I OZ 63/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 350/09 odrzucające skargę T. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 350/09 odrzucającego wniosek T. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 350/09 oddalającego skargę T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 350/11 odrzucono wniosek T. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 350/09 oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej. Postanowieniem z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 362/11, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] marca 2011 r. o odrzuceniu wniosku. W dniu 6 czerwca 2011 r. T. K. przesłała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pismo, w którym oświadczyła, że nie zgadza się z postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 marca 2011 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2011 r. sygn. akt I OZ 362/11. W wykonaniu zarządzenia z dnia 5 lipca 2011 r. wezwano skarżącą do oświadczenia, czy pismo z dnia 6 czerwca 2011 r. jest skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w trybie art. 285a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pouczając jednocześnie o warunkach wniesienia takiej skargi. Pismem z dnia 12 lipca 2011 r. T.K. oświadczyła, że jej pismo z dnia 6 lipca 2011 r. jest skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z dnia 15 marca 2011 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 350/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia tegoż Sądu z dnia 15 marca 2011 r., wskazując, że skarga złożona przez skarżącą nie spełnia wymogów określonych w art. 175 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Na to postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do art. 175 § 1 w związku z art. 285 l powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia sądu administracyjnego powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Naruszenie art. 175 § 1 powołanej ustawy skutkuje także odrzuceniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia. Natomiast stosownie do brzmienia art. 6 wskazanej ustawy, Sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W rozpoznawanej sprawie – jak wynika z jej akt – skarżąca osobiście broniła swoich interesów, działała bez udziału profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w piśmie, które wystosowano do skarżącej w wykonaniu zarządzenia z dnia 5 lipca 2011 r., którym to pismem Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącą do oświadczenia, czy jej pismo z dnia 6 czerwca 2011 r. jest skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, Sąd pierwszej instancji powinien pouczyć skarżącą o dochowaniu obowiązku tak zwanego przymusu adwokackiego przy złożeniu tejże skargi, o którym to obowiązku stanowi art. art. 285 l powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd jednakże tego nie uczynił, czym naruszył powołany wyżej art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ograniczając tym samym skarżącej prawo do sądu i możliwość obrony swych praw. Zauważyć przy tym należy, że – jak wynika z akt niniejszej sprawy – postanowieniem z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 350/09, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Zatem, wobec okoliczności niniejszej sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie należy uchylić i umożliwić przyznanemu z urzędu pełnomocnikowi działanie w imieniu skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 wskazanej ustawy, postanowił, jak w sentencji.