IV SA/Wa 289/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-11

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Krystyna Napiórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny ma obowiązek wprowadzić zmiany w operacie gruntów i budynków, jeśli wnioskodawca nie przedstawi dokumentów jednoznacznie potwierdzających odmienny stan prawny i faktyczny od ujawnionego w ewidencji?
Ratio decidendi
Organy ewidencyjne nie mają obowiązku uwzględniać wniosku o zmianę w operacie gruntów i budynków, jeśli wnioskodawca nie przedstawi dokumentów jednoznacznie potwierdzających odmienny stan prawny i faktyczny od ujawnionego w ewidencji. Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter techniczno-deklaratoryjny, a ich aktualizacja wymaga przedstawienia dokumentów takich jak wpisy w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, czy ostateczne decyzje administracyjne.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegających na przeniesieniu działki nr ew. [...] z jednostki rejestrowej Urzędu Miasta i Gminy do jednostki skarżących oraz połączeniu jej z inną działką. Organy obu instancji odmówiły wprowadzenia zmian, uznając, że przedstawione przez skarżących dokumenty nie potwierdzają odmiennego stanu prawnego. Skarżący zarzucili nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, twierdząc, że działka nr [...] stanowi część ich nieruchomości, a jej wydzielenie nastąpiło w wyniku błędu przy odnowieniu ewidencji gruntów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2009 r. sprawy ze skargi A. G. i W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie gruntów i budynków - oddala skargę - Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].12.2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...].07.2008 r., odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki o nr. ew. [...], położonej w obrębie [...] miasta B., polegającej na przeniesieniu działki nr [...] z dotychczasowej jednostki rejestrowej [...], gdzie wykazany jest władający - Urząd Miasta i Gminy w B. do jednostki [...], gdzie wykazany jest właściciel – A. i W. G. oraz połączeniu jej z działką wnioskodawców o nr. ew. [...] w nową działkę ewidencyjną. Organy obu instancji uznały, że dokumenty dołączone do wniosku o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki o nr. ew. [...] przedstawiają stan prawny tej nieruchomości zgodny ze stanem ustalonym w aktualnym operacie. Nie zachodzi zatem rozbieżność pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Brak jest zatem podstaw do dokonania żądanej zmiany. Zapisy w ewidencji gruntów mają bowiem charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny, co wynika z art. 20 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r., nr 100, poz. 1086 ze zm.). Organ odwoławczy wskazał, że związany jest zapisami aktu notarialnego z dnia [...].02.1991 r., dotyczącego zniesienia współwłasności nieruchomości o nr ew. [...], dla której założono KW [...], w wyniku czego A. i W. G. stali się właścicielami działki o nr ew. [...]. Do wniosku nie dołączono innego dokumentu, z którego by wynikało, ze stali się właścicielami działki o nr ew. [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] rozpoznając wniesione odwołanie stwierdził nadto, że związany jest treścią wniosku A. i W. G. i w postępowaniu tym nie bada, czy błąd taki nie został popełniony w postępowaniu związanym z odnowieniem ewidencji gruntów i czy działka o nr ew. [...] istotnie wydzielona została z działki o nr ew. [...], objętej aktem własności ziemi, wydanym T. i K. B.. Jednocześnie wyjaśnił, że dopiero gdyby prowadził takie postępowanie materiał dowodowy stanowiłyby dokumenty zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, jak chcą tego wnioskodawcy. We wniesionej skardze A. i W. G. podtrzymali stanowisko prezentowane w odwołaniu zarzucając nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Podnieśli, że działka nr [...] stanowi część dawnej działki nr [...], o czym ma świadczyć kopia wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia [...].01.1986 r., wydanego dla działki nr [...], na którym określone są jej granice oraz opisane nieruchomości sąsiednie, znajdująca się w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Załączyli nadto oświadczenia świadków o błędzie przy ustalaniu granicy ich działki. Ich zdaniem działka nr [...] została przeniesiona do odrębnej pozycji rejestrowej podczas odnowienia ewidencji gruntów m. B., przeprowadzonej w 1991 r., w wyniku błędnego ustalenia stanu władania. Wyrazili przekonanie, że akt własności ziemi wydany ich poprzednikom prawnym na działkę nr [...] obejmował również obecną działkę nr [...]. Stąd wywodzą, że aktualne wpisy w księgach wieczystych założonych dla przedmiotowych nieruchomości ([...] oraz [...]) zawierają dane niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, i stan ten winien ulec zmianie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, iż działka nr [...], oznaczona w ewidencji jako droga nie była przedmiotem umowy notarialnej dożywocia i zniesienia współwłasności, na którą powołali się skarżący, żądając wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Dane ewidencji gruntów - w kwestionowanym zakresie - są zgodne ze stanem prawnym ujawnionym w KW nr [...] i wynikającym z powołanego aktu notarialnego z dnia [...].02.1991 r. Rep. A nr [...] oraz mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem części nieruchomości KW nr [...], przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].02.1991 r., nr [...]. Stan ten nie był kwestionowany przez następne 17 lat. W oparciu o przedłożone przez skarżących dokumenty nie można stwierdzić natomiast uznać, że grunt oznaczony jako działka o nr ew. [...] stanowił część dawnej działki o nr. [...]. Z kopii archiwalnej mapy ewidencyjnej wynika tylko, że granica pomiędzy działkami [...] i [...] była wspólna. Oświadczenia złożone przez świadków nie mogą zastąpić właściwego dokumentu, a więc aktu notarialnego lub orzeczenia sądu, który świadczyłby na korzyść skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] nie naruszyła przepisów obowiązującego prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Na wstępie podkreślenia wymaga, iż co do zasady podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów obowiązane są dostarczyć dokumenty niezbędne do ich wprowadzenia. Z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że to właściciel, ewentualnie władający zgłaszający zmiany w ewidencji gruntów obowiązany jest dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia takich zmian, na żądanie starosty. Za dokumenty takie należy uznać w myśl § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) : * wpisy dokonane w księgach wieczystych, * prawomocne orzeczenia sądowe, * umowy zawarte w formie aktów notarialnych dotyczące ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z pewnymi wyłączeniami, * ostateczne decyzje administracyjne, * dyspozycje zawarte w aktach normatywnych, * umowy dzierżawy z § 11 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia Mając na uwadze te regulacje trzeba przyjąć, że nieudokumentowanie - przez wnoszących o wprowadzenie określonej zmiany w ewidencji - odmiennego niż uwidoczniony w niej stanu prawnego i faktycznego musi skutkować wydaniem decyzji negatywnej (por. m. in. wyrok NSA z dnia 23.04.2009 r., sygn. akt I OSK 620/08). Podkreślenia wymaga, że w myśl § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków starosta w sytuacji, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje właśnie przytoczony art. 22 ust. 3 cyt. ustawy. Organ ewidencyjny ma natomiast obowiązek wprowadzania z urzędu zmian wynikających z : 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 1) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Nie może więc zaniechać ich ujawnienia, o ile dostarczone zostaną stosowne orzeczenia, akty lub materiały i opracowania. Przenosząc przytoczone rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że zgłaszając swe żądanie dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki o nr. ew. [...], położonej w obrębie [...] miasta B., polegającej na przeniesieniu działki nr [...] z dotychczasowej jednostki rejestrowej [...], gdzie wykazany jest władający - Urząd Miasta i Gminy w B. do jednostki [...], gdzie wykazany jest właściciel – A. i W. G. oraz połączeniu jej z działką wnioskodawców o nr. ew. [...] w nową działkę ewidencyjną - wnioskodawcy powołali się na archiwalne mapy wraz z opisami o nr [...] oraz o nr [...]. Wskazali również na fakt, iż aktem notarialnym z dnia [...].02.1991 r. Rep. A nr [...] zostało na ich rzecz przeniesione prawo własności do całej działki, noszącej uprzednio nr ew. [...]. W ich ocenie odpowiada ona obecnie działce o nr ew. [...] wraz z działką o nr ew. [...]