V SA/Wa 769/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-17

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Małgorzata Dałkowska - Szary, Beata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie dyscypliny finansów publicznych może być przypisane osobie, która w celu zapewnienia ciągłości funkcjonowania jednostki samorządu terytorialnego i realizacji jej zadań statutowych podjęła decyzję o zakupie niezbędnego sprzętu, mimo świadomości, że spowoduje to nieterminowe regulowanie innych zobowiązań?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Wskazał, że organy orzekające nie przeprowadziły wystarczająco wnikliwej analizy okoliczności łagodzących, takich jak konieczność wymiany karetek dla zapewnienia realizacji zadań statutowych jednostki. Brak spójnego i wyczerpującego uzasadnienia wymierzonej kary, zwłaszcza w kontekście uznania zakupu karetek za konieczny, stanowiło podstawę do uchylenia orzeczeń.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności A.M., Dyrektora Kolumny Transportu Sanitarnego, za umyślne naruszenie dyscypliny finansów publicznych polegające na nieterminowym regulowaniu zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz innych należności. A.M. podjął decyzję o zakupie nowych karetek, co spowodowało niemożność terminowego uregulowania innych zobowiązań. Organy orzekające uznały go winnym, mimo że Regionalna Komisja Orzekająca początkowo go uniewinniła. Główna Komisja Orzekająca utrzymała w mocy orzeczenie o winie i karze upomnienia, uznając jednak konieczność wymiany karetek za okoliczność łagodzącą. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenia z powodu niewłaściwego uzasadnienia i braku analizy okoliczności łagodzących.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego orzeczenia Głównej Komisji Orzekającej oraz poprzedzającego je orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej, zasądzenie od Głównej Komisji Orzekającej na rzecz A. M. kwoty 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, stwierdzenie, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi A. M. na orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych; 1. uchyla zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w W. nr [...] z dnia [...] października 2008 r.; 2. zasądza od Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych na rzecz A. M. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi wniesionej przez A.M. jest orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w W. z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie uznania Skarżącego winnym umyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych i wymierzenia kary upomnienia. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z [...] czerwca 2007 r. Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych zwrócił się do Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w W. o uznanie A.M. winnym umyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 14 pkt 1-5 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. We wniosku wskazano, iż A.M. – pełniąc funkcję Dyrektora [...] Kolumny Transportu Sanitarnego "M." w W. – nieterminowo regulował zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, PFRON, a także zobowiązania z tytułu opłat za dostawy towarów i usług; nie opłacił składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w okresie od stycznia do sierpnia 2006 r.; przekroczył termin dokonania wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w okresie czerwiec – sierpień 2005 r. oraz w czerwcu 2006 r. a także nie dokonał wpłat na PFRON za miesiące lipiec 2006 i sierpień 2006 r. Podkreślono, że "Obwiniony nie regulował w wymaganych terminach należności z tytułu składek na rzecz ZUS, PFRON oraz opłat z tytułu dostaw towarów i usług więc musiał przewidywać możliwość popełnienia czynu stanowiącego naruszenie dyscypliny finansów publicznych w postaci konieczności zapłaty odsetek i na to się godził. Przedstawiona sytuacja i występujące problemy, na które powołuje się Obwiniony niewątpliwie mogą stanowić okoliczność łagodzącą, nie wykluczają jednak odpowiedzialności za popełnione czyny". Jednocześnie zwrócono się o wymierzenie A.M. kary upomnienia. Orzeczeniem z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] Regionalna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w W. uniewinniła A.M. od zarzutów naruszenia dyscypliny finansów publicznych. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi osoba, której można przypisać winę w czasie popełnienia naruszenia. W ocenie Komisji, w przedmiotowej sprawie przesłanka ta nie została spełniona. Wskazując na zaistniały w sprawie stan faktyczny podkreślono, iż [...]KTS nie otrzymywała od szpitali należnych jej z tytułu świadczonych usług, środków finansowych. Powołując treść złożonych przez A.M. wyjaśnień podkreślono, iż "kiedy przyszedł do Kolumny (w lutym 2004 roku) była ona w bardzo kiepskim stanie, na koncie było mało pieniędzy, około 2 milionów zł., dużo pieniędzy było u ludzi i należności te były spłacane a musiał zapewniać Kolumnie byt. Nie było samochodów. Pierwszym Jego krokiem miał być zakup samochodów więc złożył wniosek o fundusze unijne jednak musiał mieć zapewnione 25 % środków własnych. Zakupił 15 karetek, które miały kosztować [...] zł w związku z czym podjął decyzję żeby uruchomić wszystkie swoje środki własne". Zaznaczono – co podkreślał sam Skarżący – że wprawdzie nie regulował terminowo składek ale zakupił 100 karetek, a ponadto zwracał się do kontrahentów z prośbą o pertraktacje w sprawie zaległych zobowiązań i podpisał ugodę z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. W świetle powyższego organ stwierdził, że A.M. jako Dyrektor [...] Kolumny Transportu Sanitarnego "M." w W. był zobowiązany do wykonywania jej zadań statutowych, polegających na świadczeniu usług ratowniczych nawet w przypadku braku odpowiednich środków finansowych. Wobec powyższego "stojąc przed wyborem świadczenia tychże usług a koniecznością terminowej zapłaty zobowiązań, wybrał mniejsze zło w postaci realizacji zadań statutowych, celem których było (...) ratowanie zdrowia i życia". Mając zatem na uwadze okoliczności faktyczne sprawy Regionalna Komisja Orzekająca podkreśliła, iż w tej sytuacji Obwinionemu nie można przypisać winy za popełnienie czynów stanowiących naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W wyniku rozpoznania odwołania złożonego przez Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych, Główna Komisja Orzekająca, orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], uchyliła w całości orzeczenie z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania przez Regionalną Komisję Orzekającą w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w W.. W uzasadnieniu orzeczenia GKO wskazała, że [...] Kolumna Transportu Sanitarnego jest jednostką samorządu terytorialnego, która koszty swojej działalności oraz zobowiązania, pokrywa z posiadanych środków oraz uzyskanych przychodów. Gospodarka finansowa [...]KTS winna być prowadzona w ten sposób aby "wydatki były zharmonizowane z dochodami". Zaznaczono, iż A.M. obejmując w lutym 2004 r. stanowisko Dyrektora [...]KTS wiedział jaka jest jej sytuacja finansowa. Decydując o zakupie nowych karetek miał świadomość, iż wymiana parku samochodowego uniemożliwi terminowe uregulowanie innych zobowiązań jednostki. Podkreślono, iż "wydawanie środków na inny cel (zakup karetek) z pominięciem płatności zobowiązań obligatoryjnych i ustawowo zagrożonych odsetkami za opóźnienia w zapłacie nie może być usprawiedliwiane brakiem środków w terminach płatności". W ocenie GKO umyślne działanie A.M., skutkuje naruszeniem dyscypliny finansów publicznych, za które winien ponieść odpowiedzialność. Ponadto wskazano, że konieczność zakupu nowych karetek nie została potwierdzona przez Obwinionego żadnymi dowodami. Wobec powyższego podkreślono, iż rozpatrując sprawę ponownie, Regionalna Komisja Orzekająca winna przede wszystkim zbadać, czy wymiana karetek była niezbędna. Jednocześnie Główna Komisja Orzekająca zaleciła Regionalnej Komisji Orzekającej aby orzekając o wymierzeniu kary, wzięła pod uwagę zarówno ogólne wytyczne dotyczące wymiaru kary, zawarte w art. 33 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, jak również okoliczności zasługujące na szczególne uwzględnienie, o których mowa w art. 36 ww. ustawy. Regionalna Komisja Orzekająca, rozpatrując ponownie sprawę, w dniu [...] października 2008 r., wydała orzeczenie nr [...], którym uznała A.M. winnym umyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych i wymierzyła Obwinionemu karę upomnienia. Organ wskazał, iż zarówno ustalony w sprawie stan faktyczny jak również wina A.M. nie budzą wątpliwości. Zaznaczono, że z oświadczenia Dyrektora [...]KTS wynika, iż świadomie postanowił sfinansować zakup karetek, choć wiedział, iż tym samym nie będzie w stanie regulować innych zobowiązań. Powyższe działanie Obwinionego wiązało się z koniecznością uiszczenia odsetek od nieterminowo regulowanych należności. Jednocześnie, podkreślając konieczność wymiany parku samochodowego – wykorzystywanego do transportu osób chorych – organ uznał, iż choć jest to okoliczność łagodząca, to nie zwalnia Skarżącego od odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W wyniku rozpoznania odwołania A.M., Główna Komisja Orzekająca, orzeczeniem z [...] marca 2009 r., nr [...] utrzymała w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej z dnia [...] października 2008 r. Uzasadniając wydane orzeczenie Główna Komisja Orzekająca uznała, iż stan faktyczny sprawy, ustalony na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, jak również wina A.M., nie budzą jakichkolwiek wątpliwości. Wskazano, że A.M., obejmując stanowisko dyrektora [...]KTS wiedział, iż sytuacja finansowa jednostki jest trudna, a mimo to podjął decyzję o zakupie karetek, przeznaczając na ten cel znaczne środki. Jednocześnie GKO, nie kwestionując zasadności wymiany starych karetek na nowe zauważyła, że skalę zakupów, a także ich rozkład w czasie, należało dostosować do możliwości płatniczych. Podkreślono, iż "decyzja o zakupie nowych pojazdów i wynikających z niej płatności powinna być jednak skorelowana z innymi obciążeniami pieniężnymi [...]KTS, tak aby nie powodowała zatorów płatniczych w regulowaniu, wynikających z obowiązujących przepisów, zobowiązań publiczno-prawnych oraz zobowiązań z tytułu zawartych umów". Wyjaśniono także, iż A.M. jako dyrektor jednostki samorządu terytorialnego posiadającej osobowość prawną, ponosi odpowiedzialność za skutki swoich decyzji, a brak wystarczających środków pieniężnych na opłacenie wszystkich zobowiązań nie może go od tej odpowiedzialności zwolnić. Wskazano, że sam Skarżący wielokrotnie powtarzał, iż zdecydował o zakupie karetek choć miał świadomość, że uniemożliwi to uregulowanie innych zobowiązań [...]KTS. Nie kwestionując twierdzeń Skarżącego wskazujących, iż zakup karetek miała na celu ratowanie życia i zdrowia, GKO zaznaczyła, że nie opłacając składek zdrowotnych lub opłacając je z opóźnieniem A.M. przyczynił się do ograniczania funduszy na ochronę zdrowia, co doprowadziło do zaniżenia poziomu zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych obywateli. Odnosząc się do realizacji wytycznych, zawartych w orzeczeniu GKO z [...] kwietnia 2008 r. stwierdzono, iż Regionalna Komisja Orzekająca nie wykonała zalecenia GKO dotyczącego zbadania konieczności wymiany karetek oraz skali tej wymiany, jednakże zasadności wymiany samochodów ratownictwa medycznego nie kwestionowała i uwzględniła jako okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary. Podsumowując, GKO zaznaczyła, że nawet fakt, iż wymiana parku karetek była niezbędna, nie zwalnia Skarżącego z odpowiedzialności za popełnione czyny stanowiące naruszenie dyscypliny finansów publicznych. W skardze na powyższe orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej pełnomocnik A.M. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego je orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej z [...] października 2008 r. Zarzucił, iż przeprowadzona w sprawie ocena dowodów jest niespójna. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia z jednej bowiem strony wynika, iż konieczna była wymiana samochodów ratownictwa medycznego, z drugiej zaś, iż Skarżący winien najpierw skorelować skalę zakupów z innymi obciążeniami finansowymi jednostki. Zarzucono także, iż RIO nie wykonała zaleceń zawartych w orzeczeniu GKO z [...] kwietnia 2008 r., nr [...] co do ustalenia stanu faktycznego w zakresie konieczności wymiany karetek i jej skali. Pełnomocnik Skarżącego wskazał również na błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że E. S.A. zalegała z zapłatą należności na rzecz [...] Kolumny Transportu Sanitarnego "M." w W., podczas gdy to kolumna była dłużnikiem ww. Spółki. Zarzucono także, iż w przypadku faktur o numerach [...], w których naliczone zostały odsetki od nieopłaconych w terminie należności, organ nie ustalił wysokości należnych kwot głównych, terminów wymagalności tych kwot i rzeczywistej daty zapłaty należności głównej. W odpowiedzi na skargę Główna Komisja Orzekająca wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd kierując się tymi przesłankami uwzględnił skargę, gdyż zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania zawartych w ustawie z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 14 poz. 114 ze zm.). Należy zaznaczyć, że niektóre z zarzucanych Skarżącemu naruszeń miały miejsce w czasie, w którym nie obowiązywała jeszcze ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, jednakże zgodnie z przepisem intertemporalnym - art. 24 ust. 1 tejże ustawy - ma ona zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. W przedmiotowej sprawie, wnioskiem z [...] czerwca 2007 r. Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych zwrócił się do Regionalnej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej w W. o uznanie A.M. – pełniącego funkcję Dyrektora [...] Kolumny Transportu Sanitarnego "M." w W. – winnym umyślnego naruszenia dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w art. 14 pkt 1-5 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych i wymierzenie A.M. kary upomnienia. Zgodnie z treścią art. 14 ww. ustawy naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest nieopłacenie przez jednostkę sektora finansów publicznych: 1) składek na ubezpieczenia społeczne, 2) składek na ubezpieczenie zdrowotne, 3) składek na Fundusz Pracy, 4) składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, 5) wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - albo ich opłacenie w kwocie niższej niż wynikająca z prawidłowego obliczenia lub z przekroczeniem terminu zapłaty. Jednocześnie z art. 16 ust. 1 wynika, że naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niewykonanie zobowiązania jednostki sektora finansów publicznych, którego skutkiem jest zapłata odsetek, kar lub opłat. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, A.M. w czasie popełnienia zarzucanego mu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, pełnił funkcję Dyrektora [...] Kolumny Transportu Sanitarnego "M." w W.. Zgodnie z § 4 statutu ww. jednostki, "Stołeczna Kolumna wykonuje usługi transportu sanitarnego w celu zapewnienia świadczeń zdrowotnych przez podmioty określone w ustawie lub w szczególnych przepisach oraz na podstawie umów cywilnoprawnych z innymi podmiotami". Do podstawowych zadań [...]KTS należały w szczególności uczestnictwo w ratownictwie drogowo-medycznym, przewóz osób i materiałów biologicznych oraz innych materiałów wykorzystywanych do udzielania świadczeń zdrowotnych, wymagających specjalnych warunków transportu, a także inna działalność związana z transportem samochodowym i ratownictwem drogowym oraz usługami zabezpieczającymi przed wypadkami zagrażającymi zdrowiu i życiu. Wykonywanie wymienionych zadań – jak podkreślił Skarżący – stanowiło obowiązek [...]KTS, ponadto "zaprzestanie wykonywania usług byłoby równoznaczne ze śmiercią i utratą zdrowia tysięcy mieszkańców województwa [...]". Wobec powyższego nawet w przypadku gdy korzystające z usług [...]KTS placówki medyczne nie regulowały należnych z tego tytułu zobowiązań, "M." nie miała możliwości zaniechania świadczenia usług na rzecz dłużników. Skarżący