III SA/Gd 150/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 6 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji dotyczącej stanu posiadania nieruchomości oddala skargę. "A" Spółka Akcyjna w Warszawie wystąpiła do Urzędu Miejskiego w G., Referatu Ewidencji Gruntów z wnioskiem o "udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych", w zakresie "ustalenia stanu posiadania nieruchomości gruntowych bądź budynkowych" należących do Pani A. R., "szczególnie położonych w G. przy ul. [...] oraz o sporządzenie i nadesłanie wypisu z rejestru gruntów i budynków, o ile jest ona właścicielem lub użytkownikiem wieczystym". Prezydent Miasta [...], postanowieniem z dnia 31 grudnia 2007r. nr [...], powołując się na art. 65 § 1 k.p.a., art. 7d ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz. U. Nr 240 z 2005 r., poz.2027 ze zm.) odmówił udzielenia informacji w zakresie podania stanu posiadania nieruchomości gruntowych bądź budynkowych należących do Pani M. R. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie administracyjne w zakresie pozyskania informacji o składnikach majątku dłużnika z operatu ewidencji gruntów nie może zastępować postępowania przed sądem powszechnym prowadzonego w trybie art. 913-920 k.p.c. Zasada jawności informacji o gruntach, budynkach i lokalach, o której mowa w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.) określa udostępnienie danych ewidencyjnych o przedmiocie ewidencji, tj. o wskazanej przez wnioskodawcę konkretnej działce, budynku lub lokalu. Organ podał ponadto, że wniosek skarżącej spółki nie zawierał zapytań dotyczących nieruchomości, dlatego też właściwym do ustalenia posiadania majątku p. M. R. był komornik lub sąd powszechny. Spółka wniosła od powyższego postanowienia zażalenie, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o wydanie wnioskodawcy informacji zgodnie ze złożonym w dniu 19 września 2007r. wnioskiem. Stwierdziła, że we wniosku wykazała, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, podstawę prawną swego żądania. Potrzeba posiadania żądanych danych wynika z konieczności realizacji przez wnioskodawczynię, która jest wierzycielem, swych uprawnień wobec dłużnika w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. W ocenie skarżącej wnioskodawca nie musi udowadniać istnienia "potrzeby posiadania danych", gdyż wystarczające jest jej uprawdopodobnienie. Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 6 marca 2008r. nr [...], powołując się na treść art. 123, art. 217, art. 218 i art. 219 k.p.a., art. 24 ust. 3 w związku z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz art. 913-920 k.p.c., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 217 k.p.a. zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, wydanym przez właściwy organ administracji na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Jedyną zaś formą udostępnienia przez starostę danych z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z § 51 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r. Nr 38, poz. 454), są komputerowe wydruki mapy ewidencyjnej, rejestrów, kartotek, zestawień, wykazów i skorowidzów, wypisów z rejestrów i kartotek, wyrysów z mapy ewidencyjnej, plików komputerowych oraz informacje przekazywane ustnie i wizualnie. Powołując się ponadto na treść art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) organ wskazał, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach są jawne, wydawane zaś są przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków odpłatnie na żądanie, m.in. właścicieli lub osób fizycznych i prawnych, w których władaniu znajduje się grunt, budynek lub lokal i osób fizycznych oraz prawnych, które mają interes prawny w tym zakresie. Organ drugiej instancji potwierdził, że dołączone przez wnioskodawcę dokumenty mające udowodnić istnienie interesu prawnego, bezsprzecznie świadczą o istnieniu po stronie wierzyciela interesu faktycznego, a nie interesu prawnego, który każdorazowo musi być oparty na normie prawnej wynikającej z konkretnego przepisu prawa materialnego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że interesy przedsiębiorcy poszukującego zaspokojenia wierzytelności chronią przepisy art. 758-912 Kodeksu postępowania cywilnego. Na ich podstawie wierzyciel ma prawo przeprowadzić egzekucję majątku oraz żądać od dłużnika ujawnienia wykazu majątku. Jeśli zaś w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego wierzyciel nie zaspokoi istniejących wierzytelności wówczas organem stosownym do nakazania ujawnienia majątku dłużnika będzie sąd powszechny w trybie art. 913-920 k.p.c. Zatem ujawnienie majątku dłużnika należy do sfery postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, a nie do procedury postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy wskazał też, że w zaskarżonym postanowieniu organ I instancji przytoczył wadliwą podstawę prawną rozstrzygnięcia - art. 65 § 1 kpa, jednak z uwagi na to, że organ orzekający ponownie podjąłby stanowisko odpowiadające w swej istocie stanowisku zawartemu w postanowieniu z dnia 31 grudnia 2007 r., nie uchylił przedmiotowego postanowienia, bowiem uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Spółka Akcyjna w W. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia jako wydanego z naruszeniem przepisów o właściwości lub o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 217 k.p.a., art. 104 oraz 138 § 2 k.p.a., art. 24 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Skarżąca podała, że zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych we wniosku o udostępnienie danych ze zbiorów ewidencji gruntów i budynków, wykazała podstawę prawną swojego żądania, z którego jednoznacznie wynika uzasadniona potrzeba posiadania danych. W ocenie skarżącej potrzeba posiadania danych wynika z ustawowego obowiązku wskazania przez wierzyciela sposobów i zakresu prowadzenia egzekucji. Natomiast interes prawny wynika z samego faktu posiadania przez niego wierzytelności w stosunku do dłużnika, a tym samym prawa do jej dochodzenia. Zdaniem skarżącej Spółki organ administracji państwowej bezpodstawnie oparł podstawę prawną sentencji zaskarżonego postanowienia na przepisach kodeksu postępowania cywilnego, gdyż tryb i instytucja tam uregulowana jest instytucją odrębną, a do wierzyciela należy wybór ustalenia danych osobowych koniecznych do wszczęcia i kontynuowania egzekucji. Ponadto wniosek o udostępnienie danych zawierał wszelkie konieczne elementy przewidziane prawem wraz z wykazanym interesem prawnym wnioskodawcy. Skarżąca twierdziła, że zakres znaczeniowy zwrotu "potrzeba posiadania danych" obejmuje wszelkie interesy wnioskodawcy, które można uznać za prawnie usprawiedliwione. Co więcej "interes prawnie usprawiedliwiony" jest pojęciem znacznie szerszym od "interesu prawnego", w rozumieniu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.c., czy też art. 189 k.p.c. Obejmuje także interesy faktyczne, które mogą w świetle obowiązującego prawa zostać uznane za usprawiedliwione. Skarżąca podnosiła także, że odmowa udzielenia informacji powinna być dokonana w formie decyzji administracyjnej, a organem odwoławczym powinien być Wojewoda [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Choć skarżąca wniosek swój opiera na przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych ( t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz.926 ) , a konkretnie na przepisie art. 29 ust. 2 tej ustawy, który stanowi, że dane osobowe mogą być także udostępnione (...) innym podmiotom (...) , jeżeli w sposób wiarygodny uzasadnią potrzebę posiadania tych danych, a ich udostępnienie nie naruszy praw i wolności osób, których dane dotyczą, to nie zmienia to sytuacji, iż skarżąca domaga się udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków, bowiem jej żądanie skupia się na potwierdzeniu przez organ faktów i stanu prawnego wynikającego z prowadzonego rejestru publicznego - ewidencji gruntów i budynków. Z wniosku skarżącej spółki wynika wprost, że wnosi ona o udzielenie informacji , czy A. R. jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych w G. oraz że spółka wnosi o sporządzenie i nadesłanie wypisu z rejestru gruntów i budynków, dotyczących takich nieruchomości. O istocie żądania nie decyduje to, na jakie przepisy powołała się skarżąca , ale istota tego żądania. Z powyższego wynika natomiast, że celem wniosku jest ustalenie nieruchomości będących własnością lub w użytkowaniu wieczystym dłużniczki skarżącej spółki, a uzyskane informacje mają być wykorzystane w prowadzonym w stosunku do niej postępowaniu egzekucyjnym. Zważyć też należy, że choć przywoływany przez skarżącą przepis art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych uzależnia udostępnienie danych osobowych jedynie od wiarygodnego uzasadnienia potrzeby posiadania tych danych ( oraz braku naruszenia praw i wolności osób, których te dane dotyczą) , to art. 5 w/w ustawy stanowi, że jeżeli przepisy odrębnych ustaw, które odnoszą się do przetwarzania danych , przewidują dalej idącą ich ochronę, niż wynika to z niniejszej ustawy, stosuje się przepisy tych ustaw. Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków normuje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego są wydawane m.in. na żądanie osób prawnych, które mają interes prawny w tym zakresie ( art. 24 ust. 3 przywołanej ustawy) , czyli że ochrona przetwarzania danych w tej ustawie jest dalej idąca niż w ustawie o ochronie danych osobowych. Przyznaje to pośrednio sama skarżąca , która wywodzi w skardze, że zakres znaczeniowy sformułowania "potrzeba posiadania danych", który obejmuje wszelkie interesy wnioskodawcy prawnie usprawiedliwione jest pojęciem szerszym od pojęcia "interesu prawnego". Istotne wobec tego jest, czy skarżąca ma interes prawny w uzyskaniu żądanych informacji. Jak już wskazano wyżej, żądanie skarżącej koncentruje się wokół potwierdzenia przez organ administracji publicznej faktów i stanu prawnego wynikającego z prowadzonego rejestru publicznego - ewidencji gruntów i budynków. Z przepisów k.p.a. oraz art. 24 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że jeśli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, to osoba, która nie jest właścicielem nieruchomości , ubiegająca się o wydanie wypisu czy wyrysu z operatu ewidencyjnego ( stanowiących formy udostępnienia znajdujących się w operacie danych) musi wykazać swój interes prawny, by stosowne zaświadczenie uzyskać. Wbrew stanowisku skarżącej, zaprezentowanemu w skardze, z faktu posiadania tytułu wykonawczego i prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie można skutecznie wywodzić, że spółka posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym w uzyskaniu stosownego zaświadczenia. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę tak skonstruowany, jak opisany wyżej i uzasadniony wniosek skarżącej , dotyczący udzielenia informacji o nieruchomościach będących własnością lub w użytkowaniu wieczystym A. R. świadczy jedynie o istnieniu interesu faktycznego, nie zaś interesu opartego na normie prawa materialnego w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 217 k.p.a. . Treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe , rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą można wskazać jako jego podstawę i z której dany pomiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Norma ta nie przyznaje podmiotowi wywodzącemu z niej interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, lecz daje możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu; podmiot, którego sfery prawnej ona bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się np. wydania orzeczenia administracyjnego. Ustalenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Stąd też zawsze powinna to być norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić; zawsze też powinna aktualnie i bezpośrednio dotyczyć sytuacji danego podmiotu (zob. J. Zimmermann: Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego [w:] Administracja, gospodarka, samorząd, H. Olszewski, B. Popowska (red.), Poznań 1997, s. 609 i n.). Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym przysługującym danemu podmiotowi, a co za tym idzie o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Powinna to być nadto norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm - norma, której treść można ustalić. Wobec powyższego zauważyć należy, że przedmiotem żądania skarżącej Spółki jest uzyskanie informacji zawartych w dokumencie stanowiącym podstawę poszukiwania majątku nieruchomego dłużnika. Punktem wyjścia do uzyskania w/w danych musi być jednakże konkretna nieruchomość, nie zaś nazwisko właściciela, czy użytkownika wieczystego konkretnej nieruchomości. W tym miejscu wskazać trzeba, że organ pierwszej instancji odrębnym pismem z dnia 26 października 2007 r., czyli przed wydaniem postanowienia z dnia 31 grudnia 2007 r. poinformował skarżącą, że nieruchomość wymieniona we wniosku z adresu, czyli przy ul. [...] jest własnością Spółdzielni Mieszkaniowej [...], oraz że operat ewidencji gruntów i budynków nie zawiera informacji o osobach fizycznych będących właścicielami lokali spółdzielczych. Organy słusznie uznały w niniejszej sprawie, że do czynności koncentrujących się wokół postępowania egzekucyjnego właściwy jest komornik oraz w pewnych sytuacjach sąd powszechny, jako organy egzekucyjne. Skarżąca spółka może bowiem realizować swoje prawa przez wszczęcie odpowiednich postępowań dotyczących stanu majątku dłużników w trybie przepisów k.p.c. Fakt przywołania przez organ odwoławczy w osnowie zaskarżonego postanowienia przepisów kodeksu postępowania cywilnego należy uznać jedynie za przejaw niezręcznego skonstruowania tej osnowy, nie zaś za wadę, powodującą konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Organ bowiem w istocie nie oparł swego rozstrzygnięcia na wskazanych przez siebie przepisach kodeksu postępowania cywilnego, a jedynie przywołał je dla wykazania, że swe dążenia skarżąca może zrealizować w postępowaniu opartym o przepisy tegoż kodeksu. Dane poszukiwane przez skarżącą mogą być przez nią uzyskane w toku innej, właściwej procedury. Wskazać też należy, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela argumentację zawartą w wyroku wydanym w podobnej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 22 lutego 2007 r. , sygn. akt I OSK 560/06 ( Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Odnosząc się do zarzutu skargi, iż w sprawie niniejszej powinna być wydana decyzja stwierdzić trzeba, że zarzut ten jest chybiony, bowiem - zgodnie z art. 219 k.p.a. - odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Odnosząc się natomiast do zarzutu, że organem odwoławczym w niniejszej sprawie powinien być Wojewoda [...], a nie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Sąd stwierdza, że zarzut ten jest chybiony. Art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi bowiem wyraźnie, że w rozumieniu k.p.a. wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej. Podsumowując stwierdzić trzeba, że odmowa uwzględnienia wniosku skarżącej, której przedmiotem było udzielenie informacji o treści żądanej przez skarżącą nie narusza prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, wobec czego skargę należało oddalić na mocy art. 151 p.p.s.a.