VIII SA/Wa 223/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Małgorzata Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2009 r. sprawy ze skargi S. M., D. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2008r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. zwanej dalej Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwanej dalej Kpa) nakazał S. M. i D. M. rozbiórkę myjni samochodowej zlokalizowanej w G. przy ulicy P. S. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, iż na działce skarżących znajduje się maszyna przeznaczona do mycia samochodów ciężarowych, składająca się z konstrukcji stalowej z podestami oraz pomieszczenia, w którym znajdują się pompy wodne służące do obsługi myjni. Łączne wymiary urządzenia to [...] x [...] m, wysokość około [...] m. Urządzenie sytuowane jest przy ogrodzeniu, przy działce sąsiada. Organ wyjaśnił, iż przedmiotowe urządzenie – myjnia, stanowi w istocie obiekt budowlany, a dokładniej budowlę w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym ustawienie tego typu urządzenia wymaga pozwolenia na budowę. Wskazał, iż wobec faktu, iż sytuowanie spornego urządzenia na gruncie nastąpiło bez wymaganego prawem pozwolenia zobowiązał inwestorów do przedstawienia zaświadczenia o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, a w braku takiego planu decyzji o warunkach zabudowy, czterech egzemplarzy inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej wraz z oceną stanu technicznego wykonanych robót sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje zawodowe oraz zaświadczenie o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, a także oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie wykonanie przez inwestora obowiązku przedstawienia w/w dokumentów w wyznaczonym terminie skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę urządzenia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania S. M. i D. M. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. W uzasadnieniu swojego stanowiska [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił szczegółowo przebieg postępowania w sprawie. Podał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek J. S., właściciela działki sąsiadującej z działką skarżących. Decyzja organu I instancji wydana została w wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Pierwotnie wydana decyzja została uchylona wobec oparcia jej na przepisach, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją RP. Wskazał, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, nie doszło bowiem do naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. przepisów obowiązującego prawa. Przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organu co do stanu faktycznego sprawy i oceny jej skutków na gruncie prawnym są prawidłowe. Stwierdził, iż wobec ustalenia, że inwestycja zrealizowana przez skarżących podjęta została bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego (art. 28) pozwolenia na budowę, organ I instancji prawidłowo wdrożył postępowanie legalizacyjne, a po bezskutecznym upływie terminu na przedstawienie dokumentacji inwestycji, rozpoczął postępowanie w przedmiocie rozbiórki budowli. W konkluzji organ odwoławczy uznał zasadność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyli S. M. i D. M. Skarżący podnieśli, iż na terenie ich nieruchomości zlokalizowany jest jeden obiekt budowlany składający się z dwóch segmentów halowych, użytkowany legalnie od lat jako lokalizacja prowadzonej od 1996r. działalności gospodarczej. Uznane za budowlę przez organy nadzoru budowlanego urządzenie (myjnia) stanowi przyrząd techniczny, służący do wykonywania działalności. Urządzenie to składa się z dwóch części – ruchomego podestu oraz kontenera zawierającego pompy wodne. Urządzenie to nie jest związane z gruntem na trwałe i w zależności od potrzeb jest przemieszczane w obrębie całej nieruchomości. Wobec zaistniałych nieporozumień obiekt ten zostanie wyposażony w system kołowy. Wskazali, iż sporne urządzenie nie jest budowlą, tak jak budowlą nie można nazwać kompresora samojezdnego czy wózka z podnośnikiem pantografowym. Nadto oświadczyli, iż w czasie przeprowadzonej w latach 2001 – 2002 inwentaryzacji geodezyjnej i budowlanej nie wskazywano, aby sporne urządzenie stanowiło budowlę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Stosownie natomiast do postanowień art. 28 ust. 1 ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy. Wskazane przepisy art. 29 zawierają wyliczenie obiektów i robót, na które nie jest wymagane pozwolenia na budowę, zaś art. 30 określa roboty i obiekty wymagające zgłoszenia ( art. 31 dotyczy zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na rozbiórkę). W ocenie Sądu urządzenie techniczne (myjnia), w związku z sytuowaniem którego na gruncie, wszczęte zostało przedmiotowe postępowanie stanowi budowlę w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Urządzenie to składa się z dwóch zespołów – obudowanego barakowozu, gdzie w środku znajdują się pompy i piece oraz z rusztowanie umożliwiającego mycie samochodów cystern. Do pomp doprowadzona jest woda. Całość tego urządzenia pozwala myć wysokie samochody – cysterny – ciepłą wodną pod ciśnieniem. Urządzenie to waży około [...] - [...] kg, a jego wymiary wynoszą [...]m x [...]m x [...]m. Sięgając do definicji ze słownika jeżyka polskiego, jako urządzenie określa się rodzaj mechanizmu lub zespół elementów, przyrządów służący do wykonywania określonych czynności, ułatwiający pracę( Słownik języka polskiego tom III, s. 619). Sam fakt, iż istnieje możliwość przemieszczenia tego urządzenia nie może rozstrzygać o tym, że nie możemy tego rodzaju urządzenia zakwalifikować jako budowli w rozumieniu przepisów art. 3 prawa budowlanego. Należy zauważyć, iż przesunięcie tegoż urządzenia technicznego wymagałoby demontażu- odłączenia połączenia doprowadzonej wody. W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż sporny obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Inwestorzy nie dysponują bowiem ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę i wedle ich oświadczenia o decyzję taką nie wnioskowali. Wykonanego obiektu nie można zakwalifikować do żadnej z grupy określonej w art. 29 lub 30 ustawy zwalniającej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Wobec dokonania powyższych ustaleń organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę legalizacyjną. Zgodnie z art. 48 organy nadzoru budowlanego mogą dokonać legalizacji samowoli budowlanej, w trybie i na warunkach prawem określonym, nakładając na inwestorów stosowne obowiązki. Warunkiem legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 prawa budowlanego jest przedstawienie przez inwestora dokumentów pozwalających organowi nadzoru budowlanego dokonać oceny, czy konkretna samowola kwalifikuje się do zalegalizowania. Nieprzedstawienie zaś przez inwestorów wymaganych dokumentów, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu. Obowiązek taki wynika z przepisu art. 48 ust. 4 ustawy, który stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 art. 48, czyli nakaz rozbiórki. W tym miejscu podkreślić należy, iż organ wydając taką decyzję nie może opierać się na czynnikach społeczno - gospodarczych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 1999 r. wskazał, iż konstrukcja przepisu art. 48 ustawy z 1994 r. prawo budowlane jest jednoznaczna i kategoryczna, niedająca organom możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (IV SA 1311/96, Lex nr 47790). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż organy nadzoru budowlanego zgodnie z posiadanymi kompetencjami usiłowały doprowadzić do zgodności z prawem popełnionej samowoli budowlanej. W tym celu prowadzono postępowanie legalizacyjne. Na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy organ I instancji nałożył na inwestora postanowieniem z dnia 15 maja 2008r. określone obowiązki, wskazując termin ich wykonania. Skarżący powyższego obowiązku nie wykonali. W tych okolicznościach organ nadzoru budowlanego, prawidłowo orzekł o nakazie jego rozbiórki. Nakaz ten w istocie stanowił konsekwencję niewykonania nałożonych obowiązków, których celem było doprowadzenie obiektu do zgodności z przepisami prawa. Zdaniem Sądu, wobec prawidłowo dokonanych ustaleń organów obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania (myjnia) został wybudowany bez pozwolenia na budowę, skarżący nie przedstawili dokumentów, do okazania których postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] maja 2008r. zostali zobowiązani, tym samym zasadnie orzeczono obowiązek rozbiórki przedmiotowego urządzenia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację rozstrzygnięć organów obu instancji, albowiem jest ona zgodna z obowiązującym prawem i ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnym w tym przedmiocie. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.