I SA/Wr 1057/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę Prezydent Miasta W. postanowieniem z dnia [...] (nr [...]), określił koszty egzekucyjne obciążające dłużnika J. M. w wysokości 21.076,60 zł, za czynności egzekucyjne przeprowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że postępowanie egzekucyjne w stosunku do J. M. prowadzone było na podstawie wymienionego tytułu wykonawczego, obejmującego zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003, 2004 i 2005 r. W celu wyegzekwowania zaległości dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego zobowiązanego w A. Należne opłaty wyniosły w sumie 21.076,60 zł i objęły: za dokonanie czynności egzekucyjnej 17.563,80 zł, to jest 5% kwoty egzekwowanej należności (zaległości podatkowych – 300.869,80 zł oraz oprocentowania z tytułu niezapłacenia należności w terminie – 50.405,90 zł), a także opłatę manipulacyjną 3.512,80 zł, to jest 1% z tych kwot. W złożonym zażaleniu pełnomocnik J. M. wniósł o uchylenie postanowienia zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 18 K.p.a., a także art. 64 § 1 pkt 4, § 6, § 7 i § 10 oraz art. 64c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – poprzez obciążenie dłużników podwójnie kosztami egzekucyjnymi mimo jednego zajęcia (jednej czynności egzekucyjnej) organu egzekucyjnego. Zarzucono też, iż w skarżonym postanowieniu nie zamieszczono prawidłowego uzasadnienia prawnego i faktycznego, a ponadto wyegzekwowano zaległości podatkowe w kwotach wyższych niż to wynikało z tytułu wykonawczego, co przełożyło się na kwotę wyliczonych i wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych. Stwierdzono też, że dłużników obciążono wyższą kwotą odsetek niż należało. Postanowieniem z dnia [...] (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżone zażalenie. Organ nadzoru stwierdził, że obciążenie zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi w kwocie łącznej 21.076,60 zł było prawidłowe i zasadne, mając podstawę w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), to jest w szczególności w art. 64 § 1 pkt 4 i § 6. Kwoty zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2004 i 2006 wskazane w zawiadomieniu z dnia [...]. o zajęciu rachunku bankowego, zgodne były z kwotami wynikającymi z tytułu wykonawczego nr [...], natomiast różnica w kwotach odsetek wynikała z odmiennych reguł zaokrąglania odsetek za zwłokę, określonych w przepisach Ordynacji podatkowej oraz ustawy egzekucyjnej, a sumarycznie odsetki przyjęte za podstawę obliczenia opłat, są i tak o 10 gr niższe niż określone w tytule. Organ nie podzielił zarzutów odnośnie tego, że uzasadnienie postanowienia organu egzekucyjnego było nieczytelne, jak również tego, że w tytule wykonawczym odsetki od zaległości podatkowej za 2004 r. zostały wykazane w kwocie wyższej niż należna, gdyż wskazana przez pełnomocnika kwota odsetek dotyczyła roku 2006. Z kolei na podstawie art. 64 § 3 oraz 64 § 6 ustawy egzekucyjnej, zarówno opłatę za dokonanie zajęcia jak i opłatę manipulacyjną oblicza się od każdego tytułu odrębnie. Tymczasem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciążył solidarnie na J. M. oraz M. M., stąd wystawienie dwóch tytułów wykonawczych było uzasadnione, gdyż zastosowania nie mógł znaleźć przepis art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wbrew argumentom zażalenia, organ egzekucyjny dokonał dwóch zajęć rachunku bankowego, na podstawie dwóch tytułów wykonawczych, stąd prawidłowe było obliczenie opłat od każdego tytułu oddzielnie, a także opłat manipulacyjnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik J. M. zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 64 § 1 pkt 4, § 6, § 7, § 10 i art. 64c ustawy egzekucyjnej, jak również art. 107 § 3 K.p.a. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że nieprawidłowo obciążono dłużników podwójnie kosztami egzekucyjnymi, gdyż organ egzekucyjny dokonał tylko jednej czynności egzekucyjnej, to jest zajęcia jednego rachunku bankowego. Suma pobranych opłat wskazuje, że w rzeczywistości dłużników obciążono kwotą 10% egzekwowanych należności, a nie 5%, jak to wynika z przepisów egzekucyjnych. W okolicznościach sprawy możliwość pobrania tylko jednej opłaty, wynikała pośrednio z art. 64 § 1 i § 5 ustawy egzekucyjnej. Na podstawie art. 64 § 3 tej ustawy, oddzielną opłatę oblicza się jedynie wtedy, gdy dotyczą różnych tytułów odnoszących się do różnych egzekwowanych należności. Zdaniem skargi, organ egzekucyjny bardzo enigmatycznie przedstawił sposób wyliczenia kosztów egzekucyjnych oraz nie precyzyjnie przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. Zestawienie kosztów nie zawiera wskazania odsetek od zaległości podatkowych, gdyż oznaczenie "%" nie wiadomo czego dotyczy. Nie wiadomo też jak odczytać daty dotyczące zaległości za 2003 i 2004 r., gdyż brak jest określenia czego dotyczą. Poza tym wyegzekwowano kwoty odsetek od zaległości za 2003 i 2004 r. wyższe niż to określono w tytule wykonawczym, co spowodowało naliczenie nieprawidłowych opłat. Nadto w tytule wykonawczym nieprawidłowo naliczono odsetki od zaległości za 2006 r. w kwocie 1.694,50 zł. Wniosła strona o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie była uzasadniona. Jej przedmiotem było postanowienie organu nadzoru utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie określenia kosztów egzekucyjnych. Naliczone koszty egzekucyjne objęły opłatę za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłatę manipulacyjną. Według art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych, pobiera (między innymi – przypis) za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych – 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Przy czym, jak stanowi § 3, opłaty za czynności egzekucyjne, o których mowa w § 1 pkt 1-6, oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych. Z kolei na podstawie § 6 art. 64 ustawy, organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności, objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. Jak wynika z okoliczności sprawy, dochodzone przymusowo zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2003, 2004 oraz 2006, ciążyły solidarnie na J. M. oraz M. M., stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.), według którego, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (z zastrzeżeniem ust. 5 nieistotnym w sprawie). Z istoty odpowiedzialności solidarnej wynika, że organ podatkowy może żądać całości lub części należnego podatku od wszystkich dłużników łącznie, od kilku lub od każdego z nich z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 K.c. w związku z art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). W świetle powyższego w gestii wierzyciela pozostawało od którego bądź których dłużników dochodzić będzie zapłaty zaległych podatków, wszyscy oni zobowiązani byli do zapłaty całości kwot. Z akt sprawy wynika, że dochodzone zaległości podatkowe objęte zostały odrębnymi tytułami wykonawczymi wystawionymi na J. M. (nr [...]) oraz na M. M. (nr [...]). Powyższe zgodne było z przepisami art. 27 oraz art. 27c (a contrario) ustawy egzekucyjnej, jak również miało oparcie w zasadach odpowiedzialności solidarnej dłużników. W świetle przytoczonych okoliczności, kluczowe dla oceny głównych zarzutów skargi jest stwierdzenie, że zasadą w egzekucji administracyjnej jest to, że opłaty nalicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, tak jak to wynika z przywołanych powyżej przepisów ustawy egzekucyjnej, a mianowicie art. 64 § 3 oraz § 6. Skoro zatem organ egzekucyjny dokonał zajęć rachunku bankowego na podstawie obydwóch tytułów wykonawczych, co wynika z akt sprawy, to w odniesieniu do każdego tytułu odrębnie powstał obowiązek opłat. Nie można zatem było podzielić argumentacji skargi, że w sprawie egzekucyjnej pobrano zawyżoną opłatę to jest 10% dochodzonej należności, albowiem opłata za dokonane czynności egzekucyjne naliczona została według stawki 5%, z tym że odrębnie od każdego tytułu, na co wskazuje treść postanowień organu egzekucyjnego (z dnia, wydanych wobec J. M. oraz M. M.). Nie można było też zaaprobować stanowiska skargi, że w niniejszym przypadku, na przeszkodzie do pobrania opłat od obydwóch tytułów, stał przepis § 5 art. 64 ustawy egzekucyjnej, według którego, jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej dokonano czynności egzekucyjnych, o których mowa w § 1 pkt 2-6 (art. 64 – przypis), opłatę egzekucyjną pobiera się za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata, nie mniej jednak niż 6 zł 80 gr. Otóż trzeba stwierdzić, że zacytowany przepis § 5 art. 64 nie ma charakteru lex specialis względem § 3 i nie modyfikuje zasady, że opłaty oblicza się oddzielnie od każdego tytułu. Powołany w skardze art. 64 § 5 znajduje zastosowanie w przypadkach, gdy na podstawie tego samego tytułu wykonawczego doszłoby do zastosowania różnych środków egzekucyjnych, a przy tym objętych przepisami § 1 pkt 2-6. Ubocznie odnotować trzeba, że inne ograniczenie opłat dotyczy wielokrotnego dokonywania takich samych czynności, spośród wymienionych w § 1 pkt 2-6. Nie zasługiwały na uwzględnienie także pozostałe zarzuty skargi. Z postanowienia organu egzekucyjnego wynikało zarówno jakiego rodzaju opłaty naliczył organ oraz w jakiej wysokości. Przedstawiona została podstawa prawna opłat oraz sposób ich wyliczenia. Forma, w jakiej organ egzekucyjny zaprezentował wyliczenie opłat pozwala na prześledzenie sposobu jego postępowania oraz prawidłowości wyliczeń. Trzeba przy tym zauważyć, że argumentacja skargi w tym zakresie nie jest spójna, albowiem z jednej strony wskazuje się, że nie wiadomo co oznaczają liczby w kolumnie oznaczonej jako "%", a z drugiej – podważa się prawidłowość wyliczenia odsetek od zaległości podatkowych odwołując do tych właśnie danych. Gdy zaś chodzi o różnice w kwotach odsetek za zwłokę wykazanych w tytule wykonawczym oraz kwot przyjętych za podstawę naliczenia opłat, to nie można było stwierdzić ażeby per saldo zostały zawyżone. Tymczasem podstawę naliczenia opłat stanowią kwoty należności egzekwowane na podstawie tytułu wykonawczego, a więc kwoty sumaryczne, co nakazywało ocenę z tego punktu widzenia (z uwzględnieniem sumy dochodzonych kwot). Należy tu również wskazać, że zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej mógłby zostać uwzględniony o tyle, o ile stwierdzone naruszenie prawa mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a czego w skardze nie wywiedziono (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W odniesieniu do pretensji, że w tytule wykonawczym odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej za 2006 r., zostały nieprawidłowo naliczone, to w skardze nie sprecyzowano, w jakim zakresie konkretnie strona stwierdza niezgodność. Przede wszystkim jednak zgodzić się należy ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że kwestionowanie zobowiązania w zakresie wykazanych w tytule: należności głównej, jak i odsetek, winno mieć miejsce w trybie zarzutów, o których mowa w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej powody skargę J. M. ocenić należało jako nieuzasadnioną co uzasadniało jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.