II OSK 2564/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ sędzia del. WSA Beata Jezielska Protokolant asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie oraz Kopalni Węgla Brunatnego "[...]" S.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Po 472/09 w sprawie ze skargi J.I. i W.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 7 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] maja 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu węgla brunatnego ze złoża "[...]" w granicach gminy W. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. Wójt Gminy W., po rozpatrzeniu wniosku Kopalni Węgla Brunatnego "[...]" w K. S.A., wydał ostateczną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie, po rozpatrzeniu pism między innymi W.M. i J.I., odmówiło stwierdzenia nieważności powyższej decyzji uznając, iż odpowiada ona wymogom zawartym w art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) i nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli skarżący oraz C.J., I.W., M.W. i M.G. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2009 r. Organ wskazał, że oceniając przedmiotowe przedsięwzięcie Wójt Gminy W. oparł się na ustaleniach "Raportu o oddziaływaniu Odkrywki "[...]" na środowisko", który w toku postępowania był wielokrotnie uzupełniany w zakresie ochrony powietrza, gospodarki odpadami, ochrony przyrody, ochrony przed hałasem, gospodarki wodno-ściekowej i ochrony środowiska gruntowo-wodnego. W skład jednolitego tekstu raportu poza opisem i rysunkami wchodzą załączniki w postaci specjalistycznych opracowań. Przedłożony przez inwestora raport, wbrew twierdzeniom wnioskujących o stwierdzanie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zawiera elementy określone w przepisach prawa, w tym określone w art. 52 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo ochrony środowiska. Opis przewidywanych negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia, obejmujących wtórne i skumulowane oddziaływania na środowisko zawiera rozdział 6 raportu, który został zaakceptowany przez organy współdziałające. Z raportu tego, a także z całości akt administracyjnych wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie w znaczący sposób oddziaływało negatywnie na ostoje ptasią i siedliskową, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, w pobliżu którego przedsięwzięcie to jest usytuowane. W skardze na powyższą decyzję J.I. i W.M. zarzucili naruszenie: – art. 33, art. 34 ust. 1 i art. 35a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), – art. 6 ust. 3 i 4 w związku z art. 7 Dyrektywy Rady Nr 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.Urz. UE L z dnia 22 lipca 1992 r. ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą Siedliskową, – art. 1 i art. 4 ust. 1 Dyrektywy Nr 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającego ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.Urz. WE L 237 z dnia 22 grudnia 2000 r.), zwanej dalej Ramową Dyrektywą Wodną, – art. 10, art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska, – art. 7, art. 8, art. 80, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. Skarżący wskazali, że wbrew twierdzeniom Wójta Gminy W. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie w postępowaniu w przedmiocie wydania środowiskowych uwarunkowań zgody nie wykluczono negatywnego oddziaływania inwestycji na obszary natura 2000, gdyż sporządzony raport na str. 213 jednoznacznie stwierdza, iż "na etapie projektowania inwestycji nie ma możliwości przewidzenia wszystkich negatywnych oddziaływań" odkrywki na obszary Natura 2000, związanych z odwodnieniem odkrywki oraz odprowadzaniem wód z odwodnienia do jeziora Gopło. Stwierdzili, że art. 33-35a ustawy o ochronie przyrody należy interpretować prowspólnotowo, uwzględniając w szczególności zasady ostrożności, która nakazuje przyjąć, że zagrożenie występuje wówczas, kiedy w momencie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedsięwzięcia na podstawie obiektywnych okoliczności nie można wykluczyć, iż plan lub przedsięwzięcie będzie oddziaływało na dany teren w istotny sposób; przedsięwzięcie takie nie może budzić racjonalnych wątpliwości co do braku możliwości wystąpienia szkodliwych skutków w odniesieniu do danego terenu. Skarżący zwrócili uwagę na to, że w sprawie w ogóle nie analizowano możliwości naruszenia postanowień Ramowej Dyrektywy Wodnej, mimo że wyraźnie wskazuje ona, iż jej postanowienia muszą być brane pod uwagę przy procedurze oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko. Podkreślili, że błędne ustalenie stanu faktycznego kwalifikuje się jako rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w sprawie nie ustalono istotnych elementów stanu faktycznego pozwalających w sposób wyczerpujący ocenić wpływ przedsięwzięcia na pobliskie obszary Natura 2000. Wskazali też, że decyzja Wójta Gminy W. nie zawiera elementów konstytutywnych określonych w art. 107 k.p.a., tj. brak w niej nałożenia na inwestora obowiązków określonych w art. 56 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, a jedynie mowa jest o obowiązku zastosowanie się przez inwestora do wskazań zawartych w raporcie. W ocenie skarżących obowiązki nałożone w przedmiotowej decyzji na inwestora są sformułowane na tyle abstrakcyjnie, że nie sposób ustalić ich materialnej treści. Skarżący ponadto zauważyli, iż nawet gdyby w decyzji skonkretyzowano obowiązki inwestora odnosząc się do poszczególnych fragmentów raportu, ale bez inkorporowania do decyzji określonych zapisów raportu, to taki sposób ustalenia obowiązków strony powodowałby, że rozstrzygnięcie decyzji w sposób rażący nie odpowiadałoby prawu. Dodali, że zgodnie z art. 56 ust. 9 ustawy Prawo ochrony środowiska inny organ związany decyzją środowiskową nie może samodzielnie ustalać praw i obowiązków inwestora, wynikających z tej decyzji. W odpowiedzi na skargę kasacyjna Kopalnia Węgla Brunatnego "[...]" w K. S.A. wniosła o jej oddalenie. Uchylając wyżej wymienionym wyrokiem zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2009 r. Sąd I instancji uznał, że decyzja Wójta Gminy W. została wydana z naruszeniem przepisów art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 56 ust. 2 i 4 ustawy Prawo ochrony środowiska. Sąd wskazał, że art. 56 ust. 2-4 oraz 7 i 8 ustawy Prawa ochrony środowiska – jako przepis szczegółowy – modyfikuje postanowienia art. 107 k.p.a. Zdaniem Sądu, decyzja Wójta Gminy W. naruszała art. 107 § 1 k.p.a. w związku z wadliwym sformułowaniem w osnowie decyzji obowiązków inwestora, bez pełnego i jednoznacznego określenie ich treści oraz bez skonkretyzowania ich w uzasadnieniu decyzji, a jedynie określenie ich przez odesłanie do treści raportu i opracowań raportu. Powyższą wadą dotknięty jest pkt 2.2, pkt 3, pkt 7, oraz pkt 8 decyzji. Ponadto Sąd podkreślił, że przedmiot decyzji administracyjnej wynika z jej osnowy oraz uzasadnienia, a nie z załączników, których nie można interpretować dowolnie w oderwaniu od treści decyzji. Tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie organ nie odwoływał się do treści załącznika do decyzji, lecz do treści raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko i opracowań (załączników) do tego raportu. Tymczasem przedmiotowy raport wraz z opracowaniami nie stanowią załączników do decyzji środowiskowej (nie przewiduje takich załączników ustawa). Skoro więc przedmiotowa decyzja narusza art. 107 § 1 k.p.a., to jednocześnie nie odpowiada on przepisom określonym w ustawie Prawo ochrony środowiska. Zdaniem Sądu powyższe uchybienie stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto Sąd wskazał, że w toku postępowania Kolegium nie zbadało czy w sprawie nie doszło do uchybienia w zakresie zapewnienia społeczeństwu udziału w postępowaniu. W pozostałym zakresie Sąd nie podzielił zarzutów skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Kopalnia Węgla Brunatnego "[...]" w K. S.A. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2, art. 107 k.p.a. oraz art. 56 ust. 1, 2, 3, 4, 7 i 8 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 16 § 1 k.p.a. i art. 8 k.p.a. przez przyjęcie, że w rozpatrywanym przypadku wystąpiło rażące naruszenie prawa procesowego polegające na braku spełnienia przez wydane decyzje administracyjne wymagań formalnych, co doprowadziło do naruszenia podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego; – art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 141 §. 4 p.p.s.a oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez taką ocenę okoliczności stanu faktycznego, która wyłącza w tym zakresie możliwość autonomicznego działania przez organ administracji. A także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 46 ust. 1 i 3 oraz art. 47 Prawa ochrony środowiska w związku z art. 15 ust. 1 pkt 25, art. 20 ust. 1 i 3, art. 22 ust. 3, art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody, a także art. 128 ust. 1 pkt 9 i 10 oraz art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze. zm.) przez brak uwzględnienia charakteru prawnego decyzji określającej uwarunkowania środowiskowe realizacji przedsięwzięcia oraz pominięcie konieczności konkretyzowania wynikających z niej obowiązków w innych decyzjach administracyjnych. Skargę kasacyjna wniosło także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej Kolegium zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, tj.: – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 107 k.p.a., art. 56 ust. 1, 2, 3, 4, 7 i 8 ustawy Prawo ochrony środowiska, a także art. 8 i art. 16 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione i błędne przyjęcie, że wystąpiło rażące naruszenie prawa procesowego polegające na braku spełniania przez wydane decyzje administracyjne wymagań formalnych; – art. 153 p.p.s.a w związku z art. 141§ 4 p.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych przez zawarcie w uzasadnieniu wyroku tego rodzaju wytycznych, które de facto wyłączają w tym zakresie możliwość autonomicznego orzekania przez organy administracji. Ponadto zarzucono także naruszanie prawa materialnego, a mianowicie art. 46 ust. 1 i 3 oraz art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 15 ust. 1 pkt 25, art. 20 ust. 1 i 3, art. 22 ust. 3, art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody, a także art. 128 ust. 1 pkt 9 i 10 oraz art. 128 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez niewłaściwą interpretację charakteru prawnego decyzji określającej uwarunkowania środowiskowe realizacji przedsięwzięcia oraz pominięcie konieczności konkretyzowania wnikających z niej obowiązków w osobnych decyzjach administracyjnych. Odpowiedź na skargę kasacyjna wnieśli W.M. oraz J.I. domagając się jej oddalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Obie wniesione w tej sprawie skargi kasacyjne zawierają identyczne zarzuty i dlatego można ustosunkować się do nich wspólnie. Skarżący zarzucili nimi naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 153 w związku z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przez taką ocenę okoliczności stanu faktycznego sprawy, która wyłącza w tym zakresie możliwość autonomicznego działania przez organ administracji publicznej. Zdaniem skarżących takie, kategoryczne stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ocen co do zaistnienia rażącego naruszenia prawa uchybia wymienionym przepisom, gdyż nie pozostawia organom swobody do oceny materiału i sposobu rozpoznania sprawy według uznania tych organów. Zarzutu tego nie można uznać za uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznawał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, które uznało, że w sprawie nie zaistniały rażące naruszenia prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. Przyjmując odmienne stanowisko Sąd I instancji miał obowiązek dokonania wykładni i oceny zastosowania w postępowaniu administracyjnym tych przepisów, które stosował organ drugiej instancji. Ocena zasadności zarzutów postawionych w skardze skierowanej do Sądu nie była możliwa bez oceny prawidłowości wykładni i subsumcji zastosowanych przepisów pod normę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Konieczna w uzasadnieniu wyroku ocena stanowiska stron oraz ocena prawna stanu sprawy nie mogła odrywać się od wyrażonej w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji oceny istnienia lub braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, której dotyczyło postępowanie. W tej sytuacji nie można postawić Sądowi I instancji uzasadnionego zarzutu co do faktu wyrażenia w uzasadnieniu wyroku kategorycznych ocen prawnych. Konstatacja ta nie świadczy jednak o tym, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela merytoryczne stanowisko zawarte w wyroku Sądu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu za nieuzasadnione uznał w większej części zarzuty podniesione w skardze skierowanej do tego Sądu. Wskazując jednocześnie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia powinna spełniać wymogi określone art. 107 § 1 k.p.a. oraz przepisami zawartymi w art. 56 ust. 2, 3, 4, 7 i 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) Sąd stwierdził, że "weryfikowana przez Kolegium w trybie nadzwyczajnym decyzja środowiskowa formalnie zawierała wszystkie wymagane przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska konieczne elementy struktury decyzji, jak również elementy dodatkowe". Mimo to uznał, że sposób określenia tych elementów, w szczególności nałożonych na inwestora obowiązków dotyczących fazy realizacji inwestycji oraz dodatkowych obowiązków dotyczących fazy porealizacyjnej nie odpowiada wymogom z art. 56 ustawy Prawo ochrony środowiska (dalej: p.o.ś.). Za wadliwy i stanowiący rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego Sąd uznał sposób sformułowania w osnowie decyzji obowiązków, bez pełnego i jednoznacznego określenia ich treści. które nie zostały sprecyzowane też w uzasadnieniu decyzji, lecz określone poprzez odesłanie do raportu oddziaływania na środowisko oraz opracowań do tego raportu. Uchybienia te, zdaniem WSA, miały miejsce w pkt 2.2, 3, 7 i 8 osnowy decyzji i był to wadliwy sposób sformułowania obowiązków, gdyż raport z opracowaniami nie stanowi załączników do decyzji środowiskowej. Decyzja środowiska wiąże na podstawie art. 56 ust. 9 p.o.ś. organy wymienione w art. 46 ust. 4 pkt 2-9 tej ustawy i treść jej nie powinna budzić wątpliwości stron ani organów stosujących prawo. WSA uznał też, że Kolegium nie zbadało, czy informacja, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. została podana do publicznej wiadomości we wszystkich wymaganych przepisami formach. Oceniając zasadność zaprezentowanego wyżej stanowiska Sądu I instancji należy zauważyć, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się w trybie postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej. Stwierdzenie nieważności takiej decyzji jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, służącej ochronie takich wartości jak porządek prawny, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Zasadą ogólną postępowania administracyjnego (art. 8 k.p.a.) jest też obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, czemu nie służy uchylanie lub zmienianie ostatecznych i prawomocnych decyzji bez szczególnie uzasadnionych powodów. Dlatego należy uznać, iż naruszenie przepisów uzasadniających stwierdzenie nieważności musi być szczególnie poważne i mające na tyle istotny wpływ na wynik sprawy, aby uzasadniało to odstępstwo od podstawowej zasady postępowania jako jest stabilność ostatecznych decyzji administracyjnych. Zgodnie z dominującym w orzecznictwie NSA poglądem do uznania naruszenia prawa za rażące, uzasadniające – zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – stwierdzenie nieważności decyzji, niezbędne jest ustalenie następujących przesłanek: po pierwsze, treść decyzji musi pozostawać w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa; po drugie – w sprawie, w zakresie objętym tą decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny; nadto charakter naruszenia przepisu był tego rodzaju, że prowadziło to do powstania sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie (por. wyroki NSA z 21 października 1992 r., V SA 86/92 i 436-466/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23 oraz z 18 lipca 1994 r., V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 91). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznając, iż decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. rażąco narusza prawo, nie uzasadnił w wystarczającym zakresie takiego, rażącego naruszenia dostrzeżonych uchybień. Nie wskazał on przede wszystkim, na wywołanie tą decyzją takich skutków społeczno-gospodarczych, których nie można byłoby zaakceptować jako działania organów praworządnego państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął bowiem to, że dokładną treść zakwestionowanej decyzji da się ustalić w procesie jej stosowania. Decyzja ta nie wywoła też bezpośrednich skutków prawnych w tym sensie, że postanowienia jej będą następnie konkretyzowane w kolejnych postępowaniach, prowadzonych przez inne organy. Organy te, związane zgodnie z art. 56 ust. 9 p.o.ś. decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody, będą mogły ustalić prawidłowo treść tych uwarunkowań nie tylko na podstawie postanowień osnowy tej decyzji i jej uzasadnienia ale także – w kwestiach, w których odsyła ona do raportu – na podstawie treści tego raportu. Wojewódzki Sąd Administracyjnych w Poznaniu uznając naruszenie prawa decyzją Wójta Gminy W. za rażące pominął przy tym, iż odesłania w tej decyzji do treści raportu mają niewielki zakres i nie zmieniają istoty rozstrzygnięcia oraz dotyczą w zasadzie fakultatywnych jej składników. Sąd I instancji nie wykazał więc takich okoliczności, które świadczą o powstaniu – w wyniku przedmiotowej decyzji – skutków niemożliwych do zaakceptowania jako efektu działania organów praworządnego państwa. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ustosunkowując się odnośnie do zarzutów naruszenia prawa materialnego należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stosując przepisów wskazanych w pkt II osnowy skargi kasacyjnej przepisów tych też nie naruszył. Z powyżej wykazanych powodów, na podstawie art. 185 § 1 i art. 207 § 2 p.p.s.a. NSA orzekł jak w sentencji.