I OSK 1669/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia WSA del. Jacek Fronczyk Protokolant Anna Pośpiech - Kłak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 940/09 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 940/09, po rozpoznaniu skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], stwierdził, Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz W.G. zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 1952 r. nr [...] odmówiono dawnemu właścicielowi – T. Ś. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonego przy ul. [...] nr hip. [...] oraz stwierdzono, że wszystkie budynki znajdujące się na tym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z [...] października 1952 r. nr [...] utrzymało w mocy orzeczenie administracyjne z [...] sierpnia 1952 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 1978 r. nr [...] Naczelnik Dzielnicy Warszawa Mokotów orzekł o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. Aktem notarialnym z dnia [...] marca 1979 r. B. B. i T. B. nabyli od Skarbu Państwa prawo własności tego lokalu wraz z udziałem stanowiącym 0,073 części budynku i urządzeń służących do wspólnego użytku oraz prawo użytkowania wieczystego 0,073 części działki. T. B. zmarł w dniu [...] maja 1988 r., a spadek po nim nabyli w częściach równych żona, B. B. i syn K. B. (postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa z dnia 30 maja 1998 r., sygn. INS 750/88). Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] stwierdził, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1952 r. w określonej w aktach notarialnych części dotyczącej sprzedanych lokali nr [...] w budynku przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku oraz gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali, została wydana z naruszeniem prawa, zaś w pozostałej części stwierdził jej nieważność. Następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] października 1997 r. nr [...] uchylił orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 1952 r. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Burmistrz Gminy Warszawa Centrum decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] ustanowił na rzecz W.G. , następczyni prawnej dawnego właściciela, użytkowanie wieczyste do udziału wynoszącego 0,295 części gruntu o pow. 435 m2, oznaczonego jako dz. ew. nr [...] oraz do analogicznej części budynku, w którym sprzedanych zostało 10 spośród 17 lokali mieszkalnych. W dniu [...] lipca 2006 r. W.G. złożyła wniosek o stwierdzenie, że decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] stycznia 1978 r. nr [...], orzekająca o sprzedaży B. B. i T. B. lokalu nr 10 w budynku przy ul. Opoczyńskiej 2 w Warszawie, została wydana z naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z [...] lipca 2007 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu nr [...], a decyzją z [...] października 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z [...] lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt I S.A./Wa 2003/07 uchylił obydwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Sąd wskazał, że T. B., do którego kierowane były decyzje Kolegium zmarł w dniu [...] maja 1988 r., a jego spadkobiercami zostali żona B. B. i syn K. B., a skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Ponadto Sąd zauważył, że w aktach administracyjnych przesłanych do Sądu nie było wniosku W.G. wszczynającego postępowanie i Kolegium zaniechało poinformowania stron o zakończeniu postępowania dowodowego. Sąd stwierdził też, że organ orzekając merytorycznie, założył niejako a priori, iż w sytuacji gdy uznano, że decyzja o odmowie przyznania byłemu właścicielowi nieruchomości warszawskiej własności czasowej, w trybie art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, została - w części dotyczącej poszczególnych lokali - wydana z naruszeniem prawa, to nie jest możliwe ustalenie, że decyzje o sprzedaży lokali dotychczasowym ich najemcom, które poprzedziły zawarcie stosownych umów notarialnych, zostały wydane z naruszeniem prawa. Sąd wskazał, że szczególnego rozważenia, w kontekście nowej linii orzeczniczej, wymagałoby zagadnienie, czy w realiach tej sprawy nie byłoby jednak możliwe przyjęcie, że decyzja o sprzedaży lokalu rażąco naruszała prawo, co - ze względu na ochronę przewidzianą rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych - mogło skutkować przyjęciem, że decyzja o sprzedaży lokalu została wydana z naruszeniem prawa - tak jak wnosiła skarżąca. Decyzja o sprzedaży lokalu wydana została w sytuacji, gdy decyzja o odmowie przyznania własności czasowej w całości rażąco naruszała prawo, a zatem nabycie własności budynku, w którym mieści się powyższy lokal, przez Skarb Państwa nie było w pełni prawidłowe. W dniu [...] lutego 2009 r. B. B. dołączyła do akt sprawy postanowienie o ustaleniu praw do spadku po zmarłym mężu T. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z [...] lutego 2009 r. nr [...] orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] stycznia 1978 r. o sprzedaży lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało się na przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu są dla Kolegium wiążące. Sąd zobowiązał Kolegium przede wszystkim do wnikliwego rozważenia argumentów wnioskodawczyni, zbadania czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego, tj. czy jej wydanie nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa lub czy zaszły inne okoliczności wskazane w art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium uznało, że pełne przywrócenie stanu prawnego nastąpiło jedynie w odniesieniu do części nieruchomości - tej części, która dotyczy niesprzedanych lokali. Decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 8 listopada 1996 r. nie dokonała natomiast pełnego przywrócenia stanu prawnego sprzed dnia [...] sierpnia 1952 r. w odniesieniu do tej części nieruchomości, która obejmuje sprzedane lokale. W odniesieniu do części nieruchomości, obejmującej sprzedane lokale decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1952 r., choć pozbawiona domniemania legalności, pozostała w obrocie prawnym, zatem nie nastąpiło naruszenie prawa przy sprzedaży lokalu mieszkalnego, bowiem Skarb Państwa w dacie wydawania kwestionowanej decyzji władny był dysponować nieruchomością. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. Kolegium uznało, iż w sprawie zachodzi przesłanka z art. 158 § 2 k.p.a. przemawiająca za odmową stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia 22 stycznia 1978 r. W analizowanej sprawie Kolegium wnikliwie rozważyło argumenty strony. Podstawowym problemem w sprawie jest kwestia, czy skutek prawny decyzji dekretowej, którą organ uznał za wydaną z naruszeniem prawa jest taki sam, jak decyzji, której nieważność stwierdzono. Decyzją organu nadzoru stwierdzono nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej jedynie w części obejmującej niesprzedane lokale, natomiast w części obejmującej lokale sprzedane na podstawie decyzji poprzedzających zawarte następnie akty notarialne, orzeczono o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa. Skarb Państwa, który w roku 1978 r. był właścicielem gruntu przy ul. [...], mógł gruntem tym dysponować, a także mógł dysponować budynkiem, ponieważ w 1996 r. odmowna decyzja dekretowa została tylko w części unieważniona, a w części uznana za naruszającą prawo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że skutek ex tunc obejmuje w tym przypadku jedynie tę część nieruchomości, co do której orzeczono o stwierdzeniu nieważności decyzji. W pozostałej części skutek ten nie nastąpił, bowiem decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej, choć obarczona wadą, to pozostaje nadal w obrocie prawnym. Skutki prawne, jakie wywołała decyzja odmawiająca przyznania prawa własności czasowej w części, w której nie stwierdzono jej nieważności, nie zostały usunięte. Nie jest zatem uzasadnione twierdzenie, że późniejsza decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z [...] stycznia 1978 r. o sprzedaży lokalu nr [...] była wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, a działanie tego organu jako rozporządzenie cudzą nieruchomością było bezprawne. Przeciwnie, Skarb Państwa jako właściciel władny był rozporządzać tym przedmiotem z wyłączeniem innych osób (art. 140 k.c.). W konkluzji Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] stycznia 1978 r. orzekającej o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W.G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2009 r. i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2009 r. Skarżąca zarzuciła wydanym decyzjom: – błędną wykładnię art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że wydanie decyzji nadzorczej stwierdzającej, że decyzja o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej, wydana została z naruszeniem prawa - nie wywołała skutku ex tunc (tak jak decyzja nieważnościowa), podczas gdy z celu i brzmienia tych przepisów wprost wynika, że również w tym przypadku decyzja nadzorcza ma skutek ex tunc, a odmowa stwierdzenia nieważności jest efektem dopiero późniejszych zdarzeń, tj. zawarcia notarialnej umowy sprzedaży mieszkania i wpisów do ksiąg wieczystych, która to okoliczność miała miejsce już po wydaniu decyzji lokalowej objętej niniejszym postępowaniem nadzorczym, tj. po dniu [...] stycznia 1978 r. W dniu wydania decyzji lokalowej decyzja ta obarczona była wadą rażącego naruszenia prawa (budynek był bowiem własnością prywatną a nie Skarbu Państwa), a nieodwracalność skutków prawnych powstała już po wydaniu tej decyzji - z chwilą zawarcia notarialnej umowy sprzedaży; – naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. polegające na zaniechaniu powiadomienia przez organ administracji stron postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym; – naruszenie art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na zaniechaniu powiadomienia przez organ stron postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, pomimo wyraźnego wskazania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt I S.A./Wa 2003/07; – naruszenie art. 153 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu przez organ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2008 r., nakazujących Kolegium dokonanie wszechstronnej analizy "czy w realiach tej sprawy nie byłoby jednak możliwe przyjęcie, że decyzja o sprzedaży lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W., rażąco narusza prawo, co (...) mogłoby skutkować przyjęciem, że decyzja o sprzedaży lokalu została wydana z naruszeniem prawa - tak, jak o to wnosiła skarżąca" i ograniczenie się do powtórzenia wcześniejszej argumentacji abstrahującej od oceny wyrażonej przez WSA, a w konsekwencji wydanie decyzji sprzecznej z oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w wyroku uchylającym poprzednie decyzje organu; – błędną wykładnię art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] stycznia 1978 r. nie jest obarczona wadą prawną mogącą stanowić przesłankę stwierdzenia jej nieważności, podczas gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), bowiem Naczelnik zezwalając osobom fizycznym na nabycie lokalu nr [...] dopuścił się rozporządzenia cudzą własnością, gdyż Skarb Państwa nie był właścicielem wspomnianego lokalu, nie było zatem jakichkolwiek podstaw prawnych do wystawienia lokalu na sprzedaż dotychczasowym najemcom; – błędną wykładnię art. 156 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w sytuacji gdy zostało stwierdzone, że decyzja o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej, w odniesieniu do sprzedanych lokali, wydana została z naruszeniem prawa, a w pozostałym zakresie stwierdzono jej nieważność - niemożliwe jest stwierdzenie, iż decyzja o sprzedaży lokalu została wydana z rażącym naruszeniem prawa, lecz z uwagi na chroniącą działających w dobrej wierze nabywców rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 157 k.p.a. w związku z art. 158 k.p.a.), podczas gdy NSA w uchwale z dnia 9 listopada 1998 r. sygn. OPK 4/98 wyraźnie potwierdził taką możliwość; – naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1974 r. - prawo lokalowe poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i całkowicie błędne uznanie, iż możliwe było wyodrębnienie i sprzedaż lokali w przedmiotowym budynku, podczas gdy w wyniku stwierdzenia (w części) nieważności decyzji odmawiającej dawnemu właścicielowi przyznania prawa do gruntu przy ul. [...] ze skutkiem ex tunc, przedmiotowy budynek nie był wyłączną własnością Skarbu Państwa czy gminy, lecz współwłasnością i w związku z tym Naczelnik Dzielnicy Warszawa Mokotów nie miał podstaw do wyodrębnienia i sprzedaży lokalu nr [...] w tym budynku, którego współwłaścicielką była dawna właścicielka; – naruszenie § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie sprzedaży przez państwo budynków z równoczesnym oddawaniem działek w użytkowanie wieczyste poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż skarżącej nie przysługiwało pierwszeństwo nabycia lokalu, podczas gdy jako dawna właścicielka miała prawo ubiegać się o nabycie przedmiotowego lokalu z wyłączeniem innych osób; – naruszenie innych przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 8, 12, 77 i 80 k.p.a. poprzez pominięcie dla oceny legalności decyzji o sprzedaży z [...] stycznia 1978 r. okoliczności stanu faktycznego sprawy; – naruszenie przepisu art. 77 Konstytucji RP poprzez odmowę stwierdzenia nieważności bezprawnej decyzji i tym samym próbę zamknięcia wnioskodawczyni drogi do dochodzenia uzasadnionych, podczas gdy art. 77 ust. 1 Konstytucji RP wprost stanowi, iż każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 lutego 2009 r., nr KOC/1998/Go/08, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Sąd pierwszej instancji za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., bowiem z akt sprawy wynika, że strony postępowania nie zostały powiadomione o możliwości zapoznania z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, na co zwrócił już wcześniej uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. i co było jedną z okoliczności uzasadniających uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 października 2007 r. i z 23 lipca 2007. Sąd podkreślił, że niewykonanie powyższych wytycznych przez organ musi skutkować uznaniem, że zaskarżone decyzje naruszają również ostatnio powołany przepis i skarga w tym zakresie jest uzasadniona. W dalszej części uzasadnienia podkreślono również, że w zaskarżonych decyzjach brak jest analizy, czy w niniejszej sprawie nie zachodziły pozytywne przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Było to kolejne wskazanie Sądu co do dalszego postępowania, które nie zostało wykonane, a co Sąd rozpoznający tę sprawę zauważa z urzędu, które to uprawnienie daje mu przepis art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do ustalania przesłanek nieważności za organ, bowiem kontroluje działania administracji w tym zakresie i nie może zastępować organu. Z zaskarżonych decyzji nie wynika żeby organ rozważał wszystkie okoliczności sprawy w kontekście istnienia wad decyzji o sprzedaży lokalu określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił natomiast zarzutu skargi, że doszło do naruszenia art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem organ nie zastosował się do wyrażonej w wyroku oceny prawnej. W ocenie Sądu rozpoznającego ponownie sprawę w wyroku z dnia 28 lutego 2008 r. nie została wyrażona ocena prawna, jaką przypisuje jej skarga. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreślono, że Sąd uchylający decyzje SKO ocenił, że odmowa stwierdzania nieważności decyzji o sprzedaży lokalu dokonana została bez szczegółowego i wszechstronnego rozważenia i w związku z tym konieczne jest ponowna analiza w tym zakresie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku ocena Sądu, że SKO nie odniosło się w sposób dostateczny do zasadniczego w sprawie problemu, a ponadto nie dokonało oceny przedstawionych przez stronę argumentów nie jest oceną prawną w rozumieniu art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzenie nieważności decyzji usuwa taką decyzję z obrotu prawnego i nie tylko przywraca stan poprzedni, ale również znosi jej skutki. Natomiast stwierdzenie w trybie art. 158 § 2 k.p.a., że decyzja została wydana z naruszeniem prawa oznacza, że decyzja, chociaż wadliwa, pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne. Poprzez stwierdzenie, że decyzja o odmowie przyznania własności czasowej w części dotyczącej przedmiotowego lokalu została wydana z naruszeniem prawa, nie nastąpiło zniesienie tych skutków. Skarb Państwa pozostawał właścicielem gruntu i przedmiotowego lokalu do czasu jego sprzedaży. Fakt, że wadliwa decyzja pozostaje w obrocie prawnym, a Skarb Państwa wadliwie stał się właścicielem przedmiotowego lokalu, sam w sobie nie powoduje, że decyzja o sprzedaży lokalu rażąco narusza prawo. Jednakże nie oznacza to, że decyzja o sprzedaży lokalu nie narusza innych przepisów, które miały zastosowanie przy jej wydaniu. Sąd pierwszej instancji uznał dalej, że zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec rozporządzenia przy sprzedaży lokalu nr 10 cudzą własnością nie jest zasadny. Należy przede wszystkim zauważyć, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji dekretowej w części niesprzedanych lokali i wydanie decyzji z naruszeniem prawa w części dotyczącej lokali, które zostały zbyte ich najemcom, mają różny charakter. Stwierdzenie nieważności decyzji (orzeczenia) oznacza skutek ex tunc. Takiego skutku nie ma decyzja o uznaniu kwestionowanej decyzji za wydaną z naruszeniem prawa. Tę różnicę - pomiędzy stwierdzeniem nieważności a wydaniem decyzji z naruszeniem prawa - przewiduje art. 156 § 2 k.p.a., który stanowi m.in., że nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Z art. 158 § 2 k.p.a. wynika zaś, że jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 § 2 k.p.a., organ ograniczy się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, że przywrócenie stanu prawnego nastąpiło jedynie w odniesieniu do części nieruchomości, tej która dotyczy niesprzedanych lokali oraz przynależnych im praw do gruntu. Skoro w przedstawionym wyżej zakresie nie została stwierdzona nieważność decyzji dekretowej z dnia [...] sierpnia 1952 r., to w tej części wskazana decyzja pozostaje w obrocie prawnym. Nieuprawnione jest więc stwierdzenie, że sprzedaż lokalu stanowiła rozporządzenie cudzą rzeczą i że decyzja z [...] stycznia 1978 r. z tego powodu rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji brak było też podstaw do stwierdzenia z podanej przyczyny na podstawie art. 158 § 2 w związku z art. 156 § 2 k.p.a. wydania decyzji o sprzedaży lokalu z naruszeniem prawa. Ograniczenie się w decyzji nadzorczej w odniesieniu do lokalu nr [...] do stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa powoduje, że jej skutek nie został cofnięty i Skarb Państwa pozostał nadal we wskazanym zakresie właścicielem nieruchomości i był uprawniony jako właściciel do rozporządzania nią. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła W.G. zaskarżając wskazany powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, a to: I. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. poprzez błędne uzasadnienie wyroku i błędne wskazania wytycznych dla organu co do dalszego postępowania przy ponownym rozpatrywaniu sprawy polegające na uwzględnieniu skargi w oparciu o zarzuty inne niż zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. oraz stwierdzeniu, że zarzut ten nie jest zasadny i nie uzasadnia on uchylenia decyzji SKO w Warszawie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, co oznacza, że pod tym kątem organ nie będzie badał ponownie zaskarżonych decyzji, w sytuacji, gdy: 1. orzecznictwo NSA w tego typu sprawach jest już jednolite i odmienne od zaprezentowanego przez WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, 2. zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja lokalowa Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów nr 43/79 z dnia 22 stycznia 1978 roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), albowiem Naczelnik Dzielnicy Warszawa Mokotów zezwalając osobom fizycznym na nabycie lokalu nr [...] dopuścił się rozporządzenia cudzą własnością, gdyż Skarb Państwa nie był właścicielem wspomnianego lokalu, nie było zatem jakichkolwiek podstaw prawnych do wystawiania lokalu na sprzedaż dotychczasowym najemcom; 3. zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. w sytuacji gdy zostało stwierdzone, że decyzja o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej, w odniesieniu do sprzedanych lokali, wydana została z naruszeniem prawa, a w pozostałym zakresie stwierdzono jej nieważność — możliwe jest stwierdzenie, iż decyzja o sprzedaży lokalu została wydana z rażącym naruszeniem prawa, lecz z uwagi na chroniącą działających w dobrej wierze nabywców rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych, wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 157 k.p.a. w zw. z art. 158 k.p.a.); II. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do podniesionych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego tj.: 1. zarzutu naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1974 r. – prawo lokalowe (Dz.U. z 1974 r., nr 14, poz. 84) oraz 2. zarzutu naruszenia § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 maja 1970 r. w sprawie sprzedaży przez Państwo budynków z równoczesnym oddawaniem działek w użytkowanie wieczyste (Dz.U. z 1975 r. poz. 9). Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w części obejmującej uzasadnienie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wyroku skarżąca kasacyjnie podniosła, że brak uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. powoduje, że organ ponownie badając kwestię nieważności ww. decyzji administracyjnej zwolniony jest z obowiązku badania czy przedmiotowa decyzja jest nieważna w oparciu o art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. wobec braku przysługiwania Skarbowi Państwa tytułu własności do przedmiotowego lokalu w chwili wydawania decyzji o jego sprzedaniu na rzecz osób trzecich, co powoduje, iż decyzja ta wydana została bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, a jest to podstawowy zarzut uzasadniający wniosek o stwierdzenie zaskarżonego wyroku WSA w tej materii decyduje o zaistnieniu gravamen po stronie kasatorki uzasadniający niniejszą skargę kasacyjną wniesioną wyłącznie odnośnie uzasadnienia wyroku WSA. Zdaniem autora skargi kasacyjnej kluczowym dla niniejszej sprawy jest ustalenie, czy decyzja nadzorcza (nieważnościowa) wydana na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. (ograniczająca się do stwierdzenia wydania odmownej decyzji dekretowej z naruszeniem prawa) wywołuje skutek ex tunc, czy tez jak błędnie przyjmuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym uzasadnieniu skutek ex tunc ma wyłącznie decyzja wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (stwierdzająca nieważność), a więc czy decyzja w tym zakresie ma charakter deklaratoryjny, czy też konstytutywno – sanacyjny. W skardze kasacyjnej podkreślono również, że skoro organ administracyjny prowadząc postępowanie nadzorcze dotyczące decyzji lokalowej, ma badać tę decyzję na datę jej wydania to nie może budzić wątpliwości, że w takim przypadku obowiązany jest uwzględnić okoliczność, iż w chwili jej wydania tj. 22 stycznia 1978 roku – decyzja lokalowa obarczona była wadą nieważności, a dopiero późniejsze zdarzenie (sprzedaż lokalu w dniu 14 marca 1979 roku i wpis do KW) ma wpływ na stwierdzenie, że została wydana z naruszeniem prawa. W dalszej części skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że decyzja nadzorcza w żadnym razie nie konwalidowała bezprawnego działania organów państwa, które doprowadziły w sposób bezprawny do nacjonalizacji sprzedanych lokali. Zdaniem skarżącej kasacyjnie prowadzi to do oczywistej konkluzji, iż jeżeli bezprawna była decyzja dotycząca nacjonalizacji całego budynku, to również obarczone wadą nieważności były wydane w oparciu o tę decyzję późniejsze decyzje zezwalające na sprzedaż przedmiotowych lokali na rzecz osób trzecich. Wydanie takiej decyzji niewątpliwie zakwalifikować należy jako rażące naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji niewadliwie przyjął, za uzasadniony zarzut skargi naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że strony postępowania nie zostały powiadomione o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a co wskazał już uprzednio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 lutego 2008 roku i co było jedną z okoliczności uzasadniających uchylenie decyzji SKO w Warszawie z dnia [...] października 2007 r. i z [...] lipca 2007 r. Niewadliwie również Sąd wskazał, że w sprawie brak jest analizy, czy w niniejszej sprawie nie zachodziły pozytywne przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Jak trafnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd administracyjny nie posiada kompetencji do ustalania przesłanek nieważności za organ, bowiem kontroluje działania administracji w tym zakresie i nie może zastępować organu. Z zaskarżonych decyzji nie wynika natomiast żeby organ rozważał wszystkie okoliczności sprawy w kontekście istnienia wad decyzji o sprzedaży lokalu określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Odnośnie zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do podniesionych w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzutów naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy prawo lokalowe oraz § 13 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sprzedaży przez Państwo budynków z równoczesnym oddawaniem działek w użytkowanie wieczyste wskazać należy, że zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku, albowiem Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną decyzję wskazał w sposób jednoznaczny, że zarzuty te winny zostać szczegółowo rozpatrzone przez organ administracji publicznej, gdyż sąd administracyjny nie posiada kompetencji do ustalania przesłanek nieważności. Uznać zatem należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do słusznego przekonania, że ww. naruszenia prawa uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2009 r. i poprzedzającej ją decyzji z [...] lutego 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie nie podziela natomiast stanowiska wyrażonego przez Sąd pierwszej instancji, że skoro nie została stwierdzona nieważność decyzji dekretowej z dnia [...] sierpnia 1952 roku w części dotyczącej sprzedanych przez Skarb Państwa lokali, to w tej części decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i nieuprawnione jest stwierdzenie, że sprzedaż lokalu stanowiła rozporządzenie cudzą rzeczą i że decyzja z [...] stycznia 1978 r. z tego powodu rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w konsekwencji brak było podstaw do stwierdzenia na podstawie art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. wydania decyzji o sprzedaży lokalu z naruszeniem prawa. Wskazania wymaga fakt, że organ nadzoru winien był zwrócić uwagę na to, że decyzja o sprzedaży lokalu została wydana w sytuacji, gdy orzeczenia o odmowie przyznania prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej rażąco naruszały prawo, choć w części nie stwierdzono jego nieważności z uwagi na nieodwracalne skutki prawne. Takie rozstrzygnięcie oznacza, że decyzja o odmowie przyznania prawa do gruntu jest nieważna z uwagi na rażące naruszenie prawa, a tylko na skutek później zaistniałej okoliczności, nie można było stwierdzić jej nieważności w całości. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nieodwracalne skutki prawne nie powodują bowiem, że nieważna decyzja staje się ważną. W niniejszej sprawie decyzje o odmowie przyznania byłemu właścicielowi nieruchomości warszawskiej prawa do niej były dotknięte wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażącego naruszenia prawa. Taka ocena legła u podstaw rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu nadzorczym, oceniającym decyzję o odmowie. Rażące naruszenie prawa było powodem stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie w części, na przeszkodzie stwierdzeniu jej nieważności w całości stanęły nieodwracalne skutki prawne, jakie, zdaniem organu nadzorczego, decyzja ta wywołała. Stwierdzenie wydania tej decyzji w części z naruszeniem prawa nie może jednak prowadzić do wniosku, że ciężka wada, jaką ona była dotknięta, nie ma znaczenia. Jak stanowi art. 158 § 2 k.p.a. jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a., organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Z przepisu tego wynika wyraźnie, że choć decyzja jest nieważna, bowiem zawiera wadę wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., ale nastąpiły okoliczności z art. 156 § 2 k.p.a. organ nie odmawia stwierdzenia nieważności, ale ogranicza się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa. Okoliczności wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. mają bowiem na celu ochronę praw, które zostały nabyte już po wydaniu decyzji nieważnej. Art. 158 § 1 k.p.a. nie stanowi, iż jeżeli występują okoliczności z art. 156 § 2 k.p.a., to organ odmawia stwierdzenia nieważności decyzji, ale nakazuje ograniczanie się do stwierdzenia decyzji z naruszeniem prawa, bo nie może stwierdzić jej nieważności z uwagi na ww. ochronę praw. Z art. 158 § 2 k.p.a. wynika zatem, że decyzja narusza prawa i to w sposób, o którym mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, iż decyzja o odmowie przyznania byłemu właścicielowi prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej jest decyzją ułomną, bowiem wydaną z rażącym naruszeniem prawa, ale ze względu na nieodwracalne skutki prawne tylko w części można ją było wyeliminować z obrotu prawnego. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, w przeciwieństwie do stwierdzenia nieważności decyzji, nie restytuuje pierwotnego stanu prawnego. Fakt nieprzywrócenia stanu pierwotnego ma oczywiście znaczenie w sprawie, która była przedmiotem postępowania nadzorczego, tzn. dla rozstrzygnięcia pierwotnego wniosku, rozpoznanego decyzją nieważną. Tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, prawo do gruntu mogło być bowiem przyznane tylko w tej części, w której stwierdzono nieważność orzeczenia o odmowie przyznania prawa. Nie przesądza jednak, że decyzje, które wiążą się z decyzją nieważną, wydane w jej następstwie nie są dotknięte wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt I OSK 40/09) nieważność aktu w ramach art. 156 § 1 k.p.a. bada się w jednym postępowaniu, biorąc pod uwagę wszystkie wskazane w nim przesłanki. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w całej rozciągłości podziela pogląd jaki wyrażony został w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt I OPS 7/96 (LEX nr 29267), który dotyczył co prawda postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji o ustanowieniu na rzecz osoby trzeciej użytkowania wieczystego jednak jest on w pełni zasadny także w sytuacji postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie z ww. poglądem stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania byłemu właścicielowi gruntów warszawskich prawa własności czasowej otworzy w powyższej sytuacji możliwość wszczęcia z tego powodu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu i tym samym dokonywania w tym postępowaniu ustaleń i ocen, czy zawarcie na podstawie tej ostatniej decyzji umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego, w świetle aktualnego stanu prawnego, zachodzi nieodwracalność skutków prawnych decyzji o sprzedaży. Istota stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego we wskazanej powyżej uchwale odnosi się także do sytuacji występującej w niniejszej sprawie, w której chodzi o nabycie przez osoby trzecie własności lokali w budynku położonym na "gruntach warszawskich" wraz z prawem do odnośnego udziału w w prawie użytkowania wieczystego tego gruntu, na podstawie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. Okoliczność ta nie stała na przeszkodzie w stwierdzeniu nieważności w całości decyzji o odmowie przyznania byłemu właścicielowi własności czasowej do tych gruntów, gdyż bezpośredni związek nieodwracalności tego skutku prawnego - nabycia praw przez osoby trzecie - zachodzi z decyzją o sprzedaży tym osobom lokali mieszkalnych wraz z odnośnym prawem użytkowania wieczystego gruntów, nie zaś z wcześniejszą decyzją o odmowie przyznania byłemu właścicielowi gruntów prawa własności czasowej do tych gruntów, a tym samym z pozbawieniem go prawa odrębnej własności budynku znajdującego się na tym gruncie. Tak więc, Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, rozpatrując sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1952 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 1952 r. odmawiającego byłemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej do gruntów przy ul. [...], był uprawniony do stwierdzenia nieważności tej decyzji w całości, tj. także w zakresie obejmującym sprzedane lokale mieszkalne w budynku położonym na tych gruntach, bez ograniczania się tylko do deklaratoryjnego stwierdzenia, że w tym zakresie decyzja odmowna została wydana z naruszeniem prawa. Kwestia nieodwracalnego skutku prawnego tej sprzedaży związana była bowiem bezpośrednio z późniejszymi decyzjami o sprzedaży lokali mieszkalnych osobom trzecim wraz z oddaniem im ułamkowych części gruntu w użytkowanie wieczyste i mogła zaktualizować się w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tych późniejszych decyzji. W tym stanie rzeczy "wyprzedzające" orzeczenie przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa o tym nieodwracalnym skutku prawnym z powodu nabycia praw przez osoby trzecie na podstawie tych późniejszych decyzji już na etapie postępowania o stwierdzenie nieważności "dekretowej decyzji odmownej" Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1952 r. nie może wyłączyć dopuszczalności stwierdzenia, że te późniejsze decyzje o sprzedaży lokali mieszkalnych w tym budynku zostały wydane z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 158 § 2 k.p.a., właśnie z tego samego zasadniczego powodu, że "odmowna decyzja dekretowa" z dnia [...] października 1952 r. została wydana w warunkach nieważności w ramach przesłanki rażącego naruszenia prawa określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażącego naruszenia art. 7 "dekretu o gruntach warszawskich". Ostateczna decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej z dnia [...] listopada 1996 r. przesądzając, że "odmowna decyzja dekretowa" była w całości dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia art. 7 "dekretu o gruntach warszawskich" otworzyła możliwość wydania w postępowaniu nieważnościowym decyzji stwierdzającej na podstawie art. 158 § 2 k.p.a., że także decyzje o sprzedaży przez Państwo lokali mieszkalnych w tym budynku zostały wydane z naruszeniem prawa, tj. wobec rażącego naruszenia art. 5 tego dekretu, gdyż dotyczyły lokali w budynku, który w dacie jej wydania był, w świetle "decyzji nieważnościowej" z dnia [...] listopada 1996 r., współwłasnością Państwa i poprzedniego właściciela gruntu (jego następców prawnych)(podobnie wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r.). Reasumując stwierdzić należy, że nie można zatem a priori uznać, że wobec nie stwierdzenia, nieważności decyzji dekretowej, a jedynie rażącego naruszenia przez nią prawa, brak jest podstaw do stwierdzenia w oparciu o art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. wydania decyzji o sprzedaży lokalu z naruszeniem prawa. Organ wydający decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu winien zatem dokonać rozważań, które znajdą odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, dotyczących tego czy decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa Mokotów z dnia [...] stycznia 1978 r. nr [...] o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. jest obarczona wadami, które skutkowałyby jej nieważnością na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga kwestia na którą zwrócono uwagę w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, a odnoszącą się do rażącej nierówności wobec prawa poszkodowanych, którzy obecnie dochodzą unieważnienia decyzji o sprzedaży lokalu w stosunku do poszkodowanych, realizujących skutecznie swoje roszczenia odszkodowawcze w latach 90-ych w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym wobec odmiennego wówczas orzecznictwa sądów powszechnych. Uznanie, że nie jest możliwym stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu z uwagi na nieodwracalne skutki prawne jakie wywołała decyzja w tym przedmiocie byłoby sprzeczne z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. W takiej bowiem sytuacji w stosunku do osób które uzyskały stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu zostanie przywrócony stan prawny sprzed wydania decyzji wadliwej, natomiast osoby które uzyskały decyzję stwierdzającą jedynie naruszenia prawa wskutek zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych, nie otrzymają zwrotu utraconego majątku oraz pozbawione zostaną możliwości dochodzenia odszkodowania na drodze cywilnoprawnej wobec prejudycjalności administracyjnej decyzji nadzorczej. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna w części nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, a wyrok pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.