II OSK 502/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Wojciech Mazur /spr./ Protokolant Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. T. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1098/09 w sprawie ze skargi A. T. C. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1098/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. C. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy na podstawie art. 81 c ust. 2 oraz art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 - ze zm., dalej jako ustawa Prawo budowlane) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 – ze zm., dalej jako Kpa) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej złego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w Warszawie nałożył na właścicieli A. C., M. i C. S. obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego w/w budynku wraz z określeniem przyczyny powstania rysy poziomej znajdującej się w jednym z pomieszczeń piwnicznych na ścianie prostopadłej do ściany pomieszczenia M. i C. S. (ściana szczytowa przyległa do budynku przy ul. [...]), w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono uszkodzenia budynku w wyniku długotrwałego użytkowania i braku właściwych remontów, polegające na: 1. odpadnięciu tynku na płycie balkonowej oraz ubytki na elewacji budynku (gzymsy) od strony ulicy [...] (przy chodniku), 2. odpadnięciu tynku na ścianach klatki schodowej na poziomie od parteru do piętra włącznie wraz ze śladami zawilgocenia i zagrzybienia spowodowanego nieszczelnością dachu, 3. odkształceniu konstrukcji drewnianej dachu, 4. pokryciu dachu z papy, który przecieka - doraźnie naprawiony kawałkami papy i lepikiem, 5. w jednym z pomieszczeń piwnicznych na ścianie prostopadłej do ściany pomieszczenia M. i C. S. stwierdzono rysę poziomą (ściana szczytowa przyległa do budynku przy ul. [...]), 6. znajdują się dwa piece gazowe centralnego ogrzewania, jeden usytuowany w łazience parter lokal nr 1 i jeden na piętrze lokal nr 3 oraz piecyk gazowy przepływowy w łazience na parterze. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009r., Nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia A. C. na utrzymał postanowienie z dnia [...] grudnia 2008 r. w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że dla rozstrzygnięcia czy zasadne będzie dokonanie remontu obiektu konieczne jest sporządzenie przez osobę uprawnioną oceny technicznej przesądzającej o dalszym postępowaniu w ramach nadzoru budowlanego. Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów dotyczących istnienia sporządzonej w lutym 2008 r. ekspertyzy technicznej organ wskazał, że koncentrowała się ona na możliwości wykonania modernizacji posadzki w piwnicy, zatem nie mogła stanowić wystarczającej podstawy do oceny stanu technicznego przedmiotowego budynku w wobec stwierdzonych podczas oględzin nieprawidłowości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. C. zarzucił naruszenie art. 199 Kc, art. 7, art. 9, art. 11, art. 77 Kpa, a także art. 81c ust. 4 i art. 84 Prawa budowlanego. Podniósł, że przedmiotowa ściana jest wspólna dla obydwu budynków (nr [...] i [...] przy ul. [...]), które należą do różnych właścicieli. Zdaniem skarżącego jakakolwiek kolejna ekspertyza dotycząca remontu domu pod nr [...] przy ul. [...] w Warszawie może mieć miejsce dopiero po kontroli napraw nakazanych decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] i Nr [...] nakazującymi "zasypanie wykonanego pogłębienia piwnicy i przywrócenie poprzedniej wysokości piwnicy..."., a także po usunięciu zagrożenia budowlanego w związku z rysą poziomą na wspólnej ścianie szczytowej z domem pod nr 8. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że ustalenia poczynione przez organy administracji słusznie wskazują na uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego budynku, a to oznacza, że obowiązek przedłożenia ekspertyzy jest zasadny. Ponadto Sąd stwierdził, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego w tej ustawie, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. W skardze kasacyjnej od tego wyroku A. C. zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. - art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej, jako p.p.s.a.) i art. 145 § 1 pkt 1b) p.p.s.a w zw. z art. 10 § 1 Kpa i art. 28 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia w związku z zaistniałym naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego wobec niezapewnienia udziału w tym postępowaniu wszystkim podmiotom będącym stronami, - art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a w zw. z art. 10 i art. 28 Kpa polegającego na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli nie zastosował środka określonego w ustawie mimo, iż w toku postępowania administracyjnego nie ustalono w sposób prawidłowy wszystkich stron postępowania. Z tych przyczyn skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że podstawy do uzyskania ekspertyzy stanu technicznego budynku są uzasadnione, jednakże zdaniem skarżącego kasacyjnie w postępowaniu, w którym podjęto postanowienie o przedłożeniu ekspertyzy powinni brać udział także władający budynkiem przy ulicy [...], bowiem są oni tak jak właściciele budynku nr [...] współwłaścicielami ściany szczytowej, której dotyczyć ma ekspertyza techniczna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie opiera się na jednym zasadniczym zarzucie, to jest nieprawidłowej ocenie przez Sąd I instancji, że z naruszeniem prawa nie zapewniono w postępowaniu administracyjnym możliwości udziału właścicielom budynku przy ul. [...] w Warszawie. Według skarżącego kasacyjnie są oni bowiem współwłaścicielami ściany szczytowej z budynkiem nr [...] przy ul. [...], co do którego organy nadzoru budowlanego nakazały przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego. Wobec tak postawionego zarzutu należy stwierdzić, że Sąd I instancji nie mógł z urzędu tej okoliczności uwzględnić przede wszystkim z tego względu, iż tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, (co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 1 pkt 4 Kpa), jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który niejako z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że jakieś inne podmioty zostały pominięte w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, jak domaga się tego skarżący kasacyjnie. Przesłanka wznowieniowa polegająca na niezapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa) wiąże się ściśle z art. 147 Kpa, stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesie zarzut zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Tym samym jako niesłuszny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący wadliwości wyroku Sądu I instancji polegającej na nieuchyleniu zaskarżonego postanowienia w związku z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jeśli zatem właściciele budynku przy ul. [...] nie zgłosili wniosku o wznowienie postępowania, ani też nie złożyli skargi do sądu administracyjnego opartej na zarzucie zaistnienia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa to podnoszony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a w zw. z art. 10 i art. 28 Kpa nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że podnoszony przez skarżącego kasacyjnie argument, że szczytowa ściana jest wspólna z budynkiem nr [...], nie ma na tym etapie postępowania znaczenia w sprawie, gdyż nałożony obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego dotyczył całego budynku nr [...] przy ul. [...] w Warszawie z określeniem przyczyny powstania rysy poziomej znajdującej się w jednym z pomieszczeń piwnicznych (ściana szczytowa przyległa do budynku nr 8). Samej zresztą zasadności przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego skarżący kasacyjnie nie kwestionował. Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę kasacyjną.