III SA/Gl 777/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy referent Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S. A. w K. na informację o negatywnym wyniku procedury odwoławczej Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie inne – dofinansowania środkami unijnymi w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 1. stwierdza, że zaskarżona ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa [...], 2. zasądza od Zarządu Województwa [...]na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...]złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] marca 2009 r. "A" S. A. w K. złożyła Zarządowi Województwa [...] wniosek o dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 projektu "Wzrost dostępności i poprawa jakości kształcenia ustawicznego w regionie dzięki adaptacji i rozbudowie Centrum Szkoleniowego "A" S.A. w K. wraz z zakupem wyposażenia." Pismem z [...] maja 2009 r. zarząd województwa wezwał wnioskodawcę do poprawy i uzupełnienia wniosku w zakresie wskazanym w załączniku do wezwania w terminie do [...] maja 2009 r. Wskazano, między innymi, że projekt nie spełnia kryterium formalnego podstawowego nr 7 Potwierdzenie zaplanowania przez beneficjenta odpowiedniego źródła finansowania działań ujętych we wniosku o dofinansowanie (np. w budżecie dysponenta lub rezerwie celowej, plan zadań, prognoza przychodów). Zgodnie z instrukcją wypełniania załączników Wnioskodawca powinien do oświadczenia o zabezpieczeniu środków dołączyć wyciąg z rachunku bankowego, lokatę terminową, promesę bankową lub uchwałę (lub oświadczenie w przypadku organu jednoosobowego) właściwego organu określającego zadanie, na które przeznaczone są środki finansowe, a także wysokość wkładu własnego na realizację danego zadania w kolejnych latach. [...] maja 2009 r. "A" S. A. w K. złożyła zarządowi województwa uzupełniony wniosek wraz z załącznikami, w tym: uchwałę Zarządu Spółki Akcyjnej "A" z [...] maja 2009 r. w przedmiocie zabezpieczenia środków finansowych w kwocie [...] zł na pokrycie kosztów wkładu własnego projektu, wyciąg ze szczegółowego rachunku depozytowego w Banku "B" S.A. z podanym saldem dostępnej lokaty w wysokości [...] euro, oświadczenie Banku "C" z [...] maja 2009 r. z informacją, że na rachunku bieżącym spółki dostępne saldo środków finansowych zamyka się kwotą [...] zł. Pismem z [...] maja 2009 r. zarząd województwa poinformował spółkę o tym, że projekt został oceniony negatywnie, ponieważ nie spełnia kryteriów formalnych i tym samym nie został dopuszczony do oceny merytoryczno-technicznej. Na podstawie art. 30b, art. 30c, art. 30 d ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.) pouczono stronę o sposobie i terminie wniesienia protestu od negatywnej oceny formalnej projektu do instytucji zarządzającej. "A" S. A. w K. złożyła w terminie protest zarzucając, iż wniosek aplikacyjny został wypełniony prawidłowo w oparciu o obowiązujące wytyczne, czego instytucja zarządzająca jednak nie uwzględniła. W uzasadnieniu odniesiono się szczegółowo do poszczególnych zarzutów wskazanych w negatywnej ocenie formalnej projektu. Co do zarzutu, że pomimo uzupełnienia wniosku projekt nie spełnia kryterium formalnego podstawowego nr 7 Potwierdzenie zaplanowania przez beneficjenta odpowiedniego źródła finansowania działań ujętych we wniosku o dofinansowanie strona przedstawiła następujące stanowisko: Wyciąg ze szczegółowego rachunku depozytowego w Banku "B" S.A. z podanym saldem dostępnej lokaty w wysokości [...] euro był jednym z dokumentów potwierdzających odpowiednie źródło finansowania projektu (lokata terminowa), drugim takim dokumentem była wskazana już uchwała Zarządu Spółki akcyjnej, chociaż ze względu na kategorię beneficjenta nie był to dokument konieczny do dołączenia do wniosku, trzecim zaś dokumentem spełniającym wymogi " wyciągu z rachunku bankowego" było oświadczenie Banku "C" z [...] maja 2009 r. z informacją, że na rachunku bieżącym spółki dostępne saldo środków finansowych zamyka się kwotą [...] zł. Pismem z [...] czerwca 2009 r., które zostało doręczone stronie [...] czerwca 2009 r., zarząd województwa poinformował Spółkę o tym, że jej protest został rozpatrzony negatywnie. Jako podstawę prawną wskazano art. 30 b ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W uzasadnieniu wyjaśniono, że uwzględniono wszystkie zarzuty podniesione w proteście, za wyjątkiem tego, dotyczącego nie spełnienia kryterium formalnego podstawowego nr 7 Potwierdzenie zaplanowania przez beneficjenta odpowiedniego źródła finansowania działań ujętych we wniosku o dofinansowanie (np. w budżecie dysponenta lub rezerwie celowej, plan zadań, prognoza przychodów). Zgodnie bowiem z instrukcją wypełniania załączników Wnioskodawca powinien do oświadczenia o zabezpieczeniu środków dołączyć wyciąg z rachunku bankowego, lokaty terminowej, promesę bankową lub uchwalę (lub oświadczenie przypadku organu jednoosobowego) właściwego organu określającego zadanie, na które przeznaczone są środki finansowe, a także wysokość wkładu własnego na realizację danego zadania w kolejnych latach. Zarząd województwa stwierdził ostatecznie, że oświadczenie Banku "C" z [...] maja 2009 r. zawierające informację, że na rachunku bieżącym Spółki dostępne saldo środków finansowych zamyka się kwotą [...] zł nie jest "wyciągiem z rachunku bankowego", o jakim mowa w kryterium formalnym podstawowym nr 7 Potwierdzenie zaplanowania przez beneficjenta odpowiedniego źródła finansowania działań ujętych we wniosku o dofinansowanie. Uzasadniając to stanowisko stwierdził, że wskazany już zapis w instrukcji wypełniania wniosku jest katalogiem zamkniętym dopuszczalnych form finansowych zabezpieczenia projektu, a oświadczenie banku "nie jest wymienione w powyższym katalogu". W skardze na to rozstrzygnięcie, która wpłynęła [...] lipca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony powołując się na art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wniósł o jej uwzględnienie poprzez stwierdzenie, że ocena formalna wniosku została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą. W uzasadnieniu zarzucił naruszenie pkt 8 Instrukcji wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach RPO W[...] (załącznik nr I do instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie) poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, iż potwierdzeniem Oświadczenia Beneficjenta o zabezpieczeniu środków na realizację inwestycji mogą być jedynie wyciąg z rachunku bankowego, lokata terminowa, promesa bankowa. Pełnomocnik stwierdził przy tym, że skoro wskazana instrukcja posługuje się słowem powinien, to nie jest to zamknięty katalog form finansowych zabezpieczeń projektu, natomiast według organu powyższy zapis wprowadza katalog zamknięty dopuszczalnych form finansowych zabezpieczenia projektu. Wobec tego, oświadczenie Banku "D" S.A. z dnia [...] maja 2009 r. informujące o dostępnym saldzie środków finansowych zgromadzonych w Banku na kwotę [...] zł stanowi wystarczające potwierdzenie Oświadczenia Beneficjenta w tym zakresie. Naruszenie pkt 8 Instrukcji w związku z art. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665 ze zm.) polegało również na tym, że błędnie przyjęto, iż wskazane oświadczenie nie stanowi tożsamego z wyciągiem z rachunku bankowego oświadczenia woli banku o wysokości salda środków finansowych zgromadzonych na koncie bankowym. Tymczasem ten dokument stanowi inną formę tego samego oświadczenia banku, i zawiera w istocie te same dane co wyciąg ze szczegółowego rachunku depozytowego w Banku "A" S.A., w którym podano saldo dostępnej lokaty w wysokości [...] EUR, a który nie został zakwestionowany przez organ. Następnie pełnomocnik uzasadnił pozostałe zarzuty. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa [...] wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów przypomniał, że według załącznika nr 1 do instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie, w pkt 9 Oświadczenie Beneficjenta o zabezpieczeniu środków na realizację inwestycji oraz zapewnieniu minimalnego wkładu własnego wraz z właściwym potwierdzającym dokumentem wskazano, że wnioskodawca jest obowiązany dołączyć do wniosku (...) oświadczenie, że posiada wymagane środki finansowe niezbędne do realizacji projektu (wkład własny + koszty niekwalifikowane) oraz środki na realizację I kwartału rzeczowej realizacji inwestycji. W przypadku beneficjentów niebędących jednostkami samorządu terytorialnego, jednostkami budżetowymi lub kościelnymi osobami prawnymi dokumentem potwierdzającym posiadanie środków na realizację projektu powinien być wyciąg z rachunku bankowego, lokata terminowa, promesa bankowa. Następnie organ stwierdził, że skoro te zapisy są jednoznaczne, to oznacza, że strona nie dopełniła wymogów formalnych, ponieważ oświadczenie Banku "C" z [...] maja 2009 r. nie jest dokumentem wymaganym załącznikiem nr 1 do instrukcji (...), który zawiera zamknięty katalog dopuszczalnych dokumentów. Oświadczenie banku nie jest tożsame z wyciągiem z rachunku bankowego. Wyciąg z rachunku bankowego nie jest oświadczeniem woli banku, a co najwyżej oświadczeniem wiedzy. Wyciąg z rachunku bankowego, w dobie bankowości elektronicznej, właściwie każdy wnioskodawca może przygotować samodzielnie, stąd takie wymaganie stawiane jest potencjalnym beneficjentom, a to w celu ułatwienia procedury składnia wniosków – stwierdził dalej organ. Na końcu wyrażono pogląd, iż decyzja o negatywnej ocenie wniosku oraz o negatywnym rozpatrzeniu protestu jest prawidłowa. Na rozprawie 21 sierpnia 2009 r. strony zgodnie oświadczyły, że istota sporu sprowadza się do oceny prawnej dokumentu - oświadczenia Banku "C" z [...] maja 2009 r. zawierającego informację, że na rachunku bieżącym spółki dostępne saldo środków finansowych zamyka się kwotą [...] zł. Według organu, ten dokument nie jest "wyciągiem z rachunku bankowego", o jakim mowa w kryterium formalnym podstawowym nr 7, natomiast strona skarżąca w tej kwestii podtrzymała twierdzenia zawarte w skardze. W piśmie procesowym z [...] sierpnia 2009 r. strona skarżąca stwierdziła, że sporne oświadczenie banku stanowi inną formę oświadczenia banku wyrażonego w formie wyciągu z rachunku bankowego i zawiera w istocie te same dane, co wyciąg. Natomiast Zarząd Województwa [...] do swojego pisma procesowego z [...] sierpnia 2009 r. dołączył dokumenty będące podstawą oceny wniosku strony skarżącej, akcentując, iż są one powszechnie dostępne na stronie internetowej instytucji zarządzającej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prezentuje w tej sprawie następujące stanowisko: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 20 grudnia 2008 r. w art. 30 c ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4 stanowi: Po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego (...), wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Natomiast według art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w wyniku rozpatrzenia skargi na informację o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą. Sąd rozstrzyga sprawę w zakresie, o którym mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi. Z kolei, według art. 30e tej ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy. Na wstępie należy zatem zastanowić się nad tym, jakie są granice sądowej kontroli legalności aktu zaskarżonego w tym trybie. Z art. 30 c ust. 3 pkt 1 wskazanej ustawy nie wynikają żadne granice takiej kontroli, przy czym art. 30 e nie wyłącza stosowania tutaj art. 134 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. M. S. w publikacji zamieszczonej w Zeszytach Naukowych Sądownictwa Administracyjnego (nr 4/2009, str. 31- 40) zwrócił uwagę na problem podstawy prawnej, na której ma być wydane orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego stawiając pytanie, czy art. 30 c ust. 3 ustawy wyłącza w sposób dorozumiany art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także jej art. 151. Autor stwierdził, że jeśli przyjąć, iż podstawą orzekania nie jest art. 145, który nie został jednak wyraźnie wyłączony na podstawie omawianej regulacji, lecz art. 30 c ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, to sąd nie może dokonywać wartościowania stopnia naruszeń prawa. Sąd ma zatem obowiązek orzec o naruszeniu prawa i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia bez względu na stopień naruszenia. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że uwzględnienie skargi następuje w wypadku każdego, nawet niekwalifikowanego naruszenia prawa. Takie rozwiązanie, wyłączające możliwość oceny stopnia naruszenia prawa poszerza zakres ingerencji sądu w proces rozdziału środków wbrew intencji twórców ustawy – stwierdził M. S. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei, według art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c i art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd dokonuje wartościowania stopnia naruszeń prawa. Sąd ma zatem obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję lub postanowienie, lub też orzec o ich nieważności po stwierdzeniu, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub też, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Według art. 30e o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w zakresie w niej nieuregulowanym do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Ustawodawca wyłączył przy tym wprost stosowanie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 , uchyla ten akt (...) albo stwierdza bezskuteczność czynności. To wyłączenie jest oczywiste, ponieważ jeden ze sposobów rozstrzygnięcia sprawy przewidziano w art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, a to w sytuacji uwzględnienia skargi przez sąd. Nie można pominąć tego, że ustawodawca nie wyłączył w omawianej kategorii spraw stosowania art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi według którego, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Z kolei, art. 135 tej ustawy stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ta regulacja stanowi zatem o tym, że wojewódzki sąd administracyjny poprzez art. 134 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może również stwierdzić naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności, przy czym z powodu wyłączenia w sprawach w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania stosowania przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, nie będą to przyczyny określone w art. 156 tej ustawy, lecz w innych przepisach, w tym wypadku przyczyny nie określone jednak wprost w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, która nie zawiera katalogu takiego jak art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, czy też art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Brak takiego katalogu we wskazanej ustawie nie skutkuje jednak wyłączeniem stosowania przez wojewódzki sąd administracyjny art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.) oraz konkretny system realizacji programu operacyjnego, o jakim mowa w definicji ustawowej z art. 5 pkt 11 tej ustawy zawierają zasady i procedury stosowane między innymi w trakcie naboru projektów. Jest to zatem pełna i szczególna regulacja prawna dotycząca prowadzenia polityki rozwoju w ramach realizacji konkretnego programu operacyjnego. Z kolei, instytucja zarządzająca (art. 5 pkt 2 wskazanej ustawy) jest organem stosującym prawo w procesie czteroetapowego modelu stosowania prawa: ustalenie normy obowiązującej dla potrzeb rozstrzygnięcia, uznanie za udowodniony faktu na podstawie określonych materiałów i w oparciu o przyjętą teorię dowodów oraz ujęcie tego faktu w języku stosowanej normy, subsumcja faktu pod stosowaną normę prawną, wiążące ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy prawnej (Wróblewski J., Sądowe stosowanie prawa, PWN, Warszawa 1972 r. str. 52), organ zarządzający stosuje prawo w granicach wyznaczonych systemem realizacji. Wyłączenie stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach objętych przedmiotem ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, oraz to, że program operacyjny nie jest aktem powszechnie obowiązującym w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, nie powodują, że w takich sprawach organ stosujący prawo może działać poza granicami wytyczonymi art. 7 Konstytucji RP (Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa). Może zatem dojść do tego, że zarówno ocena projektu, jak i negatywny wynik procedury odwoławczej obarczone będą wadą nieważności (np. wydanie oceny projektu przez organ niewłaściwy, skierowanie oceny do osoby niebędącej stroną, wada powodującą nieważność oceny projektu lub negatywnego wyniku odwołania z mocy prawa lub też, że zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa). Przypadki gdy akt wydany jest z rażącym naruszeniem prawa mają miejsce zawsze wówczas, kiedy naruszono przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Rażącym naruszeniem prawa jest sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a treścią przepisu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy załatwienie sprawy decyzją administracyjną stanowi zaprzeczenie jej stanu prawnego. Inaczej mówiąc chodzi o takie załatwienie sprawy, które nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, lecz do jej kontratypu. W takiej sytuacji zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (tak: J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo CH. Beck Warszawa 1998 r. str. 806 i 813). Na gruncie art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.), kiedy w wyniku rozpatrzenia skargi na informację o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego wojewódzki sąd administracyjny ustali, że doszło do naruszenia prawa, uwzględnia skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą. Jeśli natomiast doszło do rażącego naruszenia prawa, wojewódzki sąd administracyjny wskazuje ten stopień naruszenia prawa w sporządzanym w takim wypadku z urzędu na podstawie art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uzasadnieniu wyroku. Podobnie rzecz się ma, kiedy wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że ostateczna pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego wydana w indywidualnej sprawie (art. 3 § 2 pkt 4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) jest obarczona wadą nieważności, zostaje ona wówczas wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie art. 146 § 1 tej ustawy poprzez jej uchylenie, a nie poprzez stwierdzenie nieważności (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1376/08, Lex nr 491847). Przechodząc zatem do istoty tej sprawy należy przypomnieć, że zgodnie z art. 30 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą albo decyzja, o której mowa w art. 28 ust. 2. Umowa albo decyzja, o których mowa w ust. 1, określają warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. Wynika z tej regulacji, że podstawą dofinansowania jest czynność faktyczna o charakterystyce odmiennej od tej wskazanej w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast drugą formą działania w sprawach dofinansowania jest decyzja administracyjna. Umowa albo decyzja, o których mowa, określają warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 2 ). Zgodnie z art. 37 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wprowadzając to wyłączenie, ustawodawca w sprawach objętych ustawą stworzył system procedury odwoławczej oraz szczególną procedurę sądowo administracyjną, która stosowana jest w procesie sądowej kontroli rozstrzygnięć w sprawach finansowania projektów. Przedmiotem zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest informacja o negatywnym wyniku procedury odwoławczej (ostateczna negatywna ocena projektu), przy czym skarga sądowoadministracyjna jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w realizacji programu operacyjnego, po otrzymaniu przez stronę informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej. Badając legalność przeprowadzonej oceny projektu przez instytucję zarządzającą w szczególnym trybie uregulowanym ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę dokonanej przez organ oceny projektu pod względem zgodności z prawem. Zaskarżona do wojewódzkiego sądu administracyjnego ocena projektu dokonana w procesie czteroetapowego modelu stosowania prawa jest kontrolowana pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania, którymi są regulacje ustawowe oraz te zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego. W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy oświadczenie Banku "C" z [...] maja 2009 r. zawierającego informację, że na rachunku bieżącym spółki dostępne saldo środków finansowych zamyka się kwotą [...] zł było wyciągiem z rachunku bankowego, o jakim mowa w pkt 9 Oświadczenie Beneficjenta o zabezpieczeniu środków na realizację inwestycji Załącznika nr I do Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013. Dotyczący tej kwestii zapis brzmi: W przypadku beneficjentów, którzy nie są zobowiązani przepisami prawa do sporządzania (...) dokumentem potwierdzającym posiadanie środków na realizację projektu powinien być wyciąg z rachunku bankowego, lokata terminowa, promesa bankowa. Zgodnie z art. 725 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przez umowę rachunku bankowego bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku, na czas oznaczony lub nieoznaczony, do przechowywania jego środków pieniężnych oraz, jeżeli umowa tak stanowi, do przeprowadzania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych. Natomiast według art. 728 § 1 i 2 tej ustawy, przy umowie zawartej na czas nieoznaczony bank jest obowiązany informować posiadacza rachunku, w sposób określony w umowie, o każdej zmianie stanu rachunku bankowego. Bank jest obowiązany przesyłać posiadaczowi co najmniej raz w miesiącu bezpłatnie wyciąg z rachunku z informacją o zmianach stanu rachunku i ustaleniem salda, chyba że posiadacz wyraził pisemnie zgodę na inny sposób informowania o zmianach stanu rachunku i ustaleniu salda. W wyroku z 19 grudnia 2007 r., sygn. V CSK 340/07 Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd: art. 728 § 1 k.c. jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, wobec czego bank nie może uchylić się od wykonania nałożonego na niego przez ten przepis obowiązku. Strony mogą jednak w umowie rachunku bankowego odmiennie uregulować kwestię sposobu informowania o zmianach stanu rachunku i ustaleniu salda. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Generalnego Inspektora Nadzoru Bankowego z prośbą o interwencję wobec nieprzesyłania przez banki posiadaczom rachunków bankowych wyciągów w z tych rachunków z ustaleniem salda przy każdej jego zmianie tj. naruszania przez banki art. 728 Kodeksu cywilnego oraz pobierania opłat za wyciągi bankowe wyrażając przy tym pogląd, iż skoro art. 728 § 2 Kodeksu cywilnego jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, to obowiązek tam wskazany ma być wykonywany nieodpłatnie. Przestrzeganie terminu zawiadamiania wynikającego z art. 728 § 1 Kodeksu cywilnego jest uzasadnione zapewnieniem posiadaczowi rachunku prawa dysponowania środkami, którymi rzeczywiście dysponuje, aby nie zapłacił wyższych odsetek od debetu oraz tym, aby mógł uzyskać wiedzę o środkach, które wpłynęły na rachunek. Informacja o aktualnym stanie rachunku jest koniecznym warunkiem dysponowania przez posiadacza rachunku jego środkami pieniężnymi (Pismo NBP z 5 grudnia 2002 r., NB-BPN-I-073-16/02). Z kolei, według art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665 ze zm.), umowa rachunku bankowego jest zawierana na piśmie, natomiast w art. 52 ust. 2 wskazano, jakie elementy taka umowa powinna określać, a art. 49 stanowi o tym, że w przypadku spółki akcyjnej banki mogą prowadzić dla niej następujące rodzaje rachunków bankowych: rachunki rozliczeniowe, w tym bieżące i pomocnicze, rachunki lokat terminowych, rachunki powiernicze. Według art. 50 ust. 1 tej ustawy, posiadacz rachunku bankowego dysponuje swobodnie środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku. W umowie z bankiem mogą być zawarte postanowienia ograniczające swobodę dysponowania tymi środkami. Istota tej regulacji prawnej polega na tym, że posiadacz rachunku w czasie trwania umowy może w każdej chwili zrealizować przysługujące mu w stosunku do banku wierzytelności o wypłatę środków znajdujących się na rachunku lub przeprowadzenie rozliczenia pieniężnego, czy też dokonanie innej jeszcze operacji, powodującej zmianę w stanie środków na rachunku, przewidzianej dla danego rodzaju rachunku bankowego. Z kolei, bank może obracać czasowo wolne środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym, co oznacza, że może je inwestować, pożyczać itd. według własnej polityki. Zawsze jednak jest zobowiązany do utrzymywania płynności płatniczej tak aby - w przypadku rachunków bankowych a vista (bezterminowych, na każde żądanie) - w każdej chwili mógł zadośćuczynić roszczeniu posiadacza rachunku o wypłatę środków. Natomiast według art. 104 Prawa bankowego, bank i osoby wykonujące czynności bankowe są obowiązane zachować tajemnicę bankową, którą zdefiniowano następująco: Bank, osoby w nim zatrudnione oraz osoby, za których pośrednictwem bank wykonuje czynności bankowe, są obowiązane zachować tajemnicę bankową, która obejmuje wszystkie informacje dotyczące czynności bankowej, uzyskane w czasie negocjacji, w trakcie zawierania i realizacji umowy, na podstawie której bank tę czynność wykonuje. Istotną regulację prawną zawiera art. 95 ust. 1 Prawa bankowego stanowiący o tym, że księgi rachunkowe banków, wyciągi z tych ksiąg podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banku i opatrzone pieczęcią banku oraz wszelkie wystawione w ten sposób oświadczenia zawierające zobowiązania, zwolnienie z zobowiązań, zrzeczenie się praw lub pokwitowanie odbioru należności oraz stwierdzające udzielenie kredytu, pożyczki pieniężnej, ich wysokość, zasady oprocentowania, warunki spłaty, przeniesienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką lub zastawem rejestrowym, mają moc prawną dokumentów urzędowych oraz stanowią podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych i rejestrach publicznych. Ten przepis określa zatem katalog dokumentów bankowych, które zostały przez ustawodawcę uznane za dokumenty korzystające z mocy prawnej dokumentów urzędowych zawierających określone oświadczenia banku w zakresie jego uprawnień i obowiązków. Oświadczenie zawierające zobowiązanie, to oświadczenie banku stwierdzające istnienie zobowiązania banku do świadczenia w przyszłości na rzecz klienta banku lub wskazanej przez niego osoby trzeciej. Takie oświadczenie banku, zgodnie z definicją legalną z art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego oraz zgodnie z jego art. 244 § 2, jest dokumentem urzędowym, ponieważ jest dokumentem sporządzonym w przepisanej formie przez bank w zakresie jego działania, stanowiącym dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Aby dokumenty z art. 95 Prawa bankowego korzystały z przyznanej w nim mocy dokumentu urzędowego, powinny być podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banku i opatrzone pieczęcią banku, osoby te określone powinny być w statucie każdego banku. Przyjmuje się również, iż oprócz podpisu na omawianym dokumencie powinna znaleźć się pieczęć jaką standardowo posługuje się dany bank. Od chwili wystawienia dokumentu przez bank korzystać on będzie z domniemania swojej autentyczności oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone, co wynika z art. 244 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, które to domniemania mogą być obalone tylko w sposób przewidziany przez art. 252 tej ustawy. Oznacza to, że osoba zaprzeczająca prawdziwości danego dokumentu lub twierdząca, że zawarte w nim oświadczenia banku, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić. Należy tutaj dodać, że według art. 5 ust. 1 w pkt 2 Prawa bankowego, prowadzenie rachunków bankowych jest czynnością bankową, natomiast według art. 7 ust. 1 i 2, oświadczenia woli związane z dokonywaniem czynności bankowych mogą być składane w postaci elektronicznej, a dokumenty związane z czynnościami bankowymi mogą być sporządzane na informatycznych nośnikach danych. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2004 r. w sprawie sposobu tworzenia, utrwalania, przekazywania, przechowywania i zabezpieczenia dokumentów związanych z czynnościami bankowymi, sporządzanych na elektronicznych nośnikach informacji (Dz. U. Nr 236, poz. 2364) zostało wydane, aby zapewnić bezpieczeństwo obrotu oraz ochronę interesów banków i ich klientów. Wynika z tych regulacji, że punktem wyjścia do dalszych rozważań winna być jasna regulacja prawna zawarta art. 728 § 1 k.c., z której wynika, że jeśli umowa rachunku bankowego została zawarta na czas nieoznaczony bank jest obowiązany informować posiadacza rachunku, w sposób określony w umowie, o każdej zmianie stanu rachunku bankowego. Inaczej mówiąc, jest tutaj mowa o bezwzględnym obowiązku informacyjnym ciążącym na banku z mocy ustawy, który to obowiązek nie może zostać wyłączony poprzez zapisy w umowie. Ten ogólny obowiązek, co do formy informowania został doprecyzowany w art. 728 § 2 k.c., z którego to zapisu wynika, że przesłanie wyciągu z rachunku z informacją jest jedną z form realizowania przez bank obowiązku informacyjnego. Skoro zakres pojęciowy wyrażenia wyciąg z rachunku z informacją mieści się w szerszym zakresie pojęciowym wyrażenia informować, a przesłanie wyciągu to informacja o zmianach stanu rachunku z ustaleniem salda rachunku, to mogą istnieć jeszcze inne formy i sposoby informowania posiadacza rachunku bankowego o saldzie określone w umowie i regulaminie banku. Obowiązek banku wynikający z art. 728 k.c. jest korelatem uprawnienia posiadacza rachunku bankowego do informacji o dokonanych na jego rachunku zmianach, prawem do informacji o aktualnym saldzie rachunku . W przypadku braku zmian od ostatnio przekazanej posiadaczowi rachunku informacji, gdy nie zmienił się stan rachunku, brak jest celowości do zobowiązania banku do przesłania posiadaczowi wyciągu z rachunku z niezmienionym od ostatniej informacji saldem rachunku. Pisemny obowiązek informacyjny z art. 728 § 2 k.c. może zostać zastąpiony formą elektroniczną z art. 7 ust. 1 i 2 Prawa bankowego. Szczegółowe warunki prowadzenia rozliczeniowego rachunku bankowego spółki akcyjnej każdorazowo ustalane są w oparciu o regulamin bankowy w indywidualnej umowie zawartej z bankiem. Zapisy umowy i te zawarte w regulaminie nie mogą, w sposób sprzeczny z ustawą regulować obowiązku informacyjnego banku poprzez jego wyłączenie. O mocy prawnej norm zawartych w regulaminach bankowych wypowiedział się Sąd Najwyższy w Warszawie stwierdzając, że normy zawarte w regulaminach bankowych nie mogą być zaliczone do norm powszechnie obowiązującego prawa, które zawarte jest w przepisach aktów normatywnych, a którego tworzenie leży w wyłącznej kompetencji konstytucyjnych organów państwa (kompetencje prawodawcze). Regulaminy te natomiast zawierają normy indywidualne i konkretne, tworzone "prywatnie", które swoją moc wiążącą uzyskują jedynie na podstawie zgodnej woli obydwu stron (postanowienie SN z 24 września 1993 r., III CZP 77/93, OSNC 1994/3/52). Mając na uwadze powyższe należy zatem stwierdzić, że oświadczenie Banku "C" z [...] maja 2009 r. zawierające informację, iż na rachunku bieżącym spółki dostępne saldo środków finansowych zamyka się kwotą [...] zł jest dokumentem pisemnym, który w rozumieniu art. 728 § 1 Kodeksu cywilnego informuje posiadacza rachunku o zmianie stanu rachunku bankowego (lub o braku takiej zmiany w odniesieniu do ostatnio udzielonej informacji o saldzie rachunku bankowego), natomiast w rozumieniu art. 104 i art. 95 ust. 1 i 2 Prawa bankowego jest to udzielona przez posiadacza rachunku bankowego, a nie przez bank związany w tym zakresie tajemnicą bankową, instytucji zarządzającej informacją dotyczącą czynności bankowej polegającej na prowadzeniu przez bank rachunku bankowego spółki akcyjnej, jest to dokument urzędowy zawierający oświadczenie banku w zakresie jego uprawnień i obowiązków wynikających z umowy rachunku bankowego, oświadczenie stwierdzające istnienie zobowiązania banku do świadczenia na rzecz spółki akcyjnej, dokument korzystający z domniemania swojej autentyczności oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone, do chwili obalenia tych domniemań tylko w sposób przewidziany prawem. Jak to już podniesiono, sporny w tej sprawie zapis brzmi: W przypadku beneficjentów, którzy nie są zobowiązani przepisami prawa do sporządzania (...), dokumentem potwierdzającym posiadanie środków na realizację projektu powinien być wyciąg z rachunku bankowego, lokata terminowa, promesa bankowa. Dokonując wykładni zwrotu: powinien być wyciąg z rachunku bankowego nie można pominąć wskazanych już regulacji ustawowych. Wyciąg z rachunku bankowego jest informacją o stanie rachunku bankowego z uwzględnieniem zmian stanu rachunku w okresie od udzielenia posiadaczowi poprzedniej informacji o tym stanie. Z kolei, pisemne oświadczenie banku w tym zakresie korzystające z waloru dokumentu urzędowego jest zaświadczeniem przez bank istnienia zobowiązania w wysokości salda rachunku w ściśle określonym dniu. Informacja o aktualnym stanie rachunku jest koniecznym warunkiem dysponowania przez posiadacza rachunku jego środkami pieniężnymi. Wiedza o zmianach na rachunku bankowym jest objęta tajemnicą bankową, i zasadniczo przeznaczona tylko i wyłącznie dla posiadacza rachunku bankowego. Wiedza o dokonanych operacjach na rachunku wynikająca z wyciągu jest bowiem dla niego jedynie pewnego rodzaju pisemnym uzasadnieniem do ostatecznej i najważniejszej uzyskanej od banku informacji o saldzie w dniu podawania informacji. Informacji o stanie rachunku bankowego, objętej tajemnicą bankową instytucja zarządzająca nie może uzyskać bezpośrednio z banku. Ten dokument urzędowy bank wydaje bezpośrednio posiadaczowi rachunku bankowego, który z kolei, przedkłada go jako dokument wymagany systemem realizacji, dokument potwierdzający posiadanie środków na realizację projektu. Inaczej mówiąc, organ zarządzający jest uprawniony jedynie do uzyskania wiedzy o aktualnym stanie rachunku bankowego wnioskodawcy, natomiast brak jest ustawowych i racjonalnych podstaw ku temu, aby mógł żądać informacji o operacjach bankowych dokonywanych na rachunku bankowym wnioskodawcy w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Aby omawiany zapis zawarty w systemie realizacji był zgodny z prawem powinien brzmieć: "(...) powinna być informacja o stanie rachunku bankowego, lokata terminowa, promesa bankowa." Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 227, poz. 1658 ze zm.) w wyniku rozpatrzenia skargi na informację o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą. Naruszenie prawa polegało na błędnym ustaleniu, że wnioskodawca nie spełnił wymogu wskazanego w załączniku nr I do instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie w pkt 9 Oświadczenie Beneficjenta o zabezpieczeniu środków na realizację inwestycji oraz zapewnieniu minimalnego wkładu własnego wraz z właściwym potwierdzającym dokumentem w sytuacji, kiedy wnioskodawca złożył oświadczenie, że posiada wymagane środki finansowe niezbędne do realizacji projektu (wkład własny + koszty niekwalifikowane) oraz środki na realizację I kwartału rzeczowej realizacji inwestycji potwierdzając ich posiadanie, między innymi spornym dokumentem urzędowym. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.