I OZ 199/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Komitetu [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1022/09 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi Komitetu [...] na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek Komitetu [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż postanowieniem z dnia 9.09.2009 r. odrzucona została skarga Komitetu, jako wniesiona przedwcześnie. Następnie w dniu 13.10.2009 r. postanowieniem wydanym przez referendarza sądowego przyznano Komitetowi prawo pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 24.11.2009 r. pełnomocnik skarżącego, który w dniu 18.11.2009 r. przedstawił pełnomocnictwo wraz z substytucją, złożył bezpośrednio do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten, pismem z dnia 2.12.2009 r. przekazany został organowi stosownie do art. 87 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Zdaniem Sądu termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 18.11.2009 r., kiedy to pełnomocnik przedstawił pełnomocnictwo do reprezentowania strony. Termin ten upływał więc z dniem 25.11.2009 r. Tymczasem – zdaniem Sądu – za datę złożenia wniosku przyjąć należało dzień przekazania wniosku do organu, zgodnie z art. 87 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi winien być wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie bądź bezczynność są przedmiotem skargi. Sąd I instancji podkreślił, iż przekazanie wniosku nastąpiło w dniu 2.12.2009 r. i tę datę przyjęto jako datę złożenia wniosku. Tym samym, zdaniem Sądu, uchybiono siedmiodniowemu terminowi z art. 87 § 2 P.p.s.a., a to powodowało konieczność odrzucenia wniosku na podstawie art. 88 P.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniósł Komitet [...], prawidłowo reprezentowany, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik Komitetu podkreślił, iż stanowisko Sądu sprzeczne jest z poglądem wyrażonym w literaturze, zgodnie z którym jeśli akta sprawy są już we właściwym sądzie, a skarżący dopiero na późniejszym etapie postępowania dowiedział się o podstawie do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, to wniosek taki należy złożyć bezpośrednio do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie słusznie stwierdził, że zgodnie z art. 87 § 3 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi winien być złożony za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Od tej ogólnej zasady można przyjąć jedynie jeden wyjątek, mianowicie w sytuacji, w której skarga złożona została z uchybieniem terminu, a strona – nieświadoma tego uchybienia – nie wystąpiła wraz ze złożeniem środka zaskarżenia z wnioskiem o przywrócenie terminu. W takiej sytuacji o zaistniałym uchybieniu strona dowiaduje się dopiero na późniejszym etapie postępowania, w momencie otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. Przyjąć należy, za poglądem wyrażonym w literaturze, że w takim przypadku – gdy skarga znajduje się już w sądzie, wraz z aktami sprawy przekazanymi przez organ – niecelowym byłoby składanie wniosku o przywrócenie terminu za pośrednictwem organu i w pełni dopuszczalnym byłoby przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do sądu. Jednakże zauważyć trzeba, że w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Komitet [...] wystąpił w dniu 24.02.2009 r. ze skargą na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 17.02.2009 r. Skarga ta postanowieniem z dnia 9.09.2009 r. odrzucona została jako złożona przedwcześnie, a jej przedmiotem uczyniono decyzję, która w dniu zaskarżenia nie weszła jeszcze do obrotu prawnego, gdyż nie została doręczona stronie. Zauważyć należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje pogląd, że czynność prawna dokonana przed rozpoczęciem biegu terminu nie wywołuje skutków prawnych, co dotyczy także skargi złożonej w przedmiotowej sprawie. Sytuacja taka nie jest tożsama ze wskazanym wyżej przypadkiem, gdy skarga złożona została po upływie ustawowego terminu, a o uchybieniu strona dowiedziała się dopiero na późniejszym etapie postępowania. Nie można zatem przyjąć stanowiska zawartego w zażaleniu, że sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie uzasadniała odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 87 § 3 P.p.s.a. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu winien był złożyć ponowioną skargę, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia, za pośrednictwem Komendanta Głównego Policji, którego decyzja była przedmiotem zaskarżenia. Złożenie takiego wniosku bezpośrednio do Sądu spowodowało konieczność przesłania go organowi i dopiero data dokonania tego przekazania mogła być uznana za datę wniesienia środka procesowego. Dlatego też za zasadne uznać trzeba stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wniosek Komitetu złożony został z uchybieniem siedmiodniowego terminu wskazanego w art. 87 § 2 P.p.s.a., a odrzucenie tego wniosku na podstawie art. 88 tej ustawy odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.