II SA/Ol 702/09
WyrokWSA w Olsztynie2009-09-11
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Beata Jezielska, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest prowadzenie jednego postępowania administracyjnego dotyczącego zarówno legalności budowy obiektu budowlanego, jak i jego stanu technicznego, jeśli podstawy prawne i zakresy tych postępowań są różne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prowadzenie jednego postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy obiektu budowlanego oraz jego stanu technicznego jest niedopuszczalne, jeśli podstawy prawne i zakresy tych postępowań są różne. Postępowanie dotyczące legalności budowy regulowane jest przepisami rozdziału 5 Prawa budowlanego, podczas gdy postępowanie dotyczące stanu technicznego obiektu opiera się na art. 66 Prawa budowlanego. Ponadto, w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego, strony postępowań mogą być różne, co wyklucza możliwość prowadzenia jednego postępowania w obu tych kwestiach. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów procesowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy płyty do składowania obornika, która została wybudowana bez wymaganego zgłoszenia. Po uchyleniu decyzji nakazującej rozbiórkę i umarzającej postępowanie, organ I instancji połączył postępowanie dotyczące legalności budowy z postępowaniem dotyczącym stanu technicznego obiektu. Organ stwierdził, że płyta została wybudowana legalnie na skutek skutecznego zgłoszenia i że usunięto nieprawidłowości związane z jej stanem technicznym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, mimo wskazania na błędną podstawę prawną. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie prawa, brak udziału w postępowaniu i błędy organu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2009 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i stanu technicznego obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K.K. kwotę 740 zł (słownie siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją z dnia 9 kwietnia 2009r. "[...]", sprostowaną postanowieniem z dnia 28 maja 2009 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami, powoływanej dalej jako Prawo budowlane), odstąpił od nakazania usunięcia stwierdzanych nieprawidłowości, związanych z nieodpowiednim stanem technicznym obiektu budowlanego - płyty do składowania obornika, położonego na działkach "[...]".
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że w związku z pismem M.K. z dnia 12 września 2007r., w dniu 1 października 2007r. z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budowy płyty do składowania obornika na wymienionych działkach. Po ustaleniu, że płyta do składowania obornika została wybudowana bez wymaganego zgłoszenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją z dnia 18 kwietnia 2008 r., na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał A. i R.G. rozbiórkę tejże płyty. Decyzję tę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uchylił decyzją z dnia 16 czerwca 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją z dnia 1 września 2008r., powołując się na art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy płyty do składowania obornika. Na skutek odwołania M.K. organ II instancji decyzją z dnia 22 października 2008r. uchylił decyzję umarzającą postępowanie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji zauważył, że organ I instancji prowadzi oprócz postępowania w sprawie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, postępowanie w sprawie stanu technicznego tego obiektu budowlanego (wszczęte pismem z dnia 17 września 2008r.). W postępowaniu tym organ nadzoru stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym w określonym zakresie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wskazał na potrzebę połączenia prowadzonych przez powiatowy organ nadzoru budowlanego postępowań, których przedmiotem jest płyta do składowania obornika i wydania orzeczenia co do istoty sprawy w oparciu o całościowy zebrany materiał dowodowy. Wypełniając wskazania Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ nadzoru budowlanego I instancji ponownie rozpoznając sprawę w dniu 9 stycznia 2009 r. połączył prowadzone postępowania, których przedmiotem jest płyta do składowania obornika tj.: postępowanie dotyczące legalności budowy przedmiotowej płyty do składowania obornika - znak: "[...]" i postępowanie dotyczące stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego - znak: "[...]". Odnośnie