszenia prawa materialnego, przez które skarżąca rozumie art. 252 K.c. dotyczący użytkowania rzeczy (w rozpatrywanym przypadku – nieruchomości) – i to przy wykazaniu jednoznacznie w zaskarżonym postanowieniu SKO w [...], że nieznane są nawet granice przedmiotowej działki, a zatem nie ma jeszcze ewentualnego przedmiotu użytkowania. Sąd przypomina nadto, że zgodnie z treścią art. 11 p.p.s.a. tylko ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy stanowisko SKO w [...], opierającego się na powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyrokach sądów cywilnych, zasługuje w całości na aprobatę. Sąd nie podziela również podniesionego przez skarżącą W. zarzutu obrazy przepisów postępowania, w szczególności art. 6-9, 16, 75, 77 § 1, 80, 97, a także art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W ocenie Sądu, w przedmiotowym postępowaniu, którego przedmiotem była ocena przesłanek podjęcia postępowania zawieszonego z urzędu, w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie przy ul. S. w W., prowadzonym przez W., nie doszło do naruszenia podstawowych zasad K.p.a. a zwłaszcza zasady praworządności, prawdy materialnej, pogłębienia zaufania do pracy organów administracji, a także trwałości decyzji administracyjnych. Organy rozpatrujące sprawę prawidłowo ustaliły również jej stan faktyczny, dochodząc do trafnych wniosków, iż W. nie ma ciągle prawa do nieruchomości, umożliwiającej jej złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Alkohol nie jest zwykłym towarem, i fakt, że w przedmiotowym lokalu ma miejsce sprzedaż innych towarów nie oznacza jeszcze, że lokal ten spełnia warunki do uzyskania zgody na sprzedaż alkoholu, przewidziane w art. 18 ust. 6 pkt 1 powołanej wyżej ustawy. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie SKO w [...] zostało uzasadnione prawidłowo, zgodnie z zasadami przyjętymi w art. 107 § 3 K.p.a., z właściwym przedstawieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy. Ponadto oceniając zaskarżone postanowienie Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.