II FSK 2035/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Małgorzata Wolf–Kalamala, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA del. Teresa Porczyńska, , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 563/09 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 20 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 10 września 2009 r., III SA/Wa 563/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. B., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z 20 lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z 14 stycznia 2009 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym, przyjętym przez sąd pierwszej instancji: skarżący wystąpił do Wójta Gminy Z. z wnioskiem o ponowny wymiar podatku rolnego za rok 2006. W uzasadnieniu wniosku podał, że w roku 2004 wydzierżawił działkę rolną o powierzchni 0,52 ha wraz z budynkami młodemu rolnikowi, M.B. w celu powiększenia jego gospodarstwa. Przy wymiarze podatku organ nie uwzględnił tej okoliczności, a w tym stanie rzeczy zdaniem skarżącego podatek rolny od wydzierżawionych gruntów powinien obciążać dzierżawcę. Wójt wznowił postępowanie, a następnie decyzją z 14 stycznia 2009 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość należnego od skarżącego łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2005 z uwagi na to, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: "o.p.". Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z 20 lutego 2009 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że umowa na którą powoływał się skarżący była znana organowi pierwszej instancji w dacie wydania decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2006, gdyż zostało mu przedłożone w dniu 8 października 2004 r. zaświadczenie Starostwa Powiatowego w S., w którym uwidoczniono fakt zawarcia przedmiotowej umowy. Z tych względów umowa ta nie mogła zostać uznana za przesłankę do wznowienia postępowania o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego zarzucono organom podatkowym nieprawidłową wykładnię art. 3 ust. 3 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r., Nr 94, poz. 431 ze zm.), dalej: "u.p.r." oraz art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.), dalej: "u.u.s.r.". Wojewódzki sąd administracyjny po zbadaniu skargi stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć z przyczyn innych, niż zostały w niej wskazane. Przede wszystkim sąd uznał, że zawarte w decyzji organu pierwszej instancji stwierdzenie, że umowa dzierżawy była znana organowi w dacie wydania decyzji wymiarowej, nie zostało poparte dowodami. W szczególności z zaświadczenia Starostwa Powiatowego w S. o zmianie w ewidencji gruntów, które wpłynęło do organu pierwszej instancji 8 października 2004 r. w sposób jednoznaczny nie wynikało, że stan opisany w tym zaświadczeniu jest skutkiem zawarcia przez skarżącego umowy dzierżawy. Sąd zauważył, że w aktach sprawy prowadzonej przed organem pierwszej instancji brak jest przedmiotowej umowy dzierżawy z potwierdzeniem jej wpływu do organu przed dniem wydania decyzji wymiarowej, a w aktach postępowania odwoławczego znajduje się kserokopia umowy, która jest niepotwierdzona za zgodność z oryginałem i brak jest informacji o dacie jej wpływu do organu. Z treści odwołania wynikało, że umowa ta została załączona do odwołania. Tego rodzaju braki uniemożliwiały zdaniem sądu stwierdzenie, czy zaświadczenie z rejestru gruntów zawierało informacje o okolicznościach, które skarżący uznał za przesłanki do wznowienia postępowania. W tym stanie rzeczy nie można było zweryfikować stanowiska organu pierwszej instancji, że przedmiotowa umowa znana była organowi w dacie wydania decyzji w trybie zwykłym. Dalej sąd pierwszej instancji stwierdził, że w aktach sprawy brak jest także wydanych w niniejszej sprawie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji z 2 października i 21 listopada 2008 r. Dokumenty te mają podstawowe znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i z tego powodu nie mogły być objęte uzupełniającym postępowaniem dowodowym na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", które może obejmować jedynie dowody uzupełniające. W związku z powyższym sąd uznał zaskarżoną decyzję za wydaną z naruszeniem art. 122 i art. 187 § 1 o.p. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także opatrzoną uzasadnieniem, które naruszało art. 210 § 4 o.p. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji. W ocenie sądu te naruszenia nie pozwalały na jednoznaczne potwierdzenie prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji. W swoich dalszych rozważaniach sąd pierwszej instancji nie zgodził się z poglądem wyrażonym przez organ podatkowy pierwszej instancji odnośnie wykładni art. 3 ust. 3 u.p.r. w związku z art. 28 ust. 4 pkt 1 lit. a-d u.u.s.r W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. działając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciło naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w aktach sprawy brak jest dokumentów mających istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, które nie mogły być objęte uzupełniającym postępowaniem dowodowym na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Wskazując na powyższe wniesiono o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wnoszący skargę kasacyjną wskazał jako podstawę jej wniesienia art.174 pkt 2 p.p.s.a. i zarzucił naruszenie art.145 § 1 pkt.1 lit.a) i lit.c) w zw. z art.106 § 3 powołanej ustawy. Jako podstawę wniesionej skargi należy przyjąć naruszenie przepisów postępowania, to znaczy naruszenie art.145 § 1 pkt.1 lit.c) w zw. z art.106 § 3 tej ustawy. Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art.145 §1 pkt.1 lit.a) ustawy, skoro w treści skargi nie wskazano żadnego przepisu prawa materialnego, którego naruszenie miałoby być przedmiotem oceny w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w tej sprawie nie występuje. Dla określenia granic danej sprawy kluczowe są więc zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do precyzowania za stronę zarzutów skargi kasacyjnej bądź do poszukiwania za nią naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny nie może na podstawie tak sformułowanego zarzutu ocenić stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie interpretacji art. 3 ust. 3 u.p.r. w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 4 lit. a) - d) u.u.s.r. Zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art.145 § 1 pkt.1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art.106 § 3 tej ustawy wynika stąd, że w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną sąd ten - po stwierdzeniu, iż do akt rozpoznawanej sprawy nie zostały załączone dokumenty mające podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia czy istnieje przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną - powinien przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu. Strona wnosząca skargę kasacyjną podkreśliła, że sąd nie miał wątpliwości co do istnienia tych dokumentów, w szczególności wniosku o wznowienie postępowania, dokumentów związanych z wyjaśnieniem przez organ pierwszej instancji zakresu żądania podatnika a także decyzji organu pierwszej i drugiej instancji kolejno z dnia 2 października 2008 r. i z 21 listopada 2008 r. Art. 106 § 3 p.p.s.a. stanowi, że: "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Z przepisu tego wynika, że przeprowadzenie dowodu uzupełniającego jest uprawnieniem sądu, a nie obowiązkiem. Nieprzeprowadzenie przez sąd dowodu i uchylenie decyzji nie może być traktowane jako istotne naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227-257 k.p.c. może być skutecznie podnoszony w skardze kasacyjnej tylko wówczas, kiedy sąd administracyjny pierwszej instancji prowadził postępowanie dowodowe wyłącznie w zakresie wynikającym z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz jeżeli strona skarżąca wykazała, że zastosowane przez sąd pierwszej instancji kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne (v. komentarz do art.106 P.p.s.a. pkt.16 - B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2011, wyd. IV; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 2133/08 LEX nr 593816). W analizowanej sprawie sąd administracyjny pierwszej instancji nie prowadził postępowania uzupełniającego z dokumentów. Bezzasadny jest więc zarzut naruszenia art.145 § 1 pkt.1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art.106 § 3 tej ustawy. Ocena czy zawiadomienie ze Starostwa Powiatowego w S. o zmianie w ewidencji gruntów, które wpłynęło do organu pierwszej instancji 8 października 2004 r. i które jako podstawę zmiany wskazuje umowę dzierżawy z dnia 22 września 2004 r., było wystarczającym dowodem dla przyjęcia przez organy, że zgłoszony we wniosku o wznowienie postępowania fakt zawarcia umowy dzierżawy nie był nową okolicznością faktyczną istniejącą w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji, określoną w art.240 § 1 pkt.5 o.p. jako przesłanka wznowienia postępowania, dotyczy oceny postępowania dowodowego. Bez powiązania takiego zarzutu z naruszeniem art. 191 czy też z art. 187 § 1 o. p. zarzut taki jest bezskuteczny. Nie można bowiem przy pomocy przepisu art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a zwalczać przyjętej przez sąd oceny zgromadzonych w sprawie dowodów czy okoliczności. Służą temu inne przepisy zawarte w ustawie p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art.184 p.p.s.a.