. Z tego względu uważają, iż istnieje podstawa do dokonania stosownych zmian wpisów w księgach wieczystych obu tych nieruchomości, bowiem dotychczas figurujące są błędne. Zdaniem skarżących, wydzielenie drogi na działce noszącej obecnie nr ew. [...] nastąpiło bez podstawy prawnej, podczas odnowienia ewidencji gruntów m. B. w latach 1990/1991. Na skutek tego utworzono odrębną działkę o nr ew. [...], oddzielając ją od reszty nieruchomości. W ocenie Sądu organy obu instancji trafnie przyjęły, iż dokumenty wskazane przez wnioskodawców jako mające uzasadnić wprowadzenie stosownych w operacie ewidencji nie mogły prowadzić do uwzględnienia ich wniosku. Ze wskazanego przez wnioskodawców aktu notarialnego z dnia [...].02.1991 r. Rep. A nr [...] wynika, że w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości przeniesionej w zamian za dożywocie A. i W. małżonkowie G. stali się na zasadach wspólności ustawowej właścicielami nieruchomości o pow. 2,0320 ha (§ 5). Pozostałe osoby w tym akcie wymienione w wyniku zniesienia współwłasności otrzymały : działki o numerach ewidencyjnych [...], [...] i [...] o łącznej pow. 3,1357 ha oraz o pow. 2,73 ha - działkę o nr ew. [...]. W żadnym więc razie wskazanym aktem notarialnym nie została na nich przeniesiona, w ramach zniesienia współwłasności, cała działka o uprzednim numerze [...], a jedynie jej mniejsza część o pow. 9031 m2 ([...]). Nieruchomość, dla której urządzona była KW [...], objęta przedmiotową umową dożywocia i zniesienia współwłasności miała łączną pow. 7,8977 ha, w niezmienionych granicach, jak zapisano w tym akcie. Skarżącym w jej wyniku przypadły działki ewidencyjne o numerach [...] i o pow. 9031 m2 oraz [...] i o pow. 1,1289 ha. W aktualnym wypisie z rejestru gruntów obie z tych działek posiadają te same powierzchnie, które zapisano we wskazanym akcie notarialnym (k. 4 akt admin. I instancji). W akcie tym zaznaczono nadto, że działce o nr ew. [...] odpowiada obecnie działka o nr ew. [...], która przed jej podziałem miała pow. 3,4175 ha. Większą więc nawet niż to wynika ze złożonej przez skarżących archiwalnej mapy wraz z opisem o nr [...], którą wskazują jako dowód w sprawie. Mapa sytuacyjna z projektowanym podziałem nieruchomości uregulowanej w [...] ze stycznia 1991 r., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego również obejmuje działkę o nr ew. [...] i o pow. 9031 m2, a na wschód od niej na mapie tej usytuowana jest działka o nr ew. [...], której na przywoływanej przez skarżących archiwalnej mapie wraz z opisem o nr [...] nie uwidoczniono, bowiem jak podnoszą jeszcze nie była utworzona. W ocenie Sądu bezprzedmiotowe jest rozważanie nieruchomościami o jakiej powierzchni dysponowali ich poprzednicy prawni, bowiem swoje prawa do wskazanych nieruchomości wywodzić mogą jedynie ze wskazanego atu notarialnego zawierającego umowę dożywocia i zniesienia współwłasności, którego zapisy i powierzchnie działek im przyznanych przy zniesieniu współwłasności odpowiadają posiadanym przez nich obecnie. Wynika stąd jednoznacznie, iż skarżący nie wykazali, jak trafnie przyjęły organy obu instancji, aby działka o nr ew. [...] została utworzona kosztem ich działki o nr ew. [...]. Na uwagę zasługuje, że skarżący nie podnieśli pomniejszenia swej działki o nr ew. [...] w stosunku do jej powierzchni zapisanej we wskazanym akcie notarialnym. Również na rozprawie obecny skarżący przyznał, iż nie wie jaką powierzchnię ma obecnie ta działka i czy jest mniejsza niż 9031 m2. Należy więc uznać, iż nie zostało przez skarżących wykazane, że utworzenie działki o nr ew. [...] wpłynęło na zmniejszenie powierzchni sąsiedniej działki należącej do skarżących o nr. ew. [...]. Nie pomniejszyło jej powierzchni w stosunku do wynikającej z przytoczonego aktu notarialnego. Na mocy tego aktu nabyli zatem wskazane w nim działki ([...] oraz [...]) w granicach z niego wynikających, a więc z uwzględnieniem ich powierzchni widniejących w przedmiotowym akcie notarialnym. Zachowanie tej samej powierzchni działki o nr ew. [...], jaka wynikała z owego aktu notarialnego mimo utworzenia działki o nr ew. [...] nie wyklucza, iż ta ostatnia powstała kosztem działki o nr ew. [...], co również nie pozwalało uwzględnić wniosku skarżących o żądaną zmianę wpisu w ewidencji. Sąd dostrzega znaczną syntetyczność uzasadnień decyzji obu instancji, skrótowość wywodów, uchybienie to jednakże, wobec trafnych ustaleń w nich przyjętych, nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło