II OZ 874/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1253/09 oddalającego wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S., A. S. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi M. S., A. S. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że z oświadczeń skarżącego wynika, iż prowadzi on działalność gospodarczą w branży budowlanej, z czego osiąga miesięczny przychód 2.500 zł. W sierpniu 2009 r. nie osiągał zysku, natomiast w kwietniu 2010 r. oświadczył, że jego dochody stanowi średnia roczna z tytułu umów o realizację spektakli teatralnych z Teatrem [...], która za ostatnie dwa miesiące (marzec, kwiecień 2010 r.) wynosi około 1.500 zł. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, opłaca alimenty na dzieci w wysokości 1.500 zł, zamieszkuje w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność matki i posiada pięcioletni samochód Citroen C2. Zdaniem Sądu I instancji opisana sytuacja nie uzasadnia przyjęcia, że A. S. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga stałe przychody. Podkreślono, że nie można r zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącego, iż "gdyby strona skarżąca w dacie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy posiadała wystarczającą ilość środków finansowych, postępowanie w zakresie przyznania jej prawa pomocy w dniu dzisiejszym nie toczyłoby się w ogóle", ponieważ przyjęcie takiej argumentacji pozbawiałoby sąd możliwości oceny zasadności wniosku o prawo pomocy, skoro z samego faktu złożenia takiego wniosku wynikałoby, że jest on zasadny. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. S. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania w całości. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, na naruszenie art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., poprzez jego nie zastosowanie. Podkreślono również, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd powinien wziąć pod uwagę realne możliwości finansowe wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu zaprezentowanego przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, w którym wyjaśniono motywy podjętego rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że sytuacja skarżącego powinna zostać w sposób bardziej wnikliwy wyjaśniona, ponieważ nie pozwala ona na obecnym etapie postępowania na rozważania, czy wnioskodawca jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, iż nie posiada on żadnego mieszkania. Nie wskazano jednak jakie ponosi wydatki na bieżące utrzymanie. Jednocześnie wnioskodawca podnosi, iż płaci alimenty w wysokości ok. 1500 zł miesięcznie, jednakże z załączonego do pisma z dnia 30 kwietnia 2010 r. wypisu z ugody sądowej z dnia [...] września 2008 r. sygn. akt [...] zawartej przed Sądem Rejonowym dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie wynika, iż wnioskodawca zobowiązuje się łożyć tytułem alimentów kwotę 750 zł miesięcznie na rzecz S. S. oraz kwotę 1350 zł miesięcznie na rzecz Z. S., a więc łącznie kwotę 2100 zł. Powyższe kwestie powinny zostać wyjaśnione przez Sąd I instancji, jak również i to w jakiej wysokości skarżący faktycznie łoży na alimenty. Jednocześnie należy podnieść, iż argumentacja podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż treść sprzeciwu wniesionego przez pełnomocnika wnioskodawcy odpowiada treści zażalenia na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 23 października 2009 r. dotyczące A. S., nie może przemawiać za odmową przyznania prawa pomocy A. S., który nie ponosi odpowiedzialności za treść pism sporządzanych przez profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.