do legalności budowy organ ten ustalił, że inwestor A. i R.G. w dniu 17 maja 2007r. w Starostwie Powiatowym w N. dokonali zgłoszenia budowy pięciu zbiorników na gnojówkę oraz płyty gnojowej na działkach "[...]". Organ zaznaczył, że nazwy płyta gnojowa i płyta do składowania obornika mają takie same znaczenie i są obiektem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt. 1b Prawa budowlanego, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę a zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego jest objęta obowiązkiem zgłoszenia. Skoro Starosta N. działając jako organ architektoniczno – budowlany, nie nałożył na zgłaszających obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów oraz nie wniósł sprzeciwu do przedmiotowego zgłoszenia, to zgłoszenie dokonane przez inwestorów jest skuteczne. Wobec złożonego skutecznie zgłoszenia brak jest znamion popełnienia samowoli budowlanej i tym samym nie ma podstawy prawnej do prowadzenia postępowania w trybie art. 49b Prawa budowlanego. Odnośnie do stanu technicznego przedmiotowej płyty do składowania obornika organ I instancji powołał się na własne postanowienie z dnia 18 września 2008r., którym - w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego - nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia w określonym terminie oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy budowie przedmiotowej płyty do składowania obornika. Obowiązek ten został przez inwestorów wypełniony. Z przedłożonego dokumentu wynika, że zostały usunięte nieprawidłowości związane z nieodpowiednim stanem technicznym przedmiotowej płyty. Z oceny technicznej wynika też, że wybudowany obiekt budowlany nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia oraz nadaje się do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem. Powyższe stwierdzenia znajdują potwierdzenie w ustaleniach dokonanych przez organ nadzoru podczas oględzin przedmiotowego obiektu budowlanego przeprowadzonych w dniu 7 kwietnia 2009r. podczas, których stwierdzono, że usunięto nieprawidłowości związane z nieodpowiednim stanem technicznym, tj.: poprawiono wykonania otulenia i zabezpieczeń zbrojenia ścian oraz uzupełniono braki betonu w ścianach oporowych i uszczelniono te miejsca. W związku z tym, że usunięte zostały nieprawidłowości związane z nieodpowiednim stanem technicznym płyty do składowania obornika, zdaniem organu, nie było podstaw do działania organu nadzoru budowlanego w trybie art. 66 Prawa budowlanego tj. nakazania w wyznaczonym terminie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Powiatowy Organ Nadzoru Budowlanego w N. stwierdził także, że kwestie związane z zagospodarowaniem terenu, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany stanowią przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie odrębnych przepisów przez Wójta Gminy J. Postępowanie to rozwiąże sprawę użytkowania terenu i obiektów na nim usytuowanych w zgodności z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym i ochrony środowiska. Ponadto niewypełnienie przez inwestora obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy będzie skutkowało przywróceniem poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu, co jest równoznaczne z rozbiórką przedmiotowych obiektów budowlanych. Natomiast w przypadku wypełnienia obowiązku nastąpi uchylenie zakazu użytkowania i przywrócenie stanu zgodnego z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym i ochrony środowiska. Organ I instancji wskazał ponadto, że K. podnosili w toku postępowania kwestie związane z przedmiotową płytą do składowania obornika, dotyczące aspektów wykraczających poza zakres działania organów nadzoru budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przytoczył treść art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i stwierdził w konkluzji, że wobec usunięcia nieprawidłowości dotyczących nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego nie było podstaw do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznym obiektu budowlanego i dlatego odstąpiono od nakładania obowiązków.
Od decyzji tej odwołał się M.K., który zarzucał, że inwestorzy zrealizowali obiekt mimo wstrzymania procesu inwestycyjnego odpowiednią decyzją administracyjną. Legalizacja tego obiektu, w jego ocenie, stanowi naruszenie prawa. Odwołujący się podnosił , że został pozbawiony udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Wskazywał, że decyzja zawiera błędy pisarskie, co świadczy o pochopnym działaniu organu.
Decyzją z dnia 4 czerwca 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego winno być oparte o przepisy art. 51 ust 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust 7 Prawa budowlanego, a nie w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Błędna podstawa prawna decyzji organu I instancji jednak nie stanowi podstawy do jej uchylenia. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zebrał wyczerpująco materiał dowodowy i orzekł zgodnie z prawem. Organ II instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 51 ust 7 Prawa budowlanego przepisy art. 51 ust 1 pkt 1 i 2 oraz ust 3 stosuje się odpowiednio jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określane w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust 1 tj. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Stosownie do art. 51 ust 1 pkt 2 właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określanych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 1 lit.b Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej - płyt do składowania obornika. Budowa takiego obiektu, stosownie do art. 30 ust.1 pkt 1 wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Organ uznał za bezsporny fakt , iż A. i R.G. skutecznie złożyli do Starosty N. zawiadomienie o zamiarze budowy pięciu zbiorników na gnojówkę oraz płyty na składowanie obornika. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ nadzoru budowlanego nie ma delegacji prawnej do badania przyjętego przez organ administracji - architektonicznej zgłoszenia. Wojewoda pismem z dnia 1 sierpnia 2007r. poinformował skarżącego, że zamierzenia inwestora są zgodne z art. 29 ust.1 pkt.1 litera b i c Prawa budowlanego. Ponadto Wojewoda powołał się na pismo Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 1 lipca 2007r., w którym stwierdzono, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie wpłynie negatywnie na Obszar Chronionego Krajobrazu. Wobec powstałych wątpliwości co do jakości wykonanej na zgłoszenie płyty Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. postanowieniem z dnia 18 września 2008r. na podstawie przepisu art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego nałożył na inwestorów - A. i R.G. obowiązek dostarczenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy budowie przedmiotowej płyty do składowania obornika. G. przy piśmie z dnia 15 października 2008r. przedłożyli żądaną postanowieniem ocenę techniczną. Z powyższej oceny wynika, że zostały usunięte nieprawidłowości związane z nieodpowiednim stanem technicznym płyty. Ponadto w ocenie tej stwierdzono, że obiekt budowlany nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia oraz nadaje się do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem. Organ I instancji wskazał, iż przed wydaniem decyzji przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której dokonano oględzin płyty do składowania obornika, potwierdzonych dokumentacja fotograficzną. Stwierdzono, że płyta wybudowana jest legalnie oraz jej stan techniczny nie stanowi zagrożenia. Wobec faktu, iż istniejąca płyta gnojowa wykonana jest zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym warunkami techniczno - budowlanymi i nie ma konieczności określania czynności jakie winien wykonać inwestor w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem organ l instancji właściwie odstąpił od nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut odwołującego się, dotyczący braku możliwości brania udziału w postępowaniu dowodowym. Powołał się w tym zakresie na notatki służbowe, sporządzone przez pracowników PINB, które potwierdzają fakt zapoznawania się z aktami sprawy; ponadto organ II instancji zauważył, że odwołujący się brał udział w oględzinach obiektu i w rozprawie administracyjnej w dniu 7 kwietnia 2009 r. i z własnej woli pod koniec rozprawy ją opuścił. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że organ I instancji prowadził dwa postępowania w sprawie przedmiotowej płyty jedno w przedmiocie legalności budowy oraz drugie w przedmiocie stanu technicznego. Połączenie obu spraw nastąpiło 9 stycznia 2009 r. Natomiast postanowienie organu I instancji nakładające obowiązek dostarczenia przez inwestora oceny technicznej z dnia 18 września 2008r zostało wydane przed połączeniem obu prowadzonych spraw. Organ odwoławczy przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a., umożliwił stronom zapoznanie się z aktami sprawy, lecz strony z takiej możliwości nie skorzystały.
Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 czerwca 2009 r. M.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Olsztynie, w której zarzucał, iż organ odwoławczy bezzasadnie zmienił podstawę prawną decyzji organu I instancji bez merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, dotyczącej legalności wybudowania przedmiotowej płyty do składowania obornika. Ponadto zarzucał, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia spełniającego wymogi art. 107 § 3 K.p.a. i nie odnosi się do istotnych kwestii związanych z ochroną przyrody i ochroną środowiska. Skarżący zarzucał organowi I instancji prowadzenie postępowania stronniczo i z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. wskazując, że inwestorzy wybudowali sporną płytę bez uzgodnienia sanitarno- higienicznego i z naruszeniem warunków technicznych określonych dla budowli rolniczych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 - 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) - dalej powoływanej jako p.p.s.a. Sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd administracyjny ma obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie stwierdzone uchybienia prawa nawet wówczas, gdy nie były one podnoszone przez stronę.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że zostały one wydane z istotnym naruszeniem przepisów procesowych. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż organ I instancji nie był uprawniony do prowadzenia jednego postępowania administracyjnego dotyczącego legalności wybudowania przedmiotowej płyty do składowania obornika oraz jej stanu technicznego. Wprawdzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego procedurę taką zastosował w wykonaniu wytycznych Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zawartych w uzasadnieniu decyzji z dnia 22 października 2008 r., lecz nie znajduje ona oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Kwestię prowadzenia jednego postępowania administracyjnego, dotyczącego kilku spraw reguluje przepis art. 62 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), dalej powoływanej jako K.p.a. Stanowi on, że w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej sprawy. Dla stosowania normy prawnej zawartej w cytowanym przepisie niewystarczające jest prowadzenie postępowań przez ten sam organ. Oprócz tego konieczne jest natomiast łączne istnienie tożsamości stanu faktycznego i prawnego każdej z tych spraw. W niniejszej sprawie przesłanki te nie zostały spełnione. Należy zwrócić uwagę, iż organ I instancji wszczął dwa odrębne postępowania: PINB "[...]" w przedmiocie legalności budowy płyty do składowania obornika oraz PINB "[...]" w przedmiocie stanu technicznego tego obiektu. Podstawą prawną orzekania w sprawie stanu technicznego obiektu jest art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Stanowi on, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.
Wskazany art. 66 Prawa budowlanego został umieszczony w rozdziale 6 tej ustawy, dotyczącym utrzymania obiektów budowlanych. Stroną tego postępowania jest tylko właściciel nieruchomości, co do której organ nadzoru budowlanego stwierdził nieprawidłowości. W obecnym stanie prawnym, po wejściu w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U Nr 80, poz. 718) i zmianie brzmienia art. 5 i 61 Prawa budowlanego, w postępowaniu w przedmiocie utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego odpadła przesłanka nakazująca uwzględnianie uzasadnionych interesów osób trzecich. Tym samym właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 66 Prawa budowlanego (takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym wyroku z dnia 4 lipca 2007 r. II OSK 999/06). Oznacza to, że M.K. nie posiada uprawnień strony w kwestionowaniu decyzji podjętej we wskazanym trybie. W przypadku, gdy jako stronę oznaczono podmiot, który nie był i nie może być stroną postępowania, bowiem postępowanie nie dotyczyło jego interesu prawnego lub obowiązku, to taka decyzja jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.
Ponadto cytowany art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie może stanowić podstawy prawnej do orzekania w sprawie, której przedmiotem postępowania jest legalność wybudowania obiektu budowlanego. Kwestia legalności budowy rozstrzygana jest bowiem na podstawie przepisów zawartych w rozdziale 5 Prawa budowlanego, regulujących proces budowy i oddawania do użytku obiektów budowlanych. W zależności od ustaleń faktycznych organ nadzoru budowlanego w takiej sprawie orzeka o rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę ( art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego) albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ ( art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego) bądź też uruchamia naprawczy tryb postępowania, przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zmierzający do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W takim postępowaniu rzeczą organu jest ustalenie czy w sprawie istnieje konieczność nałożenia na inwestora obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych czy też odmowy nałożenia takich obowiązków.
Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie wydał decyzję z dnia 9 kwietnia 2009 r. ( oznaczoną dwoma numerami "[...]") skoro dotyczyła ona różnych przedmiotów: legalności budowy i stanu technicznego obiektu budowlanego a podstawa prawna do orzekania w tych sprawach była różna.
Należy także zauważyć, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Przepis ten określa jakie elementy powinna zawierać decyzja administracyjna, aby można ją było uznać za prawidłową, Do obligatoryjnych składników decyzji należą miedzy innymi: powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Treść rozstrzygnięcia administracyjnego powinna być związana z przedmiotem postępowania i nie można go domniemywać z uzasadnienia decyzji. Jeżeli uzasadnienie decyzji pozostaje w sprzeczności z jej osnową, to sytuacja taka stanowi naruszenie art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, z powołaniem się na art. 66 Prawa budowlanego, orzekł o odstąpieniu od nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, związanych z nieodpowiednim stanem technicznym przedmiotowego obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu decyzji natomiast powołał się na ustalenia faktyczne oraz dokonał oceny prawnej nie tylko stanu technicznego obiektu ale także dokonał ustaleń faktycznych i oceny prawnej legalności wybudowania tego obiektu. Oznacza to, iż rozstrzygnięcie decyzji nie jest spójne z jej uzasadnieniem. Nie można więc uznać za prawidłową decyzji, która w uzasadnieniu odnosi się do legalności budowy obiektu i jego stanu technicznego, a osnowa dotyczy tylko odstąpienia od nakazania usunięcia nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznym obiektu. Organ odwoławczy, uznając decyzję organu I instancji za prawidłową nie dostrzegł tego uchybienia. Wskazał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia powinien stanowić art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego lecz nie usunął wadliwości decyzji organu I instancji i nie orzekł o istocie sprawy w tym zakresie. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu, że przedmiotowa płyta gnojowa została wybudowana legalnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno -budowlanymi, jej stan nie stanowi zagrożenia wobec czego nie było konieczności określenia czynności jakie powinien wykonać inwestor w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Jak już wskazano uzasadnienie nie może zastępować osnowy decyzji. Osnowa decyzji organu I instancji nie zawierała rozstrzygnięcia w zakresie określenia czynności jakie powinien wykonać inwestor w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem lub o odstąpieniu od nakładania na inwestora wykonania takich obowiązków. Z faktu, iż decyzja organu I instancji została opatrzona dwoma numerami spraw nie można wyciągać wniosku, iż zawierała ona rozstrzygnięcie obydwu tych spraw skoro w osnowie decyzji organ wyraźnie określił, że odstępuje od nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznym obiektu budowlanego. Organ II instancji także nie zawarł rozstrzygnięcia merytorycznego w zakresie legalności budowy przedmiotowej płyty.
Wskazane uchybienia proceduralne nie pozwalają na pozostawienie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w obrocie prawnym.
Skarżący zarzucał w skardze, że organ I instancji wydał decyzję bez wszechstronnego rozpatrzenia sprawy o czym świadczy podanie błędnej daty ustawy Prawo budowlane ( 1995 r. zamiast 1994 r.) oraz zawarcie w rozstrzygnięciu sformułowania o odstąpieniu od "uśnięcia" zamiast "usunięcia" stwierdzonych nieprawidłowości. Uchybienia te są w ocenie Sądu nieistotne i nie miały wpływu na rozstrzygnięcie. Jednakże, jak wskazano wcześniej, art. 134 p.p.s.a. daje sądowi administracyjnemu możliwość uwzględnienia skargi z przyczyn innych aniżeli podnoszone przez skarżącego. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Mimo iż strona skarżąca nie podnosiła zarzutów do nieprawidłowości postępowania administracyjnego, które Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegł z urzędu, należało wyeliminować z obrotu prawnego decyzję organu I i II instancji. Sąd w razie uwzględnienia skargi może bowiem wydać orzeczenie, o którym mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a, nie tylko w stosunku do zaskarżonej decyzji ale także objąć zakresem orzekania decyzję wydaną przez organ I instancji, jeżeli jest ona obarczona wadami przewidzianymi w tym przepisie.
Z uwagi na to, że uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji następuje wyłącznie z przyczyn formalnych, Sąd nie mógł dokonać oceny zasadności zarzutów skargi, odnoszących się braku zgodności inwestycji z przepisami prawa w tym z przepisami techniczno- budowlanymi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Nidzicy winien będzie uwzględniając rozważania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przeprowadzić dwa odrębne postępowania: w przedmiocie legalności budowy płyty do składowania obornika oraz w przedmiocie stanu technicznego tego obiektu budowlanego i zakończyć je wydaniem dwóch decyzji. W postępowaniach tych organ, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 K.pa. podejmie wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanów faktycznych oraz do załatwienia każdej z tych spraw wydaniem decyzji, należycie uzasadnionej pod względem faktycznym i prawnym stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. Organ winien też mieć na uwadze, że przepis art. 10 § 1 K.p.a. gwarantuje stronie udział w postępowaniu administracyjnym, przez co należy rozumieć zapewnienie stronie udziału we wszystkich stadiach tegoż postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
Rozstrzygnięcie o niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd wydał na podstawie art. 152 wymienionej ustawy. Orzeczenie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania sądowego, które obejmują zwrot opłat sądowych poniesionych przez skarżącego oraz zwrot wynagrodzenia radcowskiego według norm przepisanych, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. stosownie do wyniku sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło