VI SA/Wa 1128/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] nakładającą na A.O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "O." – dalej zwany także skarżącym, karę pieniężną w wysokości 8000,00 złotych, za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] marca 2006 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości R. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował Pan A. O., właściciel firmy "O." ze Z. W chwili zatrzymania pojazdem przewożono palety z firmy "W." z B. do "P." S.A. z P. Do kontroli kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Przesłuchany w charakterze świadka A. O. zeznał, iż przewóz ładunku jest wykonywany w ramach współpracy z firmą "W." z B. Kierowca podpisał protokół kontroli bez uwag. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego skarżący nadesłał m.in. datowaną na [...] stycznia 2006 r. umowę o współpracy gospodarczej zawartą pomiędzy jego firmą a firmą "W." z B. Zgodnie z umową strony zobowiązały się do wzajemnego nieodpłatnego przewożenia towarów koniecznych do wykonywania stawianych im zadań. Do akt dołączono także informacje ze Starostwa Powiatowego w D., z której wynika, iż skarżącemu nie została wydana licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego. Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. W dniu [...] lipca 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania skarżącego decyzją nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w związku z faktem zarejestrowania pojazdu za granicą kraju nie rozpatrzono w trakcie postępowania okoliczności wykonywania przez skarżącego przewozu kabotażowego. W dniu [...] lipca 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję nr [...] nakładającą na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 8000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. W dniu [...] lutego 2008 r. po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję nr [...] którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na konieczność wyjaśnienia kto wykonywał skontrolowaną usługę przewozową. Skarżący bowiem w odwołaniu wskazał, iż nie wykonywał kontrolowanego transportu a jedynie użyczył pojazdu i kierowcy w celu przewiezienia towaru dla firmy "W." z B. W toku prowadzonego ponownie postępowania dowodowego organ przyjął wyjaśnienia skarżącego, z których wynika, iż przewożony towar był własnością W. W. właściciela firmy "W." z B. Zawarta pomiędzy skarżącym a ww. umowa polegała na wzajemnym przewożeniu towarów opartym na zasadzie wzajemności. Organ I instancji dołączył także informację z BAG w Niemczech, z której wynika, iż skarżący nie figuruje w ewidencji jako podmiot posiadający licencję lub zgłoszony jako wykonujący przewozy na potrzeby własne. W dniu [...] listopada 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję nr [...] nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 8000,00 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Organ ustalił, że podmiotem, który wykonywał kontrolowany w dniu [...] marca 2006 r. transport drogowy palet z "W." w B. do P. S.A. z siedzibą w P. był A.O. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "O." A.O. . W ocenie organu, w świetle wyjaśnień skarżącego oraz treści umowy o współpracy zawartej pomiędzy skarżącym a W. W. - "W." w B., brak jest podstaw do uznania, że pojazd m-ki [...] nr rej. [...] został użyczony W. W., prowadzącemu działalność gospodarczą pn. "W." W.W., w celu wykonania przewozu przez ten podmiot. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż przewóz wykonywany przez skarżącego należy traktować jako transport drogowy. Powyższe twierdzenie uzasadnia, zdaniem organu, w szczególności treść okazanej faktury VAT dotyczącej przedmiotowego przewozu. Dokument ten został wystawiony przez "W." W. W., ul. [...], [...] B., który to podmiot był sprzedawcą przewożonych rzeczy w postaci palet drewnianych, natomiast jako ich nabywca widnieją "P." S.A. – ul. [...], [...] P. Powyższego ustalenia nie zmienia okoliczność, iż pomiędzy W. W., a A. O. została zawarta umowa o współpracy którą strona nadesłała w toku postępowania wyjaśniającego. Stosownie do jej treści, umawiające się strony zobowiązały się do wzajemnej, nieodpłatnej pomocy przy wykonywaniu przewozów. Fakt, iż przewóz ten nie miał charakteru odpłatnego nie wywiera wpływu na okoliczność, iż kontrolowany przewóz należy uznać za wykonywanie transportu drogowego. Nie istnieje również możliwość uznania tego przewozu za przewóz na potrzeby własne, bowiem przewożony towar nie stanowił własności skarżącego, ani też rzeczy te nie zostały przez Stronę sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione. W przypadku przewozu pojazdem załadowanym, dla uznania go za przewóz na potrzeby własne, konieczne jest spełnienie jednej z ww. przesłanek. Stosownie natomiast do treści art. 4 ust. 3 pkt a) ustawy o transporcie drogowym, każdy przewóz wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności, nie spełniający wszystkich warunków przewozu na potrzeby własne stanowi transport drogowy. Organ uznał także, że przedmiotowego transportu nie można uznać za przewóz kabotażowy bez wymaganego zezwolenia ponieważ taki wymóg dotyczy jedynie przewoźnika zagranicznego, a skarżący takim nie jest. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił rozstrzygnięciu: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisów art. 4 ust. 3a i art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przez zastosowanie tych przepisów w przedmiotowej sprawie pomimo braku ku temu podstaw; 2) błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i polegający na przyjęciu, że stwierdzone nieprawidłowości były wynikiem zawinionego zachowania ukaranego, podczas gdy dowody zgromadzone w materiale dowodowym winny prowadzić do odmiennych wniosków. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 4 ust. 3a ustawy o transporcie drogowym przez transport drogowy rozumieć należy każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, nie spełniający warunków o których mowa w punkcie 4. Tymczasem przewożenie towarów stanowiących własność W. W. nie miało charakteru pomocniczego w stosunku do prowadzonej przez niego działalności. Prowadząc "O." zajmuje się produkcją i dystrybucją gwoździ i jego działalność nie ma nic wspólnego z przewożeniem towarów stanowiących własność osób trzecich. Wyrażenie ustawowe "pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej" oznacza istnienie jakiegoś związku pomiędzy prowadzoną działalnością, a wykonywaną czynnością podlegającą kontroli. W sprawie tej nie sposób takiego związku się doszukać, a zatem czynność objęta niniejszym postępowaniem nie spełniała hipotezy przepisu z art. 4 ust. 3a ustawy o transporcie drogowym. Zaistniały w sprawie stan faktyczny nie jest zatem objęty przepisami ustawy o transporcie drogowym i tym samym postępowanie winno być umorzone. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. art. 5 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.), oraz lp. 1.1. załącznika do tej ustawy utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2008 r. W uzasadnieniu powołując stosowne przepisy wskazał, iż na gruncie ustalonego w sprawie i niekwestionowanego przez stronę stanu faktycznego bezspornym jest, że wykonywany w czasie kontroli przewóz nie może zostać zakwalifikowany jako przewóz na potrzeby własne. Przewożony ładunek nie był w dyspozycji prawnej odwołującego się, nie została zatem wypełniona dyspozycja art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy o transporcie drogowym. Zastosowanie w takim przypadku musi mieć art. 4 pkt 3 lit. a) ustawy o transporcie drogowym zgodnie, z którym transportem drogowym jest również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej niespełniający warunków o których mowa w pkt 4. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że mamy do czynienia z sytuacją nieuregulowaną w ustawie o transporcie drogowym. Analiza umowy zawartej pomiędzy skarżącym a W.W. , prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "W.", którego własność stanowił przewożony w dniu kontroli ładunek wskazuje, że strony świadczyły sobie wzajemnie usługi przewozowe w ramach prowadzonej przez siebie działalności. Trudno w opinii organu odwoławczego zgodzić się w takiej sytuacji ze stroną, że przewóz nie był wykonywany pomocniczo w stosunku do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca podtrzymała w pełni stanowisko zaprezentowane w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2008 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1270 dalej zwanej p.p.s.a.). Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem obowiązującego prawa. Należy podkreślić, iż w sprawie niniejszej bezsporny jest ustalony przez organ stan faktyczny. Natomiast argumentacja skarżącego zmierza w istocie do stwierdzenia, iż jego zachowania nie można zakwalifikować jako naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. W ocenie skarżącego jego działanie nie było ani transportem drogowym, ani przewozem na potrzeby własne lecz nieuregulowanym przepisami powołanej powyżej ustawy, sposobem rozliczenia się stron w przypadku grzecznościowego przewozu towarów. Tym samym w jego ocenie brak było podstawy do nałożenia przez organy transportu drogowego kary pieniężnej. W ocenie Sądu argumentacja taka nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Stosownie do art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją". Powyższe uprawnienie udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją tego rozwiązania jest przepis lp. 1.1. załącznika do ustawy, który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 8.000 złotych wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Należy zauważyć, iż art. 4 pkt 3 niniejszej ustawy stanowi, że każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo do podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 jest wykonywaniem transportu drogowego i zgodnie z art. 5 ust 1 wymaga posiadania stosownej licencji. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (faktura VAT) jednoznacznie wynika, iż w momencie kontroli przewożony przez skarżącego ładunek należał do Witolda Witkowskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "W.". Jego odbiorcą były "P. " S.A. Uznać zatem należy, iż ładunek ten nie znajdował się w dyspozycji prawnej skarżącego. Tym samym realizowany przez niego przewóz nie spełniał przesłanki określonej w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym i nie mógł zostać uznać za niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne. W tym stanie rzeczy kluczową kwestią dla oceny zaistniałego stanu faktycznego oraz ustalenia ewentualnej odpowiedzialności strony skarżącej pozostaje rozstrzygnięcie, czy przedmiotowy przejazd drogowy spełnia przesłanki określone w art. 4 pkt 3 lit. a ustawy o transporcie drogowym, a więc, czy można go uznać za przejazd drogowy wykonywany pomocniczo przez przedsiębiorcę w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej. Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Analiza związków gospodarczych łączących skarżącego z W.W. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "W." prowadzi do wniosku, że wykonywany przez skarżącego przejazd drogowy należy traktować jako wykonywany pomocniczo do prowadzonej działalności gospodarczej, a więc transport drogowy wymagający w świetle art. 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym licencji. Nie można uznać za zasadnych argumentów skarżącego, iż przewożenie towarów stanowiących własność innego przedsiębiorcy nie miała charakteru pomocniczego w stosunku do jego działalności ponieważ prowadzona przez niego działalność nie ma nic wspólnego z przewożeniem towarów zaś w tym konkretnym przypadku transport był efektem zawartej umowy i podjętego w niej przez stronę skarżącą zobowiązania. Na mocy umowy zawartej pomiędzy skarżącym a W.W. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "W.", strony miały sobie wzajemnie świadczyć usługi przewozowe w ramach prowadzonej przez siebie działalności. Tak sformułowane zapisy umowy nie pozostawiają wątpliwości co do intencji obu stron, którą była pomoc w wykonywaniu transportu drogowego sprzętu i materiałów służących do realizacji prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Podkreślić przy tym należy, iż skarżący w istocie potwierdził ustalenia organu w powyższym zakresie, bo na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. oświadczył, "że produkował gwoździe sprzedając je W., który następnie przy ich użyciu produkował palety i te właśnie palety sprzedał (W.) do P., a ja te palety wiozłem". Kwestia ewentualnej odpłatności świadczonych usług nie ma w tej sprawie istotnego znaczenia chociaż strony świadcząc wzajemnie usługi uzyskiwały z tak prowadzonej działalności korzyści. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że wydając zaskarżoną decyzję organ nie dopuściły się zarzucanych mu w skardze naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Tym samym należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, a skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270, ze zm.). Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.