II FSK 10/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Lidia Ciechomska- Florek, Protokolant Tomasz Jankowski, po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Ke 380/09 w sprawie ze skargi M. W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. W. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia 25 czerwca 2009r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 20 marca 2009r. w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy – M. W. S.(skarżący) za zobowiązania podatkowe spadkodawcy – E. B. Z. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. w kwocie 2241,02 zł, odsetek od wyżej wymienionego zobowiązania w wysokości 1079,00 zł naliczonych do dnia otwarcia spadku tj. do dnia 1 maja 2006r., kosztów upomnienia i kosztów prowadzonego wobec spadkodawcy postępowania egzekucyjnego powstałych do dnia otwarcia spadku w wysokości 106,40 zł, podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. w kwocie 42,30 zł oraz kosztów upomnienia dotyczących powyższej zaległości powstałych do dnia otwarcia spadku w wysokości 8,80 zł. Organ drugiej instancji powołał się na treść przepisów art. 97 § 1, art. 98 § 1 i 2 oraz art. 100 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. z 2005r. Nr 8 poz. 60, z późn. zm., dalej Ord.pod.) i wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 28 marca 2008r. sygn. akt: I Ns 890/07 Sąd Rejonowy w Końskich stwierdził nabycie spadku po E. B. Z. w całości przez skarżącego. Ponieważ zmarła pozostawiła zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. i 2004 r. to zaistniały przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 97 i 98 Ord. pod. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż argumenty odwołania o toczącym się postępowaniu sądowym z wniosku spadkobiercy o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji pierwszoinstancyjnej. Wyjaśniono, że w momencie wydawania decyzji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, jak i decyzji organu drugiej instancji, w obrocie prawnym istniało postanowienie Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 28 marca 2008r. sygn. akt: I Ns 890/07 i wskazano art. 365 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43 poz. 296, ze zm.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że uchylenie w przyszłości wskazanego postanowienia Sądu Rejonowego w Końskich oraz odmienne rozstrzygnięcie kwestii dziedziczenia może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 7 Ord. pod. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego o nabycie praw do spadku. W odpowiedzi na powyższą skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 r., sygn.akt I SA/Ke 380/09, oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że odpowiedzialność spadkobiercy za zobowiązania podatkowe spadkodawcy jest konsekwencją zasady sukcesji generalnej majątkowych praw i obowiązków spadkobierców podatnika wyrażonej art. 97 § 1 Ord. pod. Sąd przypomniał, że Sąd Rejonowy w Końskich postanowieniem z dnia 28 marca 2008r. sygn. akt I Ns 890/07 stwierdził nabycie spadku przez skarżącego, a organ podatkowy I instancji zrealizował obowiązek wynikający z art. 104 § 1 Ord.pod. Po bezskutecznym upływie 30-dniowego terminu określonego w tym przepisie orzekł o odpowiedzialności skarżącego jako spadkobiercy za zaległości podatkowe wraz z należnymi odsetkami pobieranymi od zaległości podatkowej do dnia otwarcia spadku tj. do dnia 1.05.2006r. Odnosząc się do zarzutów skargi odnośnie wznowienia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku Sąd wyjaśnił, że zważywszy na treść art. 365 § 1 k.p.c. tylko prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 28.03.2008r., w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku przez skarżącego, mogło wiązać organy podatkowe obu instancji. Takiej mocy nie miały natomiast dostarczone przez skarżącego dokumenty, tj.: skarga z dnia 4.02.2009r. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 28.03.2008r., sygn. akt I Ns 890/07 oraz protokół przyjęcia oświadczenia o odrzuceniu spadku - akt notarialny z dnia 29.01.2009r. Repertorium A nr [...]. Wskazano, że okoliczność zainicjowania przez skarżącego postępowania o wznowienie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku i trwania tego postępowania w dacie wydawania zaskarżonej decyzji pozostaje bez wpływu na wynik sprawy i nie stanowi o naruszeniu przepisów art. 97 § 1, art. 98 § 1, art. 100 § 1, 2 Ord.pod. Odnosząc się do wniosku zgodnie z którym postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej spadkobiercy, powinno być zawieszone do czasu zakończenia wznowionego postępowania o nabycie spadku stwierdzono, że skoro w dacie wydania zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym funkcjonowało prawomocne postanowienie o stwierdzenie nabycia przez skarżącego spadku, to okoliczność, iż w stosunku do tego postanowienia na wniosek skarżącego toczy się postępowanie o jego zmianę, które do dnia wydania decyzji organu II instancji nie zakończyło się prawomocnie, nie może być uznana za sytuację wskazaną w art. 201 § 1 pkt 2 Ord.pod. Skarżący wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 98 § 2 Ord.pod. (przyjęcie odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako spadkobiercy) oraz naruszenie przepisów postępowania przez odmowę zawieszenia postępowania administracyjnego w związku z toczącym się postępowaniem sądowym przed Sądem Rejonowym w Końskich. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto nie zasługuje na uwzględnienie. Sformułowane w niej zarzuty ograniczają się do wskazania naruszenia przepisu prawa materialnego, "a to art. 98 par. 2 ustawy Ordynacja podatkowa" (pisownia oryginalna – s. 1) oraz naruszenia przepisów postępowania przez odmowę zawieszenia postępowania administracyjnego w związku z toczącym się postępowaniem sądowym przed Sądem Rejonowym w Końskich. Drugi z postawionych zarzutów nie został wsparty określeniem choćby jednego przepisu, który – w ocenie autorki skargi kasacyjnej – został naruszony. Opisano go jednym zdaniem zamieszczonym w nader lakonicznym, liczącym niespełna pół strony uzasadnieniu. Ten rodzaj argumentacji nie daje podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i zdaje się poddawać w wątpliwość sens rygorów procesowych wprowadzonych przez art. 174, 175, 176 i 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko sądu administracyjnego pierwszej instancji, iż okoliczność zainicjowania przez skarżącego postępowania o wznowienie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, nie przesądzała sama przez się o naruszeniu przepisów art. 97 § 1, art. 98 § 1 oraz art. 100 § 1 i 2 Ord. pod. (s. 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Jak wyjaśniono w nim, ewentualna zmiana – w rezultacie wznowienia postępowania – postanowienia Sądu Rejonowego w Końskich może w przyszłości uzasadniać wznowienie postępowania podatkowego, co doprowadzi do korekty jego wyniku (art. 240 § 1 pkt 7 Ord. pod.). Niezależnie od tego, należy podkreślić, iż zarzutu naruszenia wspomnianego wcześniej przepisu Ord. pod. nie powiązano z twierdzeniem o naruszeniu jakiegokolwiek przepisu regulującego postępowanie sądowoadministracyjne. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.