II GSK 304/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 611/09 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 611/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Decyzją tą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], o cofnięciu M. W. licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, wydanej przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] grudnia 2004 r. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów administracji, które na podstawie informacji uzyskanych z Krajowego Rejestru Sądowego stwierdziły, że M. W. został skazany na karę grzywny przez Sąd Rejonowy w [...] (wyrok z dnia 6 marca 2007 r.; prawomocny od dnia 14 marca 2007 r.) za przestępstwo umyślne przeciwko wiarygodności dokumentów – z art. 270 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.; dalej powoływana jako: K.k.). Zdaniem organów administracji, uznanie M. W. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 K.k. sprawia, że osoba ta nie spełnia niezbędnego do posiadania licencji wymogu dobrej reputacji określonego w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.; dalej powoływana jako: utd.). Ziściła się tym samym określona w art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) utd. przesłanka obligująca organ administracji do cofnięcia licencji transportowej, polegająca na nie spełnianiu wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) utd. licencję cofa się, jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a) omawianej ustawy przedsiębiorcy udziela się licencji m.in. wówczas, jeżeli członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzające spółką jawną lub komandytową, a w przypadku innego przedsiębiorcy - osoby prowadzące działalność gospodarczą, spełniają wymogi dobrej reputacji. Wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony lub przestał być spełniany przez te osoby, jeżeli powyższe osoby w szczególności zostały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu. Sąd I instancji wskazał, że M. W. został w dniu 6 marca 2007 r. skazany prawomocnym wyrokiem przez Wydział Grodzki Sądu Rejonowego w [...] w sprawie sygn. akt [...] na podstawie art. 270 § 1 K.k. Zdaniem Sądu I instancji oznacza to, że skarżący przestał spełniać wymóg dobrej reputacji, o którym mowa w art. 5 ust. 3 utd., co implikuje uznanie, że tym samym przestał spełniać wymagania uprawniające do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Imperatywna redakcja art. 15 ust. 1 pkt 2 utd. nakazuje w takiej sytuacji cofnięcie licencji. Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji były, w ocenie Sądu I instancji, okoliczności osobiste i społeczno-gospodarcze, na które powołuje się strona. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożył M. W., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów procesowych należnych według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 5 ust. 3 utd. w związku z art. 22 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że zgodnie z art. 22 Konstytucji RP ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Zdaniem strony, przy dokonywaniu wykładni art. 5 ust. 3 utd. Sąd I instancji pominął wspomniany przepis Konstytucji RP. W ocenie skarżącego, na gruncie Konstytucji brak jest podstaw do zakazania prowadzenia działalności w zakresie transportu drogowego ze względu na skazanie za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie skorzystało z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Zarzucając naruszenie art. 5 ust. 3 utd. w związku z art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej kasator stwierdził, iż Sąd I instancji dokonał wykładni wskazanego przepisu ustawy o transporcie drogowym z pominięciem konstytucyjnej zasady, zgodnie z którą ograniczenie wykonywania działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko na podstawie ustawy i w interesie publicznym, a skazanie za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów nie może stanowić podstawy uznania, że spełniona została przesłanka zakazania działalności w transporcie drogowym. Przedstawione w skardze kasacyjnej stanowisko jest błędne i pozostaje w oderwaniu od jednoznacznych i przywołanych przez WSA w zaskarżonym wyroku przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z treścią przepisu art. 5 ust. 1 i 3 pkt 1) utd. wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego może być realizowane wyłącznie po uzyskaniu odpowiedniej dla danego rodzaju transportu licencji, a udziela jej się osobie fizycznej jako przedsiębiorcy, jeśli spełnia on wymóg dobrej reputacji. Wymóg, o którym mowa w cyt. przepisie nie jest spełniony lub przestaje być spełniony w przypadku skazania osoby tę działalność wykonującej (lub zamierzającej wykonywać) za przestępstwo umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, ochronie środowiska lub warunkom pracy płacy lub innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu i za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz ze skargi kasacyjnej, skarżący w dniu 6 marca 2007 r. skazany został prawomocnym orzeczeniem Wydziału Grodzkiego Sądu Rejonowego w [...] za popełnienie ostatniego z wyżej wymienionych przestępstw (art. 270 § 1 K.k.). Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, przywołując poglądy przedstawicieli doktryny i orzecznictwo Sądu Najwyższego, określone w art. 270 § 1 K.k. przestępstwo fałszerstwa dokumentu ma charakter kierunkowy i może być popełnione wyłącznie z winy umyślnej. Niekwestionowane w toku postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego ustalenie popełnienia przestępstwa umyślnego przeciwko wiarygodności dokumentów, rzutować musi wprost na sytuację prawną skarżącego jako przedsiębiorcy wykonującego reglamentowaną działalność transportu drogowego. Jak prawidłowo ocenił WSA, powyższe ustalenie oznacza, że skarżący przestał spełniać wymóg dobrej reputacji wymaganej dla przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie transportu drogowego przez art. 5 ust. 3 pkt 1) utd., co z kolei musi skutkować cofnięciem licencji na wykonywanie działalności transportowej na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2) lit. "a" utd. Należy w tym miejscu podkreślić, iż osoby posiadające licencję na wykonywanie transportu drogowego powinny cieszyć się pełnym zaufaniem osób, na rzecz których wykonują tę działalność, a popełnienie przez nie przestępstwa umyślnego przeciwko wiarygodności dokumentów, zaufanie to niweczy. Za całkowicie chybiony należy uznać postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 utd. przez jego błędną wykładnię, bowiem po pierwsze, nie ten przepis stanowił bezpośrednią podstawę cofnięcia licencji skarżącemu, którego jak twierdzi kasator, pozbawiono wykonywania działalności gospodarczej bez względu na treść art. 22 Konstytucji RP. Podstawę prawną uniemożliwienia dalszego wykonywania działalności transportu drogowego stanowił art. 15 ust. 1 pkt 2 li. "a" utd. lecz zarzutu naruszenia tego przepisu skarga kasacyjna nie podnosi, co ze względu na art. 183 § 1 p.p.s.a. pozostaje poza sferą kontroli kasacyjnej. Po wtóre, Sąd I instancji nie dokonywał wykładni art. 5 ust. 3 utd. poprzestając na przywołaniu jego treści i wyjaśnieniu, iż przestępstwo z art. 270 § 1 K.k. jest przestępstwem umyślnym. Wreszcie, nie do zaakceptowania jest pogląd, że zaskarżony wyrok naruszył art. 22 Konstytucji przez nieuwzględnienie go. Zasada wolności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i ograniczenie jej w związku z zastosowaniem przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. "a" utd. w związku z art. 5 ust. 3 tej ustawy jest dopuszczalne i zgodne ze wskazaną normą konstytucyjną. Z powołanych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.