II SA/Sz 527/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-09-09
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana bez uzgodnienia z właściwym zarządcą drogi, jeśli droga ta jest drogą gminną, a współwłaściciele tej drogi nie wyrazili zgody na inwestycję?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji nie mógł odmówić ustalenia warunków zabudowy z powodu braku zgody współwłaścicieli drogi, jeśli droga ta jest drogą gminną i została pozytywnie uzgodniona z właściwym zarządcą drogi. Organ odwoławczy rażąco naruszył przepisy proceduralne, nie rozpatrując w ogóle wniesionych odwołań, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na postawieniu kontenera handlowego. Organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji, powołując się na brak uzgodnienia z współwłaścicielami drogi, mimo uzgodnienia z zarządcą drogi. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że nie jest kompetentny do rozpatrzenia odwołań. Skarżący podnosił kwestie stanu prawnego drogi i naruszenia jego praw własności.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 września 2009r. sprawy ze skargi G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. Nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu,
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w[...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1
w związku z art. 15 K.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez G. T. oraz A. T. na decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] r., Nr Wz.[...] , w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano, że E. K. pismem z dnia [...] r. wystąpiła do Urzędu Gminy w [...] o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na postawieniu kontenera handlowego o wymiarach 2,4 m x 6 m na działce nr [...] położonej w [...] .przy ulicy [...] , w celu sprzedaży artykułów spożywczych.
Wójt Gminy [...] wskazaną powyżej decyzją odmówił ustalenia warunków zabudowy dla powyższej inwestycji. Organ I instancji powołał się na ustawę z dnia
[...] r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Przytoczył z w/w ustawy przepis art. 53 ust. 4, zgodnie
z którym decyzję wydaje się po uzgodnieniu z określonymi organami, m.in.
z właściwym zarządcą drogi. Natomiast art. 60 ust. 1 stanowi, że decyzję
o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, wymienionymi w art. 53 ust. 4 oraz po uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Organ podał, iż uzyskał uzgodnienia Urzędu Gminy w [...] jako zarządcy części ulicy [...] w [...] , Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz Wydziału Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w[...] , natomiast nie uzyskał "aprobaty" współwłaścicieli części ulicy [...], przechodzącej przez działkę nr [...] . Powołując się zatem na niespełnienie warunku z art. 60 ust.1 z w/w ustawy wydał decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy.
Od decyzji organu I instancji odwołania wniosły strony G. T.
i A. T..
G. T. wniósł o ustalenie rzeczywistego stanu prawnego drogi [...] , ujawnienia osób sprzeciwiających się inwestycji. Nadto w pismach z dnia
[...] r. wniósł o dołączenie do akt przedłożonych przez siebie dokumentów.
A. T. w swoim odwołaniu podniosła problem sytuacji prawnej drogi [...] .
Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ powołał się na wynikającą z art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, z której wynika, że organ odwoławczy może rozpoznać sprawę, która już była wcześniej rozstrzygnięta decyzją organu I instancji. Wskazał, że decyzja Wójta Gminy [...] jest decyzją odmowną, na mocy, której żadna ze stron nie nabyła prawa. Decyzja ta nie rozstrzyga ani nie ustala praw i obowiązków strony ani osób uczestniczących w tym postępowaniu. Ponadto decyzja organu I instancji nie została zaskarżona przez stronę E. K.. Z uwagi na fakt, że zgłoszone kwestie przez odwołujących się nie są przedmiotem zaskarżonej decyzji, to organ odwoławczy jako organ II instancji nie jest kompetentny do ich rozstrzygnięcia. Z powyższych względów na podstawie art. 138
§ 1 pkt 1 K.p.a. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w [...] złożył G. T. wnosząc o ustalenie stanu prawnego ulicy [...] w[...] .
Skarżący podnosi, iż droga nazwana w decyzji Nr Wz.7331-BM/43/04D/05 ulicą Grafitową znajdująca się na działkach 48/4, 48/7, 48/2 i 48/5 w[...] , stanowi samowolę budowlaną i narusza jego prawa własności. Niejednokrotnie informował o tym Wójta Gminy [...] urzędników z Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w[...] , jednak organy te nie podjęli stosownych działań. Skarżący domaga się również wszczęcia postępowania przez Sąd i przedstawienia dokumentów źródłowych powstania ulicy [...] w zakresie geodezji, pozwoleń na budowę oraz dotyczących stanu władania drogi od momentu jej powstania. Ponadto wnosi o rozpoznanie sprawy przez Sąd w trybie art. 134, 135 oraz 155 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wobec samowoli budowlanej i naruszania praw własności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności
z przepisami prawa doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jaki i procesowego.
W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca dotyczą odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji wnioskowanej przez E. K. i wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.- zwana dalej ustawą). Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Z kolei wydanie takiej decyzji jest uzależnione od łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 tej ustawy, a mianowicie:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów
i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych
i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Nadto przepis art. 60 ust. 1 ustawy obliguje organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy do uprzedniego uzgodnienia projektu decyzji
z organami o których mowa w art. 53 ust. 4 ustawy. Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 9 ustawy decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwym zarządcą drogi – w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego.
Organ I instancji wydając decyzję odmowną powołał się na brak uzgodnienia, o którym mowa w powyższym przepisie. Wskazał mianowicie, że inwestycja uzyskała uzgodnienie Urzędu Gminy w [...] jako zarządcy części ulicy [...]
w [...] , ale nie uzyskała aprobaty współwłaścicieli części ul. [...] przechodzącej przez działkę nr [...] . Takie stanowisko organu I instancji jest niezrozumiałe, bowiem z jednej strony podaje, że inwestycja została uzgodniona
z zarządcą drogi, a z drugiej strony, że nie uzyskała aprobaty współwłaścicieli drogi. Nie jest zatem jasne czy ul. [...] w [...] jest gminną drogą publiczną, czy prywatna drogą wewnętrzną. A zatem czy planowana na działce nr [...] inwestycja wymagała uzgodnienia, czy też nie.
Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że jeżeli ul. [...] w [...] jest drogą gminą, to jak wynika z akt sprawy projekt decyzji ustalającej wnioskowane warunki zabudowy, został pozytywnie uzgodniony przez właściwego zarządcę drogi. W takiej sytuacji organ I instancji bezpodstawnie wydał decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy. Podstawy takiej nie może stanowić brak zgody współwłaścicieli sąsiedniej nieruchomości.
Z powyższego wnika, że organ I instancji orzekając w przedmiotowej sprawie wydał decyzję naruszającą wskazane powyżej przepisy prawa materialnego.
Natomiast organ II instancji utrzymując w mocy decyzję organu I instancji zaskarżoną decyzją naruszył nie tylko wskazane przepisy prawa materialnego.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy rażąco naruszył przepis art. 138 K.p.a., nie rozpatrzył bowiem w ogóle wniesionych odwołań. Z analizy krótkiego uzasadnienia zaskarżonej decyzji można wnioskować, że zdaniem organu odwoławczego skoro decyzja organu I instancji jest odmowna i odwołania nie wniosła wnioskodawczyni, to inne strony nie mogą skutecznie kwestionować takiej decyzji.
W tym miejscu należy przypomnieć treść przepisu art. 128 K.p.a.: "Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania."
Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidują szczególnych wymagań dla odwołań od decyzji o warunkach zabudowy. W świetle zatem przytoczonego przepisu art. 128 K.p.a. organ odwoławczy nie miał podstawy do uznania się "niekompetentnym" do rozpatrzenia wniesionych odwołań. Tm bardziej, że w odwołaniach podniesiono kwestię stanu prawnego ulicy Grafitowej w [...] , a więc kwestię istotną dla rozstrzygnięcia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na powołanie się przez organ I instancji na brak uzgodnienia projektu decyzji przez współwłaścicieli drogi, nawet kluczową.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" i "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło