I OZ 1006/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 września 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 787/09 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia (...) maja 2009 r. Nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie Postanowieniem z dnia 11 września 2009 r., sygn. akt II SA/Sz 787/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił A. J. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia (...) maja 2009 r. Nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia 14 czerwca 2009 r. , nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 czerwca 2009 r. A. J. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia (...) maja 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia (...) lutego 2009 r. przyznającą skarżącemu zasiłek celowy na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia. Równocześnie do skargi pełnomocnik skarżącego załączył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w którym wskazał, że w dniu 15 maja 2009 r., który był ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi stan zdrowia brata- A. J. pogorszył się, w związku z czym On musiał przebywać przy chorym. W odpowiedzi na wezwanie Sądu zobowiązujące do wskazania dowodów lub okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, skarżący podał, że ciężko choruje, a w dniu 15 lipca 2009 r. nastąpiło pogorszenie jego stanu zdrowia, brat będący jego pełnomocnikiem czuwał przy nim, podawał leki i w związku z tym nie mógł udać się na pocztę celem nadania skargi. Z załączonego zaświadczenia lekarskiego wynika, że A. J. choruje przewlekle na nieuleczalną chorobę i wymaga stałej opieki. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji uznał, iż okoliczności powołane we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 16 czerwca 2009 r. nie wskazują na brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Fakt, że w dniu 15 czerwca 2009 r. ( pełnomocnik we wniosku podał datę 15.05.2009 r., jednakże na podstawie daty wniosku i jego treści Sąd pierwszej instancji przyjął, że faktycznie chodzi o dzień 15.06.2009 r., który był ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi) skarżący miał nagłe pogorszenie stanu zdrowia, a brat będący jego pełnomocnikiem sprawował przy nim opiekę, nie świadczy w ocenie Sądu pierwszej instancji o niemożliwości nadania skargi, gdyż jak wynika z akt administracyjnych skarżący zamieszkuje z rodzeństwem, w tym z siostrą J. J., o czym świadczą zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłek podpisywane przez Nią oraz wywiad przeprowadzony przez pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej w D. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zarówno skarżący jak i pełnomocnik mogli skorzystać z pomocy innej osoby. W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia 1 października 2009 r. A. J. nie zgodził się z zapadłym rozstrzygnięciem podnosząc, iż w dniu 15 czerwca 2009 r. nastąpiło znaczne pogorszenie stanu jego zdrowia wymagające sprawowania nad nim nieustającej opieki przez jego pełnomocnika S. J. Powyższe wydarzenie uniemożliwiło wniesienie skargi w terminie. Skarżący zaznaczył ponadto, że jego siostra J. J. nie zamieszkuje wraz z nim. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia przesłanek pozytywnych, o których mowa w art. 86 P.p.s.a. Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Ponadto to na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu. Podstawowy problem w sprawie na obecnym etapie postępowania sprowadza się więc do oceny, czy podane przez skarżącego okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu należy zaliczyć do tych, o których mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. Skarżący jako powód uchybienia terminu do wniesienia skargi podał nagłe pogorszenie stanu zdrowia spowodowane nowotworem jamy brzusznej, uniemożliwiające zarówno mu, jak i swemu pełnomocnikowi udanie się na pocztę. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 30 grudnia 2008 r., sygn. akt I OZ 925/08). Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie zachodzi, bowiem powołana przez skarżącego choroba, jest chorobą która może powodować nagłe i nieprzewidziane pogorszenie stanu zdrowia, a tym samym może zostać uznana za nagłą przeszkodę uniemożliwiającą skarżącemu wniesienia skargi w terminie. Ponadto należy mieć na uwadze, iż skarżący jest osobą wymagającą całodobowej opieki nawet w sytuacji, gdy stan jego zdrowia nie ulega pogorszeniu. Zatem nagłe pogorszenie stanu jego zdrowia, bez wątpienia mogło uniemożliwić jego pełnomocnikowi, który jest jednocześnie jego opiekunem, udanie się na pocztę celem nadania skargi. Trudno byłoby w takiej sytuacji również wymagać od skarżącego, aby wniesieniu skargi do sądu podjęła się jego siostra, która nie zamieszkuje wraz z nim. W warunkach rozpoznawanej sprawy i okoliczności jej towarzyszących Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spełnione zostały przesłanki uzasadniające przywrócenie stronie uchybionego terminu. Przepisy bowiem obowiązującego prawa należy zdaniem Sądu tak interpretować, aby nie zamykać stronie możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej, o czym stanowi art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.). W takiej sytuacji należało uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nieprawidłowo zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 września 2009 r. odmówił A. J. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.