VII SA/Wa 935/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. sprawy ze skargi M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. kwotę 1500 zł (tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] ([...]), działając na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 55 pkt 2, art. 59f ust. 1 i art. 59g ust. 1-3 oraz art. 83 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zw. dalej Prawem budowanym, oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej kpa, wymierzył M. karę w wysokości 50.000 zł, za użytkowanie bez pozwolenia budynku mieszkalno-usługowego "R." położonego przy ul. [...] w W. (dz.[...]). W uzasadnieniu organ wskazał, że kontrola przeprowadzona w dniu 16 czerwca 2008r. wykazała, że w części mieszkalnej budynek jest użytkowany. Budowa nie została jednak zakończona, a inwestor nie złożył wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Organ wymierzył zatem karę w wysokości, określonej w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego. W wyniku rozpatrzenia zażalenia inwestora [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] (nr[...]) -utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podzielając argumentację faktyczną i prawną przedstawioną w uzasadnieniu postanowienia organu powiatowego. Organ odwoławczy dodał, że w ustalonych okolicznościach obowiązkiem organu powiatowego było zastosowanie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego oraz wskazał, że podstawą wymierzenia kary było stwierdzenie nielegalnego użytkowania przedmiotowego budynku podczas wizji przeprowadzonej w dniu 16 czerwca 2008r. Obowiązek zapłaty kary powstał zatem z chwilą doręczenia postanowienia, a nie z chwilą zaistnienia określonej okoliczności. Podstawa wymierzenia kary nie uległa więc przedawnieniu, jak zarzucono w zażaleniu. Organ podniósł, że przepis art. 57 Prawa budowlanego adresowany jest do inwestora, tym samym brak zgody inwestora na zamieszkanie lokatorów w ww. obiekcie nie wpływa na zasadność nałożenia kary. Inwestor jest bowiem zobowiązany spełnić ustawowe obowiązki i zarządzać prowadzoną inwestycją zgodnie z prawem. Skargę na to postanowienie złożyło M. w W., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie : a) art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59g ust. 1 i 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 68 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa poprzez niewłaściwe ich zastosowanie tj. wymierzenie kary, podczas gdy podstawa jej wymierzenia uległa przedawnieniu oraz b) błędu w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na wynik postępowania poprzez przyjęcie, iż organ powiatowy dopiero w wyniku kontroli w dniu 16 czerwca 2008r. stwierdził użytkowanie ww. budynku w części mieszkalnej, podczas gdy wiedzę o tym stanie rzeczy posiadał już wcześniej z uwagi na liczne skargi mieszkańców. Skarżąca powołując się na treść art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej podniosła, że zobowiązanie do zapłaty kary wymienionej w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, nie powstaje jeśli postanowienie wymierzające tą karę zostało doręczone po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym inwestor przystąpił do nielegalnego użytkowania obiektu. W niniejszej sprawie był to rok 2001. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydano z naruszeniem art. 59 g ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. -Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), dalej zw. Ordynacją podatkową. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...], którym organ ten wymierzył M. karę w wysokości 50.000 zł, za nielegalne użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego "R." położonego przy ul. [...] w W. Podstawę prawną kwestionowanych rozstrzygnięć stanowił art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f Prawa budowlanego, który przewiduje sankcję za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55 ww. ustawy. W przepisie art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego podano sposób wyliczenia kary, natomiast w art. 59 g ust. 5 ww. ustawy wskazano, że do kar (...) stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. W związku z treścią art. 59 g ust. 5 Prawa budowlanego wskazać trzeba, że zgodnie z zawartym w dziale III Ordynacji podatkowej art. 68 § 1 zobowiązanie podatkowe - o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 - nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Natomiast stosownie do art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Zdaniem Sądu, zastosowanie przepisu art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej na gruncie Prawa budowlanego oznacza, że postanowienie o wymierzeniu kary za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części winno być doręczone inwestorowi w ciągu 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Innymi słowy, obowiązek uiszczenia kary za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego nie powstanie, jeżeli postanowienie o nałożeniu kary zostanie doręczone po upływie trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym doszło do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym, skoro obowiązek zapłacenia kary wymienionej w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego powstaje z dniem prawidłowego doręczenia postanowienia ustalającego wysokość tej kary i tylko w okresie wskazanym w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, to rzeczą organów nadzoru budowlanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie ustalenie, czy postanowienie wymierzające ww. karę zostało dręczone skarżącej w okresie" trzech lat od faktycznego, samowolnego przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ppsa ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na postawie art. 200 ww. ustawy.