podkreślił, iż "tabor [...]KTS opierał się głównie na wysłużonych fiatach 125p, które nie zawsze dojeżdżały do chorego (...) pacjenci przewożeni byli z podkulonymi nogami (zbyt krótka przestrzeń ładunkowa) i nie było możliwości podejmowania w trakcie transportu czynności podtrzymujących życie", pomimo trudnej sytuacji finansowej jednostki, musiał podjąć decyzję o zakupie nowych karetek. Zaznaczył, że wiedział, iż w sytuacji gdy przeznaczy środki finansowe na zakup nowych karetek [...]KTS nie będzie mogła terminowo wywiązywać się z ciążących na niej zobowiązań, np. wobec ZUS, jednakże z uwagi na zadania statutowe [...]KTS, nie mógł podjąć innej decyzji. Mając na uwadze opisany powyższej stan faktyczny sprawy, orzeczeniem z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] Regionalna Komisja Orzekająca uniewinniła A.M. od zarzutów naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Następnie, Główna Komisja Orzekająca, orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], uchyliła orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając jednocześnie, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Regionalna Komisja Orzekająca "powinna szerzej zbadać kwestię konieczności wymiany karetek i jej skali, w świetle zapewnienia realizacji zadań statutowych [...]KTS". Ponadto zaznaczono, iż rozpatrując kwestię wymiaru kary, Regionalna Komisja Orzekająca winna wziąć pod uwagę zarówno ogólne wytyczne dotyczące wymiaru kary określone w art. 33 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, jak i okoliczności zasługujące na szczególne uwzględnienie, o których mowa w art. 36 tej ustawy. Zgodnie z art. 33 ustawy o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych, wymierzając karę, organ orzekający w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych wymierza karę według swego uznania, w granicach określonych w ustawie, uwzględniając skutki i stopień szkodliwości naruszenia dyscypliny finansów publicznych dla finansów publicznych, stopień winy, jak również cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i dyscyplinujące, które ma osiągnąć w stosunku do ukaranego. Jednocześnie, wymierzając karę organ orzekający uwzględnia motywy i sposób działania, okoliczności działania lub zaniechania, jak również właściwości, warunki osobiste osoby odpowiedzialnej za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, jej doświadczenie zawodowe, sposób wywiązywania się z obowiązków służbowych oraz zachowanie po naruszeniu dyscypliny finansów publicznych. Z art. 36 cytowanej ustawy wynika natomiast, iż w przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie można, biorąc pod uwagę rodzaj i okoliczności naruszenia dyscypliny finansów publicznych lub właściwości i warunki osobiste sprawcy naruszenia dyscypliny finansów publicznych, wymierzyć karę łagodniejszego rodzaju, a nawet odstąpić od jej wymierzenia. Okoliczność taką może m.in. stanowić działanie lub zaniechanie ze szczególnych pobudek lub w szczególnych warunkach, zasługujących na uwzględnienie (art. 36 ust. 2 pkt. 1 ustawy o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych). Podkreślenia wymaga, iż w myśl art. 150 ust. 2 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, wskazania Głównej Komisji Orzekającej co do dalszego postępowania są wiążące dla komisji orzekającej, której sprawę przekazano. Z treści orzeczenia z [...] października 2008 r. wynika, iż rozpatrując sprawę ponownie, Regionalna Komisja Orzekająca, nie uwzględniła wytycznych GKO. Fakt ten potwierdza także treść rozstrzygnięcia Głównej Komisji Orzekającej z [...] marca 2009 r., nr [...], w którym wskazano, że "(...) Regionalna Komisja Orzekająca nie wykonała zalecenia GKO dotyczącego zbadania konieczności wymiany karetek oraz skali tej wymiany (...)". Mając na uwadze treść orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej z [...] października 2008 r. Sąd podkreśla, iż "Komisja ma prawo do wymierzenia kary według swojego uznania, ale z jej orzeczenia powinno wynikać, jakie względy przemawiają za taką, a nie inną karą. W szczególności zaś powinna przedstawić swoje stanowisko wobec tych okoliczności, które podnosi skarżący. W przeciwnym razie mamy do czynienia nie tyle z prawnie umocowanym uznaniem, ile z dowolnością działania, która w świetle przepisów jest niedopuszczalna" (v. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2002 r., III SA 3357/01, niepubl.). Z uzasadnienia orzeczenia Regionalnej Komisji Orzekającej z [...] października 2008 r. wynika jedynie, iż "wymierzając Obwinionemu karę upomnienia skład orzekający (...) uznał, że należy wziąć pod uwagę okoliczności łagodzące takie jak konieczność zakupu samochodów ratownictwa medycznego", oraz że okoliczność ta "choć nie zwalnia Obwinionego z odpowiedzialności, to jednak musiała być wzięta pod uwagę przy wymierzaniu Obwinionemu kary". W ocenie Sądu powyższe stwierdzenie nie uzasadnia w sposób należyty dokonanego przez Regionalną Komisję Orzekającą wymiaru kary. W związku z powyższym uznać należy, że orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej z [...] października 2008 r. wydane zostało z naruszeniem art. 33 i 36 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Pomimo stwierdzenia powyższego naruszenia, Główna Komisja Orzekająca utrzymała w mocy orzeczenie Regionalnej Komisji Orzekającej, wskazując iż konieczności wymiany karetek nie była kwestionowana przez RKO i została uwzględniona przy wymiarze kary. Skoro więc konieczności wymiany parku samochodowego nie była kwestionowana, to – w ocenie Sądu – w wydanym orzeczeniu organ winien uzasadnić celowość zastosowania kary upomnienia. Należało wyjaśnić dlaczego wymierzono karę jeśli jednocześnie przyjęto, iż wymiana karetek była konieczna, a ponadto stanowiła okoliczność łagodzącą. Skoro organ nie kwestionował zasadności wymiany starych karetek na nowe – dając wiarę wyjaśnieniom Obwinionego w tym zakresie – to, biorąc pod uwagę całokształt towarzyszących sprawie okoliczności, winien był rozważyć, czy wymierzenie nawet najniższej kary, tj. kary upomnienia, nie będzie zbyt surowe. Uzasadnienie orzeczenia nie zawiera argumentacji, która potwierdzałaby, iż wymierzona kara stanowi trafną i racjonalną represję za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Stwierdzenie organu, iż "konieczność zakupu samochodów ratownictwa medycznego (...) choć nie zwalnia Obwinionego z odpowiedzialności, to jednak musiała być wzięta pod uwagę przy wymierzaniu Obwinionemu kary" nie jest wystarczające w tym zakresie. Podkreślenia wymaga, iż wymierzając karę organ orzekający uwzględnia motywy i sposób działania, okoliczności działania lub zaniechania, jak również właściwości, warunki osobiste osoby odpowiedzialnej za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Pomimo że z uzasadnienia orzeczenie RKO wynika, iż wymierzając karę organ powyższych okoliczności nie rozważył, GKO orzeczenie to utrzymała w mocy. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny w sprawie, Sąd stanął na stanowisku, iż wymierzając karę A.M. nie można pominąć specyfiki placówki, którą kierował oraz faktu, iż działania ww. miały na celu umożliwienie prawidłowego funkcjonowania [...]KTS. Ponadto w ocenie Sądu argumentacja zawarta zarówno w orzeczeniu RKO jak i GKO jest nie tylko niewystarczająca ale i niespójna, nie można bowiem z jednej strony twierdzić, iż zakup nowych karetek był konieczny, z drugiej zaś, iż wydatki należało skorelować z dochodami skoro oczywistym jest, iż trudna sytuacja finansowa [...]KTS uniemożliwiała jednoczesny zakup karetek i terminowe regulowanie innych zobowiązań jednostki. Utrzymanie w mocy przez GKO, orzeczenia RKO wydanego bez przeprowadzenia wnikliwej analizy okoliczności wskazanych w art. 33 i 36 ww. ustawy, jest uchybieniem uzasadniającym uchylenie zarówno orzeczenia z dnia [...] października 2008 r. jak i z [...] marca 2009 r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy mieć na uwadze wskazane wyżej wytyczne. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania sądowego, natomiast w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 3.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło