IV SA/Wa 990/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-17

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie wymeldowania osoby, która twierdzi, że od urodzenia jest związana z nieruchomością i nie zamierza koncentrować swojego życia prywatnego poza nią, pomimo okresowych nieobecności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także oceniły dowody z naruszeniem zasady swobodnej oceny. Nie wyjaśniono w sposób niebudzący wątpliwości, czy osoba objęta postępowaniem opuściła miejsce pobytu stałego w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z tego powodu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wymeldowania S.L. z pobytu stałego. Skarżący J.C. twierdził, że S.L. od ponad 17 lat nie zamieszkuje w nieruchomości przy ul. W. w W. Organy administracji, po wznowieniu postępowania, wydały decyzję odmawiającą wymeldowania, uznając, że S.L. nadal zajmuje pomieszczenie na spornej nieruchomości i nie opuścił jej w rozumieniu przepisów. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący J.C. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów procesowych i brak należytej oceny dowodów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009 r. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. C. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia (...) kwietnia 2009r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.151 §1 pkt 2 po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2009r. nr [...] uchylającej decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] umarzającą postępowanie w przedmiocie wymeldowania S.L. z pobytu stałego z nieruchomości nr [...] przy ul. W. w W. i orzekającej o odmowie wymeldowania S.L. m z pobytu stałego z nieruchomości nr [...] przy ul. W. w W. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 roku Prezydent [...] W. w Dzielnicy W. (sygn: [...]) wznowił postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej wymeldowania S.L. z pobytu stałego z nieruchomości Nr [...] przy ul. W. w W., zakończone decyzją ostateczną Prezydenta [...] W. z dnia [...] kwietnia 2007 roku. Za przesłankę uzasadniającą wznowienie przedmiotowego postępowania administracyjnego organ uznał fakt pozbawienia S.L. możliwości skorzystania z przewidzianej przepisami prawa drogi odwoławczej od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] kwietnia 2007r., orzekającej o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego wymeldowania ww. z pobytu stałego z nieruchomości Nr [...] przy ul. W. w W., ponieważ S.L. decyzji tej nie otrzymał, gdyż została skierowana na adres: W., ul. W.. [...] Mając na uwadze, iż w roku 2006, Z.G., wraz z mężem S.G., sprzedała należącą do v/w. zabudowaną nieruchomość, położoną przy ul. W. [...], usytuowaną na działce Nr [...] z obrębu [...] (obszar [...]) – W. i J. C.(kserokopia Aktu Notarialnego: Repertorium [...] - w aktach), stali się oni stronami toczącego się postępowania administracyjnego dotyczącego wymeldowania S.L: z pobytu stałego z nieruchomości Nr [...] przy ul. W. w W. W toku postępowania administracyjnego wyjaśnienia złożył S.L. podkreślając, iż pod spornym adresem zameldowany jest od urodzenia i nigdy się stamtąd nie wyprowadził. Wskazał, że zajmowana przez niego nieruchomość usytuowana jest na działce (wydzielonej z działki oznaczonej niegdyś w całości numerem ewidencyjnym [...]) oznaczonej obecnie projektowanym numerem ewidencyjnym: [...] (znajdują się na niej budynki: mieszkalno -gospodarczy o dwóch osobnych wejściach oraz gospodarczy). S.L. zaprzeczył, by kiedykolwiek zamieszkiwał na działce o numerze ewidencyjnym [...], której jest współwłaścicielem i dla której został nadany numer porządkowy [...] od ul. W. w W.. S.L. utrzymywał ponadto, że na mocy podpisanego w 2006 roku Aktu Notarialnego (Repertorium [...]) W. i J. C. zakupili od Pani Z. G. podpiwniczony parterowy budynek mieszkalny murowany, o drewnianych stropach, z poddaszem użytkowym (składający się z trzech pokoi, kuchni oraz łazienki z we) wybudowany w latach 60-tych, o powierzchni użytkowej ok. 100 m kw. - usytuowany na działce o numerze ewidencyjnym [...], jednoznacznie stwierdzając, że ww. nie nabyli tytułu własności do budynków: mieszkalno-gospodarczego i gospodarczego znajdujących się na działce o projektowanym numerze ewidencyjnym [...] W dniu [...] sierpnia 2008 r. S.L. załączył do akt zaświadczenie (o sygn.: [...]) wskazujące, że w Sądzie Rejonowym dla W. - (...) Wydziale Cywilnym (z wniosku Państwa B. i S. L.) toczy się postępowanie o zasiedzenie działki o numerze ewidencyjnym [...] (uwidocznionej w KW [...]) znajdującej się pod adresem: W., ul. W [...] (kserokopia dokumentu - w aktach). W trakcie postępowania wyjaśniającego przesłuchano również W. i J.C., którzy zgodnie oświadczyli, że S. L., od ponad 17 lat, nie zamieszkuje na terenie nieruchomości oznaczonej Nr (...) przy ul. W. w W. Stwierdzenie to wymienieni opierali na fakcie, że jeszcze przed nabyciem nieruchomości od Z.G. przez kilkanaście lat, zamieszkiwali w sąsiedztwie, więc sytuacja dotycząca przedmiotowej posesji jest im dobrze znana. Wymienieni podkreślili, że posiadają wiedzę, iż w budynku sąsiednim koncentruje się życie prywatne córki S.L. – A.L. dlatego S.L. może być okresowo widywany w okolicy. W. i J. C. dodali, że z poczynionych przez nich ustaleń wynika, iż zgodnie ze stanem faktycznym S.L. prowadzi gospodarstwo domowe przy ul. P. (...) w W. Na okoliczność, że ww. nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały W. i J. C. przedstawili świadka w osobie znajomego –M.M., który zeznał, że od stycznia 2007 roku, zamieszkuje na terenie nieruchomości Nr (...) przy ul. W. w W. i od tego czasu nigdy nie widział, ani nie miał okazji poznać S.L. (protokół z dnia 01 września 2008 roku - w aktach). W celu ustalenia stanu faktycznego, w dniu [...] września 2008r., pracownicy Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...] w. w Dzielnicy W. przeprowadzili kontrolę dyscypliny meldunkowej na terenie nieruchomości Nr [...] przy ul. W. w W. O terminie kontroli każdą ze stron powiadomiono w trybie art. 79 § 1 k.p.a. Podczas dokonywania czynności służbowych na miejscu zastano: W.C., J. C., S.L. oraz świadka – A.L.. W pierwszej kolejności dokonano oględzin nieruchomości (składającej się z trzech pokoi, łazienki, kuchni i przedpokoju) pozostającej w dyspozycji W.C. i J.C. (na budynku oraz bramie oznaczonej Nr [...]) stwierdzając, że nie jest ona obecnie zamieszkała i umeblowana (w/g oświadczenia Państwa C. ostatnią mieszkanką omawianego budynku była Z.G. - poprzednia właścicielka). Po zakończeniu tych oględzin pracownice Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta [...] W. w Dzielnicy W. udały się do nieruchomości położonej obok - oddzielonej od poprzedniej wysokim, betonowym płotem. Stwierdzono, że znajdujący się najbliżej ulicy W. budynek o charakterze usługowo-handlowym posiada podwójne oznaczenie - zarówno Nr [...] jak i Nr [...] - od ul. W. w W.. Jako miejsce swego faktycznego pobytu S.L. wskazał jedno pomieszczenie, bez okna, znajdujące się z tyłu warsztatu, wchodzące w skład nieruchomości oznaczonej na planie sytuacyjnym (dokument - w aktach) literą "g" i znajduje się na działce o projektowanym numerze ewidencyjnym [...] Pomieszczenie to zastano umeblowane, znajdowała się w nim odzież i rzeczy osobiste oraz środki czystości stanowiące wg oświadczenia własność S.L. (protokół z czynności kontrolnych - w aktach). W dniu [...] września 2008 roku do Urzędu Miasta [...] W. w Dzielnicy W. wpłynęło pisemne oświadczenie złożone przez J.C., w treści którego ponownie podnosił, że wedle jego ustaleń, S.L. prowadzi gospodarstwo domowe w nieruchomości Nr [...] przy ul. P. w W.. Badając tę okoliczność tut. Dział Postępowań Administracyjnych wystąpił z wnioskiem do Komendy Rejonowej Policji [...] z prośbą o dokonanie przez funkcjonariuszy wizji lokalnej pod przedmiotowym adresem. Ustalenia te nie potwierdziły by S.L. zamieszkiwał w omawianej nieruchomości. Wymieniony, wezwany do osobistego stawiennictwa celem złożenia dodatkowych wyjaśnień, nie stawił się. Przedstawił jedynie stanowisko na piśmie (dokument -w aktach) podtrzymując swe dotychczasowe oświadczenia w sprawie. Decyzją z dnia[...] marca 2009r. Prezydent [...] W. działając na podstawie art. 151 ust. 1, pkt 2 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 139, póz. 993 z 2006 roku z późn. zm.) uchylił decyzję administracyjną Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2007 roku, wydaną przez Prezydenta [...] W., umarzającą postępowanie w przedmiocie wymeldowania S.L. z pobytu stałego z nieruchomości Nr [...] przy ul. W.w W.i orzekł o odmowie wymeldowania S.L. z pobytu stałego z nieruchomości Nr [...] przy ulicy W. w W. W uzasadnieniu podniósł, iż zgodnie z obowiązującym prawem - tj. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Aby decyzja administracyjna orzekająca wymeldowanie mogła być podjęta niezbędne jest stwierdzenie, że po stronie osoby, której sprawa dotyczy został spełniony wymieniony powyżej warunek. Po wnikliwej analizie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że omawiana okoliczność po stronie S.L. nie występuje. Przeprowadzona kontrola dyscypliny meldunkowej na terenie nieruchomości Nr [...] przy ul. W. w W. wykazała, że ww. zajmuje jedno z pomieszczeń usytuowanych na spornym terenie (na działce oznaczonej projektowanym numerem ewidencyjnym (...)). W tym stanie rzeczy organ uznał, iż zeznania składane przez W. i J. C., że S. L. nie zamieszkuje w nieruchomości dwukondygnacyjnej usytuowanej na działce o numerze ewidencyjnym [...] , oznaczonej Nr [...] nie mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. W tym kontekście organ nie uwzględnił zatem zeznań złożonych przez M.M. - znajomego W. i J. C., który od stycznia 2007 roku, nie widział S.L.. Taka sytuacja jest możliwa, gdyż płot oddzielający obie nieruchomości rzeczywiście może uniemożliwiać dokonanie rejestracji faktów, którymi zainteresowany jest organ. Zdaniem organu sugestia wyrażana przez W. i J. C., by Pan S.L. faktycznie zamieszkiwał pod adresem: W, ul. [...] nie znalazła potwierdzenia w ustaleniach dokonanych przez funkcjonariuszy Policji [...]. W ocenie organu na podstawie oświadczeń S.L. należy przyjąć jako niewątpliwe, że wymieniony od urodzenia pozostaje związany z nieruchomością Nr [...] przy ul. W. w W. i nie zamierza koncentrować swego życia prywatnego poza nią. Zamieszkuje w budynku usytuowanym na działce i oznaczonym jako nieruchomość Nr [...] Pismem z dnia [...] marca 2009r. odwołanie od powyższej decyzji wnieśli W.C. i J.C.. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2009r. nr [...] uchylającej decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] kwietnia 2007r. nr [...] umarzającą postępowanie w przedmiocie wymeldowania S.L. z pobytu stałego z nieruchomości nr [...] przy ul. W. w W. i orzekającej o odmowie wymeldowania S.L. z pobytu stałego z nieruchomości nr [...] przy ul. W. w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania Wojewoda [...] stwierdził, iż gromadząc materiał dowodowy w postępowaniu wznowieniowym organ I instancji prawidłowo uznał, że istnieją podstawy do uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2007r. i wydania nowego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podkreślił, iż zachowania, poprzez które przejawia się przebywanie danej osoby w konkretnym lokalu, mogą mieć w poszczególnych przypadkach różną postać lub częstotliwość, co może wiązać się z sytuacją życiową danej osoby. Wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. O stosowym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego życiowych interesów. Wojewoda stwierdził, iż S.L. nie opuścił nieruchomości nr [...] przy ul.W. w W. (działka o projektowanym numerze ewidencyjnym [...]) w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stanisław Łasak ma swobodny dostęp do przedmiotowego lokalu. W lokalu tym jest jego odzież, meble, środki czystości. Istnienie okoliczności wymienionych w art. 145 § I k.p.a. skutkowało uchyleniem wadliwej decyzji ostatecznej i wydaniem orzeczenia rozstrzygającego sprawę administracyjną co do istoty. Uznając, że w świetle powyższego, S.L. nie spełnia przesłanek wymeldowania wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należało orzec o odmowie wymeldowania. Pismem z dnia [...] maja 2009r. skargę na powyższą decyzję wniósł J.C. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata P.S. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia istoty sprawy i brak przeprowadzenia należnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi podkreślił, iż przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające, a w szczególności kontrola meldunkowa nie były wystarczające do ustalenia czy zaistniały przesłanki do wymeldowania S.L.. Zdaniem skarżącego samo stwierdzenia, iż w spornym lokalu znajdują się rzeczy należące do S.L. nie mogą stanowić podstawy do uznania, iż mieści się tam v jego centrum życiowe. Prowadzone postępowanie nie wyjaśniło czy S.L. jest właścicielem lub czy przysługuje mu prawo do innego lokalu mieszkalnego. W takim bowiem przypadku sprzeczne z doświadczeniem życiowym i logiką wydaje się twierdzenie, iż S.L. zamieszkuje w pomieszczeniu które nie spełnia jakichkolwiek standardów mieszkaniowych. W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p. p. s. a.). Oceniając wydane w sprawie decyzje w oparciu o powyższe kryteria Sąd rozpoznający niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2009r. jaki i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji - wydane zostały z naruszeniem prawa, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego zobowiązane są na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zebrane natomiast w sprawie dowody oceniły z naruszeniem zasady zawartej w art. 80 k.p.a. tj. swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji uzasadnienia wydanych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Podstawę materialno - prawną podejmowanych w sprawie decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960 ze zm.) w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. S.L. składając zeznania w toku postępowania administracyjnego podkreślał, iż pod spornym adresem zameldowany jest od urodzenia i nigdy się stamtąd nie wyprowadził. Wskazał, że zajmowana przez niego nieruchomość usytuowana jest na działce (wydzielonej z działki oznaczonej niegdyś w całości numerem ewidencyjnym [...]) oznaczonej obecnie projektowanym numerem ewidencyjnym: [...] (znajdują się na niej budynki: mieszkalno -gospodarczy o dwóch osobnych wejściach oraz gospodarczy). W. i J. C., oświadczyli natomiast, że S.L., od ponad 17 lat, nie zamieszkuje na terenie nieruchomości oznaczonej Nr [...] przy ul. W. w W. Stwierdzenie to wymienieni opierali na fakcie, że jeszcze przed nabyciem nieruchomości od Z.G., przez kilkanaście lat, zamieszkiwali w sąsiedztwie, więc sytuacja dotycząca przedmiotowej posesji jest im dobrze znana. Wymienieni podkreślili, że posiadają wiedzę, iż w budynku sąsiednim koncentruje się życie prywatne córki S.L. –A.L., dlatego S.L. może być okresowo widywany w okolicy. W. i J. C. dodali, że z poczynionych przez nich ustaleń wynika, iż zgodnie ze stanem faktycznym S. L. prowadzi gospodarstwo domowe przy ul [...] w W.. Na okoliczność, że ww. nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały W. i J. C. przedstawili świadka w osobie znajomego – M.M., który zeznał, że od stycznia 2007 roku, zamieszkuje na terenie nieruchomości Nr (...) przy ul. W. w W. i od tego czasu nigdy nie widział, ani nie miał okazji poznać S.L.. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie z wyraźnym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśniły czy S.L. rzeczywiście zamieszkuje na przedmiotowej nieruchomości. Należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., tj. organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu bez wyjaśnienia powyższych okoliczności nie można podjąć ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania S.L.. Jednocześnie organ prowadząc postępowanie administracyjne nie powinien ograniczać się do przesłuchania stron tego postępowania, czy wskazanych przez wnioskodawcę świadków, ale zobowiązany był w świetle powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, podjąć działania z urzędu, dzięki którym możliwe będzie wyjaśnienie okoliczności sprawy i ustalenie stanu faktycznego. W ocenie Sądu organ powinien podjąć próby przesłuchania również innych osób w tym m.in. córki S.L będącej współwłaścicielką sąsiedniej nieruchomości O ile sporna nieruchomość sąsiaduje z innymi posesjami wskazane jest przesłuchanie również ich właścicieli. Ponadto zgodnie z art. 89 § 2 k.p.a. organ może przeprowadzić rozprawę administracyjną, zwłaszcza, że w niniejszej sprawie zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron. W doktrynie podkreśla się, że potrzeba uzgodnienia interesów stron zachodzi wówczas, jeżeli w sprawie biorą udział co najmniej dwie strony o sprzecznych interesach, które organ powinien uzgodnić. Wartość dowodowa oświadczeń obu stron o sprzecznych interesach jest jednakowo niepewna, wobec czego oświadczenie jednej strony nie może przemawiać za bezkrytycznym odrzuceniem przez organ oświadczenia strony przeciwnej. Orzekający w sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż Wojewoda [...] naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego sformułowaną w art. 15 k.p.a. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie podkreśla się, że: "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95). Rozstrzygnięcie organu II instancji jest bowiem takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji. Nie spełnia powyższego wymogu jedynie kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz , Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2005r. , s. 96-97, por. także wyr. NSA z dnia 22 marca 1996 r., SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, nr 1, poz. 35; wyr. NSA z dnia 19 lipca 2001 r., V SA 3872/00, niepubl.). Przenosząc wskazane rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie W. i J. C. naruszył powyższą zasadę, ograniczając się w zasadzie do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanej przez organ pierwszej instancji. Nie ponowił chociażby czynności mających na celu sprawdzenie czy życie S. L. koncentruje się rzeczywiście przy ul. [...] w W.. Nie podjęto również jakichkolwiek ustaleń czy S.L. nie zamieszkuje na działce o numerze ewidencyjnym [...], której jest współwłaścicielem i dla której został nadany numer porządkowy [...] od ul. W. w W. Zdaniem Sądu dopiero uzupełnienie materiału dowodowego, a następnie jego ocena zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a. pozwoli na ustalenie stanu faktycznego i podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 k.p.a organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten wyraża równocześnie zasadę prawdy obiektywnej jak też zasadę swobodnej oceny dowodów. Organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych. W orzecznictwie wskazuje się iż "organ administracji państwowej, dysponując sprzecznymi ze sobą zeznaniami stron i świadków, nie może uchylić się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym i od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7, 77 § 1, art. 80 KPA). Jeżeli spośród dwóch twierdzeń jedno jest prawdziwe, a drugie fałszywe, należy dokonać stosownego wyboru, wskazując kryteria, jakimi kierował się organ uznając daną okoliczność za udowodnioną" (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2004 , str.397 i cytowane tam orzecznictwo). Powyższa ocena musi znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wydanej decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust.2 pkt c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło