V SA/Wa 672/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-08

Skład orzekający: Andrzej Kania, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, oparta na pomiarach kontrolnych dokonanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, może zostać utrzymana w mocy, jeśli po wydaniu decyzji organu drugiej instancji, decyzją starosty dokonano aktualizacji ewidencji gruntów, która ustaliła inną powierzchnię działki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo. Pomimo że strona nie wniosła zastrzeżeń do protokołu kontroli, a ciężar dowodu spoczywał na niej, organ administracji publicznej ma obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i działania zgodnie z zasadą praworządności. W sytuacji, gdy po wydaniu decyzji organu drugiej instancji zapadła decyzja starosty o aktualizacji ewidencji gruntów, która ustaliła inną powierzchnię działki, należy uznać, że pomiary kontrolne mogły być obarczone błędem. Ta nowa decyzja, choć wydana po zaskarżonej, ma wpływ na ocenę prawidłowości pomiarów i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, co zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Skarżąca kwestionowała prawidłowość pomiarów powierzchni działki dokonanych przez kontrolerów Agencji, wskazując na rozbieżności z danymi z księgi wieczystej i rejestru gruntów. Podniosła również, że kontrole odbyły się bez jej udziału, a raporty z kontroli są rozbieżne. Po wydaniu decyzji organu drugiej instancji, skarżąca uzyskała decyzję starosty o aktualizacji ewidencji gruntów, która ustaliła inną powierzchnię działki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. Zasądzono od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz M S kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2009 r. sprawy ze skargi M S na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z [...].01.2009 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M S kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z 21 kwietnia 2009r. wniesionej przez M S jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa W z siedzibą w W z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]o odmowie przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających . Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu [..] maja 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR W w W wpłynął wniosek MS o przyznanie płatności bezpośrednich i uzupełniających na rok 2008 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W z siedzibą w W na podstawie art. 7 ust 1, 2, art. 19 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. z 2008 r. , Nr 170, poz. 1051 ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). odmówił przyznania płatności z tytułu jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 wynosiła [...] ha. natomiast powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła [...] ha. Organ podkreślił, iż na działce rolnej A o powierzchni deklarowanej dla JPO [..] ha stwierdzono [... ]ha. Natomiast na działce rolnej B o powierzchni deklarowanej dla JPO [...] ha stwierdzono [...] ha. W związku z powyższym stwierdzono niedoszacowanie powierzchni dla sektora JPO o [...] ha. Ponadto dla grupy UPO podczas kontroli na miejscu stwierdzono, iż na działce rolnej B1 o powierzchni deklarowanej dla UPO [...]ha powierzchnia wyniosła 0[..]ha. Organ zaznaczył, iż w wyniku przedeklarowania w/w działki zawyżenie powierzchni wyniosło [...] ha. Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. M S złożyła dowołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania wnioskodawczyni podniosła, iż jest właścicielem działki rolniczej o nr [..] o powierzchni [...] ha w R gmina S, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW[...]. Na powyższą działkę składają się grunty rolne o powierzchniach [...] ha i [...]ha oraz pastwisko [...] ha. Zaznaczyła, iż nie zmniejszyła powierzchni w/w działki w drodze sprzedaży, ani też w ostatnich latach nie wydarzył się żaden kataklizm mogący spowodować jej zmniejszenie. Skarżąca podkreśliła, iż kontrole na miejscu przeprowadzone w dniach [...] sierpnia 2008 r. oraz [...] października 2008 r. odbyły się bez jej udziału. W związku z powyższym nie mogła się ustosunkować do treści w/w raportów. Zaznaczyła, iż raporty z przeprowadzonych kontroli są rozbieżne. Do odwołania skarżąca załączyła wypis z rejestru gruntów. Decyzją z dnia [...]marca 2009 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji Modernizacja Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy zostały przeprowadzone dwie kontrole na miejscu w dniu [...] sierpnia 2008 r. oraz [...] października 2008 r. W oparciu o wynik ostatniej kontroli organ wskazał, iż łączna powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wyniosła [...] ha. Dyrektor ARiMR odniósł się ponadto do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazując, iż decydującym dla rozstrzygnięcia jest stan faktyczny, a nie prawny przedmiotowych gruntów. Tym samy uznał zarzuty podnoszone przez stronę co do powierzchni gruntów stanowiących jej własność za bezzasadne. W ocenie organu złożony wypis z rejestru gruntów nie mógł stanowić dowodu na potwierdzenie powierzchni faktycznie użytkowanej przez wnioskodawcę. Zaznaczył, iż protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Wskazał, iż protokoły z kontroli zostały przesłane skarżącej, która nie wniosła uwag do dnia wydania decyzji organu I instancji. Podkreślił, iż po stronie skarżącej istnieje powinność udowodnienia, iż faktycznie użytkował powierzchnie wykazane do przyznania płatności. Zdaniem organu wnioskodawca nie przedstawił dowodów na potwierdzenie powyższego zaś zgromadzony materiał dowodowy potwierdza prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 21 kwietnia 2009 r. ( data nadania pocztowego ) MS złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji na stan własności działki deklarowanej do przyznania płatności. Skarżąca podniosła, iż na w/w działce od maja 2008 r. do kwietnia 2009 r. prowadzone były zabiegi agrotechniczne połączone z wypasem krów. Zaznaczyła, iż powierzchnia zgłoszonej działki została ustalona na podstawie błędnych pomiarów. Podkreśliła, iż nie została poinformowana o możliwości odwołania się od wyników kontroli. Ponadto wskazała, iż Agencja w przesłanych jej drukach wniosków o dopłaty do gruntów rolnych wpisała powierzchnię działki [...] ha, a nie [...] ha. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Organ odniósł się ponadto do zarzutu skarżącej co do przesłania wniosku o dopłaty z wpisaną powierzchnia [...] ha. wskazując, iż druk wniosku spersonalizowanego, przesyłanego rolnikowi opiera się na danych zgłoszonych przez niego we wniosku z poprzedniego roku i ma na celu ułatwienie jego wypełnienia w na kolejny rok np. poprzez aktualizację danych . Pismem z dnia 25 sierpnia 2009 r. skarżąca wskazała, iż Starosta Powiatu S decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. dokonał aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu R gmina S. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż powierzchnia nieruchomości nr [...] we wsi R wynosi [...] ha. Zdaniem skarżącej powyższa decyzja decyduje o braku podstawy do pozbawienia jej dopłat bezpośrednich do gruntów. Ponadto podniosła, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W poinformował, iż sumaryczna powierzchnia zobowiązań do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW wynosiła [...] ha. Powierzchnia powyższa powstała z dodania powierzchni zapisanych w ewidencji gruntów w starostwie powiatowym ([...] ha ) oraz powierzchni tej samej działki pomierzonej przez Agencję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały wpływ na tę ocenę. Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest zasadna. Jak wynika z akt administracyjnych podstawą do ustalenia, iż powierzchnia posiadanych przez skarżącą działki nie przekracza [...] ha były dwie kontrole na miejscu, w czasie których dokonano pomiaru zadeklarowanych działek. Pomiary te , wykonane metodą GPS wykazały, że zadeklarowane powierzchnie różnią się od stwierdzonych. Jest prawdą, że zgodnie z art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jeżeli rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń w nim zawartych w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, a skarżąca takich zastrzeżeń nie wniosła. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 7 w/w ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 (w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych ), są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jednak , w ocenie Sądu, nie zwalnia to organu od obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz działania zgodnie z zasadą praworządności ( art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 w/w ustawy ). Nie do pogodzenia z zasadą praworządności jest, zdaniem Sądu, pominięcie dowodu, który skarżąca złożyła dopiero w toku postępowania sądowego, ale który to dowód ma wpływ na ocenę prawidłowości pomiarów dokonanych w trakcie wspomnianych kontroli. Z decyzji z [...] lipca 2009r. , z której Sąd dopuścił dowód w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. , wynika , iż zachodziła potrzeba wznowienia granic i po ustaleniu granic działka nr [...] ma powierzchnię [..] ha ( k 19 ). Treść tej decyzji oznacza, w ocenie Sądu, że pomiary kontrolne dokonane na działce nr [...] w 2008r. mogły być obarczone błędem, gdyż osoby dokonujące pomiaru nie miały widocznych punktów granicznych, niezbędnych aby pomiar był dokładny i precyzyjny. Dlatego też decyzja z [...] lipca 2009r. musi zostać wzięta pod uwagę, chociaż została wydana po wydaniu zaskarżonej decyzji . Należy jednak zauważyć, że był to praktycznie jedyny środek dostępny dla strony aby zakwestionować pomiar dokonany przez kontrolerów Agencji – w sytuacji, gdy punkty graniczne w terenie uległy zatarciu , wobec czego żaden kolejny pomiar nie byłby miarodajny. W chwili obecnej granice są wznowione, została wykonana nowa mapa i nowy pomiar – bardziej precyzyjny niż te wykonane przez Agencję. Dlatego też zachodziła potrzeba uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło